Οι άλλοι πρωταγωνιστές «Τα τελευταία χρόνια είμαστε σε μια κατηφόρα»

Δεν ήταν η πρώτη φορά που της χτυπούσα το κουδούνι. Και εκείνη, όπως πάντα, άνοιξε η ίδια την πόρτα- με προσοχή για να μη φύγουν οι σκύλοι, ο Αρθούρος και ο Νταντάλι. Ένα γέρικο κανίς που το μάζεψε πριν από πολλά χρόνια από τους δρόμους της Τήνου και ένα τεράστιο τσοπανόσκυλο των Πυρηναίων που έφερε πέρυσι από τη Γαλλία. «Το κόμπλεξ του κοντού», μου «δικαιολογήθηκε» βλέποντάς με να κοιτάζω έκπληκτος τον τεράστιο μολοσσό. Η μεγάλη ξύλινη σκάλα που οδηγούσε στο γραφείο της ήταν σπαρμένη με παιδικά παιχνίδια. Απόρησα. Τελικά μου εξομολογήθηκε ότι ζει έναν νέο έρωτα. «Τώρα είναι στον παιδικό σταθμό», μου είπε χαμογελώντας.

Την προηγούμενη εβδομάδα μου τηλεφώνησε ο κ. Ραγκούσης.
Μου είπε: “Θα θέλαμε- θα θέλατε;”. Και απάντησα θετικά ούσα σίγουρη ότι θα ήταν μία τιμητική θέση στο ψηφοδέλτιο

O μπόμπιρας είχε αρχίσει κιόλας να αφήνει τα σημάδια του στο ανακαινισμένο αρχοντικό του Θησείου. Ζωάκια, τρακτέρ, αυτοκινητάκια κάνουν τα έργα του Τσόκλη στους τοίχους να φαντάζουν πιο χαρούμενα. Στο γραφείο της πάντως επικρατούσε η ίδια γνωστή δημιουργική ακαταστασία.

Τι ψήφισες στις τελευταίες εκλογές;
Δεν ψήφισα. Γιατί; Έλειπες;
Όχι, απλώς ήμουν αγανακτισμένη από τους πολιτικούς. Αν ψήφιζα, θα ψήφιζα ΠΑΣΟΚ. Εκτιμώ και τον Κρίτωνα Αρσένη. Είναι νέος, παθιασμένος και δυναμικός.

Γενικώς τι ψήφιζες;
Έχω ψηφίσει και ΣΥΡΙΖΑ, αλλά γενικώς ψηφίζω ΠΑΣΟΚ.

Σημίτη;
Και Σημίτη. Και τώρα, πριν μου γίνει πρόταση, είχα αποφασίσει να ψηφίσω τον Γιώργο Παπανδρέου. Με έχει πείσει για τις προθέσεις του. Είναι ένας άνθρωπος με τον οποίον θα ήθελα να έχω σχέσεις, ένας άνθρωπος απέραντα πολιτισμένος.

Άλλα στελέχη του ΠΑΣΟΚ γνωρίζεις;
Πολλούς. Το νέο αίμα όμως κάνει τη διαφορά. Ο Παπακωνσταντίνου, ο Ραγκούσης, ο Καρτάλης. Αγαπημένος μου φίλος είναι ο Νίκος Σιφουνάκης. Μου αρέσει που δηλώνει αρχιτέκτων και τίποτα άλλο. Του βγάζω το καπέλο. Όταν είχαμε κάνει την εκπομπή για την Ανάφη, του είπα πρέπει να σώσεις τις κατοικίες της, αυτά τα μοναδικά αγροτικά συγκροτήματα, και τα έθεσε αμέσως υπό προστασία.

Αυτός έκανε το προξενιό;
Δεν μου το έχει πει ευθέως, αλλά πιστεύω πως ναι.

Τον Παπανδρέου δεν τον ήξερες προσωπικά;

Τον έχω συναντήσει σε κοινωνικές εκδηλώσεις, εκθέσεις, κυρίως τέτοια.

Και τι σου είπε την Κυριακή;
Μου είπε ότι μ΄ ευχαριστεί πολύ, του είπα κι εγώ ότι τον ευχαριστώ πάρα πολύ και ότι έχω μείνει άναυδη.

Πότε σε ρώτησαν αν θέλεις να είσαι υποψήφια;

Την προηγούμενη εβδομάδα μου τηλεφώνησε ο κ. Ραγκούσης. Μου είπε: «Θα θέλαμεθα θέλατε»; Και απάντησα θετικά ούσα σίγουρη ότι θα ήταν μία τιμητική θέση στο ψηφοδέλτιο, όχι εκλόγιμη δηλαδή. Περιττό να σου πω πως έκανα να κοιμηθώ τρεις μέρες…

Δεν το είχες σκεφθεί ποτέ;
Μα ποτέ. Με ενδιέφερε ίσως η Τοπική Αυτοδιοίκηση, μου είχαν γίνει και κάποιες προτάσεις στο παρελθόν και το σκεφτόμουν.

