«Φάρμακο» για τον καρκίνο το τζόγγινγκ

Φινλανδοί ερευνητές διαπίστωσαν προσφάτως ότι εάν θέλει κανείς να προστατευθεί από τους καρκίνους του πνεύμονος και του πεπτικού συστήματος, καλό είναι να περνάει τον ελεύθερο χρόνο του κάνοντας τζόγκινγκ.

Στη μελέτη τους, που δημοσιεύθηκε στα τέλη Ιουλίου στην ιστοσελίδα της «Βρετανικής Επιθεώρησης Αθλητιατρικής», οι επιστήμονες συμπεριέλαβαν 2.560 μεσήλικους Φινλανδούς, τους οποίους παρακολούθησαν επί 17 έτη. Οι άνδρες κρατούσαν ημερολόγια για τις καθημερινές δραστηριότητές τους επί έναν χρόνο.

Κατά την έναρξη της μελέτης, κανένας εθελοντής δεν είχε καρκίνο. Έως ότου ολοκληρωθεί, οι 181 είχαν πεθάνει από τη νόσο. Αφού οι ερευνητές έλαβαν υπ’ όψιν πολλούς άλλους τεκμηριωμένους παράγοντες κινδύνου για καρκίνο (όπως το κάπνισμα και την πρόσληψη λίπους), κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι πιο δραστήριοι εθελοντές τους είχαν τις λιγότερες πιθανότητες να ασθενήσουν από τη νόσο, ιδίως στους πνεύμονες ή στο πεπτικό σύστημα.

Ακόμα πιο ενδιαφέρον, όμως, ήταν το εύρημα ότι η ένταση της άσκησης έπαιζε καθοριστικό ρόλο στη μείωση του κινδύνου. Όσο πιο έντονη ήταν τόσο πιο προστατευτική αποδείχτηκε. Το τζόγκινγκ ήταν η πιο κοπιώδης δραστηριότητα που έκαναν οι εθελοντές _ το ψάρεμα μία από τις πλέον ξεκούραστες.

Οι άντρες που έκαναν τζόγκινγκ ή κάτι ανάλογης έντασης τουλάχιστον για 30 λεπτά την ημέρα είχαν «50% λιγότερες πιθανότητες να πεθάνουν πρόωρα από καρκίνο», λέει ο δρ Σουντχίρ Κερλ, ιατρικός διευθυντής της Σχολής Δημόσιας Υγείας & Κλινικής Διατροφής του Πανεπιστημίου του Κουόπιο και ένας από τους συγγραφείς της μελέτης.

«Ομοφωνία» πολλών ερευνών

Μοιάζει λογικό να παρέχει η συστηματική γυμναστική προστασία έναντι των ασθενειών, ιδίως εναντίον του καρκίνου, και ολοένα και περισσότερες μελέτες υποδηλώνουν ότι υπό ορισμένες συνθήκες και εναντίον συγκεκριμένων μορφών καρκίνου, η καλή φυσική κατάσταση μπορεί να ασκεί σημαντική προστατευτική δράση.

Μία μεγάλη ανάλυση προγενέστερων κλινικών μελετών, η οποία δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο στην ιστοσελίδα της «Βρετανικής Επιθεώρησης Καρκίνου», συνέθεσε τα ευρήματα μελετών της τελευταίας 20ετίας και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι πιο δραστήριοι άνθρωποι έχουν 24% λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουν καρκίνο του παχέος εντέρου σε σύγκριση με όσους διάγουν καθιστική ζωή, ανεξαρτήτως των διατροφικών συνηθειών τους, αν καπνίζουν ή είναι παχύσαρκοι.

Μία άλλη μελέτη, η οποία παρουσιάστηκε τον Μάιο στο ετήσιο συνέδριο του Αμερικανικού Κολεγίου Αθλητιατρικής, έδειξε ότι οι γυναίκες ηλικίας άνω των 30 ετών οι οποίες γυμνάζονται πολύ, διατρέχουν σημαντικά μειωμένο κίνδυνο να ασθενήσουν από καρκίνο του μαστού έναντι όσων γυμνάζονται επί λιγότερο από 60 λεπτά την εβδομάδα.