Πρόεδρος στην Ανάφη;
Στην Τήνο, στην Ύδρα, δεν ξέρω, σε έναν μικρό τόπο όπου έχεις περιθώρια να κάνεις πράγματα. Που δεν θα σε πνίξει η γραφειοκρατία.

Έχεις την κακή γνώμη που έχει η πλειονότητα
του κόσμου για τα κόμματα;
Μα προφανώς και έχω την ίδια κακή γνώμη, αλλά να σου πω τι γίνεται. Επί τόσα χρόνια ως δημοσιογράφος κριτικάρω τις πράξεις άλλων. Όταν μια φορά στη ζωή σου κάποιος σου πετάξει μια μπάλα και σου πει «παίξε», το βρίσκω ανήθικο να πεις «όχι» και να παραμείνεις από την ασφαλή πλευρά των ανθρώπων που κάνουν κριτική.

Η σχέση με τον πατέρα σου;
Αγαπιόμαστε και ανταγωνιζόμαστε! Είμαστε σκληροί κριτές ο ένας του άλλου και επιμένουμε ακόμη να αλλάξουμε ο ένας τον άλλον! Την ισορροπία την κρατάει βέβαια η μητέρα μου, κρατάει τα μπόσικα που λένε!

Μεγάλωσες σε αυστηρό περιβάλλον;
Το αντίθετο θα λεγα. Ήμασταν μια πολύ φιλελεύθερη οικογένεια, που δεν μου άφησε περιθώρια ούτε καν να επαναστατήσω, καταλαβαίνεις τι καταπίεση είναι αυτή για μία έφηβο. Είναι δύσκολο πάντως να είσαι παιδί ενός τόσο επώνυμου ανθρώπου.

Και για μένα ο πήχυς ήταν πάντα πολύ ψηλά και πάντα έπρεπε να αποδεικνύω την όποια αξία μου, ότι δεν είμαι απλώς παιδί του πατέρα μου. Και χρειάστηκα πολύ χρόνο για να πεί σω τον εαυτό μου πριν πείσω τους άλλους… Σκέφτηκες ποτέ να πιάσεις πινέλο και να ζωγραφίσεις;

Μα ποτέ όμως. Στο σχολείο οι δάσκαλοι έλεγαν: «Έχει ικανότητες, αλλά δεν προσπαθεί». Το θεώρησα ανόητο να μπω σε έναν χώρο «κατειλημμένο». Και δεν νομίζω ότι είχα ταλέντο. Τι κάνει αυτή την περίοδο ο Τσόκλης;
Έχω χάσει τον λογαριασμό, όμως ξέρω ότι ετοιμάζεται για τη συμμετοχή του στην «Κωνσταντινούπολη, Ευρωπαϊκή Πολιτιστική Πρωτεύουσα 2010».

Τι θα ήθελες να πετύχεις στην πολιτική;
Όταν κάναμε το «Ταξιδεύοντας» στην Ελλάδα, λέγαμε με τον Χρόνη: «Και έναν να έχουμε πείσει να μη βάλει αλουμινένια παράθυρα είναι κέρδος»! Πόσες εκπομπές έχουμε κάνει; 40 εκπομπές, 40 σπίτια ίσως να μην έχουν αλουμινένια παράθυρα. Έτσι αλλάζει ο κόσμος, με μικρά πράγματα.

Και τόσα χρόνια, γιατί δεν έχουν αλλάξει τα πράγματα;

Γιατί είμαστε σε μια κατηφόρα. Ειδικά τα τελευταία χρόνια, έχω την αίσθηση ότι έχουμε πάθει μια φρικτή εσωστρέφεια. Το έβλεπα με τους φίλους μου στο εξωτερικό, ανταλλάσσαμε e-mails και με ρωτούσαν μόνο για βόμβες, φωτιές και σκάνδαλα.

Τίποτα θετικό δεν συνέβη τα χρόνια του Καραμανλή;

Τίποτε ευχάριστο. Το Νέο Μουσείο Ακρόπολης μόνο μας έδωσε μία μικρή ανάσα. Πάλι δηλαδή ο πολιτισμός μάς έσωσε.

Δεν φταίνε πάντως για όλα τα κακά μόνο οι ηγεσίες. Όλοι φταίμε. Και οι δημοσιογράφοι.

Ναι, είναι τρομερό ότι η τηλεόραση έβαλε στα σπίτια μας πρόσωπα που κουβαλούσαν επάνω τους όλα τα κακά της φυλής μας. Καρικατούρες και γραφικούς χαρακτήρες. Στην αρχή γελούσαμε, μετά τους συνηθίσαμε και σιγά σιγά το «παίζουν» πρότυπα. Πλημμύρισε η τηλεόραση με χυδαιότητα.

Πιστεύεις ότι η τηλεόρασημας χάλασε, δηλαδή;

Και πολύ κιόλας. Αλλά αφού εύκολα γίναμε, εύκολα θα ξεγίνουμε. Αρκεί να αντιδράσουμε. Και οι καναλάρχες θα πρέπει επιτέλους να πάρουν σοβαρά τη μεγάλη πολιτισμική ευθύνη τους. Ακούγεται αφελές αυτό, το ξέρω…

Εσύ σταματάς την τηλεόραση;
Δεν θέλω να σταματήσω. Τώρα ετοιμαζόμαστε για το Οικολογικό Συμπόσιο που οργανώνει το Οικουμενικό Πατριαρχείο στον Μισισιπή και μετά είναι να πάμε στην Αστόρια.

Αν σου ανατεθούν όμως καθήκοντα;
Πραγματικά δεν έχω ιδέα αν υπάρχει σκέψη να με χρησιμοποιήσει ο Γιώργος Παπανδρέου. Να υποθέσω ότι σε ενδιαφέρει να ασχοληθείς με τον Τουρισμό;

Αυτά που ξέρω έχουν να κάνουν με τον τουρισμό, με τον πολιτισμό και με τις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις. Αλλά η συζήτηση είναι άκαιρη. Ακόμη δεν μπορώ να χωνέψω το γεγονός ότι θα βρίσκομαι στη Βουλή.

Αν κάποιος που εκτιμάς σου πετάξει την μπάλα και σου πει “παίξε”, είναι ανήθικο να πεις όχι

«Είμαστε πίσω από την Μποτσουάνα»

Η Μάγια Τσόκλη γεννήθηκε στο Παρίσι. Μετά ακολούθησε τον πατέρα της στη Γερμανία, το χαμόγελο της όμως προδίδει ότι έζησε όλα τα καλοκαίρια της στη λευκή και χαρούμενη Ύδρα. Σπούδασε Κοινωνιολογία, δούλεψε στη μόδα (στην αρχή κοντά στον Τσεκλένη) και το 1999 άρχισε μαζί με τον σκηνοθέτη Χρόνη Πεχλιβανίδη την ταξιδιωτική εκπομπή «Ταξιδεύοντας στην Ελλάδα». Έπειτα από μερικά χρόνια μελαγχόλησε και άρχισε να ταξιδεύει στο εξωτερικό.

Πέρασες ωραία χρόνια ταξιδεύοντας στην Ελλάδα;

Κοίταξε, όταν πριν από 11 χρόνια ξεκινήσαμε την εκπομπή ανακάλυψα κι εγώ την Ελλάδα. Τα πρώτα χρόνια είχα τον ενθουσιασμό του εξερευνητή, μετά το κριτικό βλέμμα του γνώστη και στο τέλος μελαγχόλησα. Δεν καταλάβαινα πώς μπορεί κανείς να περιφρονεί τέτοια ομορφιά. Κυρίως με εξαγρίωναν οι οικιστικοί σκουπιδότοποι.

Δεν υπήρχαν εξαιρέσεις; Φροντισμένα μέρη, ευτυχισμένοι άνθρωποι;

Η Ελλάδα είναι διάσπαρτη από μικρούς παραδείσους. Η Ύδρα παραμένει ένα φωτεινό παράδειγμα, το Καστελλόριζο, η ενδοχώρα της Τήνου που κι αυτή βιάζει σιγά σιγά τα παράλιά της, τα Ζαγοροχώρια φυσικά, που είναι ένα παράδειγμα του πώς ένας τόπος μπορεί να αναπτυχθεί χωρίς να χάσει την ομορφιά του.

Αντίστοιχα προβλήματα δεν δημιουργεί η ανάπτυξη και στην υπόλοιπη Ευρώπη;

Προφανώς και δημιουργεί. Υπάρχουν όμως και αμέτρητα παραδείγματα προς μίμηση. Τελευταία στην Ισπανία ζήλεψα μια ενδιαφέρουσα κρατική επιχείρηση. Το υπουργείο Τουρισμού έχει αγοράσει ιστορικά μνημεία- το Ιμαρέτ, ας πούμε, στην Καβάλα- τα έχει αναστηλώσει και έχει κάνει μία αλυσίδα από εξαιρετικά ξενοδοχεία, τα «Ρaradores». Εδώ δείτε πώς κατάντησαν τα «Ξενία».

Η Ισπανία,θα σου πουν,είναι μια ευρωπαϊκή υπερδύναμη.

Πάμε λοιπόν στην Αφρική. Η Μποτσουάνα, την οποία συνήθως σατιρίζουν οι πολιτικοί μας, είναι ένα θαύμα. Έχει καταφέρει να έχει μέση τάξη, πηγαίνουν όλοι στο σχολείο και έχει τουρισμό υψηλότατου επιπέδου. Υπάρχουν lodges υπερπολυτελείας για πελάτες που πληρώνουν 15.000 δολάρια για μια βραδιά. Περιττό να σου πω ότι είναι καλύτερη από εμάς στη διαφάνεια: είναι Νο 36, εμείς είμαστε Νο 57.

Ας γίνουμε λοιπόν Μποτσουάνα.

Δεν θα ήταν άσχημα. Αλλά εμάς μας χαρίστηκε ένα από τα πιο προνομιούχα «οικόπεδα» του κόσμου και εμείς το έχουμε εγκαταλείψει. Σαν να μην το αγαπάμε πλέον.