Ο δείκτης φυσικής δραστηριότητας

Το κοινό σημείο σε όλες τις μελέτες είναι ότι, προκειμένου η άσκηση να μειώσει τον κίνδυνο καρκίνου, ο ασκούμενος πρέπει να ιδρώσει.

Στη φινλανδική μελέτη, η πιο ωφέλιμη άσκηση ήταν και συχνή και απαιτητική. Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν τον δείκτη MET για να περιγράψουν τη φυσική δραστηριότητα των εθελοντών τους. Ο δείκτης αυτός αντιπροσωπεύει τη σύγκριση της ποσότητας οξυγόνου ή ενέργειας (θερμίδων) που χρησιμοποιεί ο οργανισμός στη διάρκεια μιας δραστηριότητας έναντι της ποσότητας που χρησιμοποιεί σε κατάσταση ηρεμίας.

Το ΜΕΤ ισούται με 1 όταν κάποιος αναπαύεται στον καναπέ, ενώ στη φινλανδική μελέτη το τζόγκινγκ με σταθερή ταχύτητα επί 30 λεπτά αντιπροσώπευε ένα ΜΕΤ ίσο με 10. Οι άνδρες οι οποίοι είχαν καθημερινά ΜΕΤ ίσο με 5 ή περισσότερο, ήταν αυτοί που διέτρεχαν τον μικρότερο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο, κυρίως του πνεύμονος ή του πεπτικού συστήματος.

Το ότι πρέπει να ιδρώσουμε για να ωφεληθούμε αποδεικνύουν και οι μελέτες για τον καρκίνο του παχέος εντέρου. Σε μία από αυτές, οι γυναίκες που περπατούσαν με γρήγορο βήμα επί 5 ή 6 ώρες την εβδομάδα είχαν πολύ λιγότερες πιθανότητες να νοσήσουν από τέτοιο καρκίνο σε σύγκριση με όσες περπατούσαν λιγότερο από 30 λεπτά την εβδομάδα.

Όπως, εξάλλου, γράφει σε περσινή της έκθεση η Συμβουλευτική Επιτροπή Οδηγιών για τη Φυσική Δραστηριότητα, των ΗΠΑ, «μία ώρα την ημέρα μέτριας ή έντονης δραστηριότητας παράγει μεγαλύτερη μείωση» στον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού απ’ ό, τι η ενασχόληση επί μισή ώρα την ημέρα με μέτριας έντασης δραστηριότητες (τόση άσκηση συνιστάται γενικώς για προάσπιση της υγείας).

Η επιρροή στις ορμόνες

Οι Φινλανδοί ερευνητές και όλοι οι άλλοι επιστήμονες που μελετούν τη συσχέτιση άσκησης-καρκίνου παραδέχονται ότι δεν ξέρουν πώς ή γιατί ακριβώς μειώνει τον κίνδυνο καρκίνου η έντονη γυμναστική, ούτε γιατί η προστατευτική δράση της είναι μεγαλύτερη εναντίον ορισμένων μορφών καρκίνου. Οι θεωρίες, όμως, για τους πιθανούς μηχανισμούς δράσης είναι πολλές.

Η άσκηση είναι γνωστό ότι επιταχύνει την κένωση των εντέρων και ίσως έτσι μειώνει τις δυνητικά καρκινογόνες ουσίες που λιμνάζουν σε αυτά, σημειώνουν οι Φινλανδοί ερευνητές.

Επιπλέον, η κοπιώδης άσκηση επηρεάζει σε άνδρες και γυναίκες την παραγωγή των ορμονών του φύλου. Επειδή λοιπόν πολλοί καρκίνοι του μαστού είναι ορμονοεξαρτώμενοι, ίσως είναι αυτός ο μηχανισμός που δρα προστατευτικά στις γυναίκες. Όσον αφορά τον καρκίνο του πνεύμονος, πολλοί εικάζουν ότι επειδή η έντονη γυμναστική προκαλεί λαχάνιασμα, απομακρύνονται γρήγορα οι καρκινογόνες ουσίες από τους πνεύμονες.

Δεν αποκλείεται, εξάλλου, να μας προστατεύει η γυμναστική γενικά από τον καρκίνο, επειδή ένα καλά γυμνασμένο σώμα χειρίζεται πιο αποδοτικά την ινσουλίνη και άλλους παράγοντες που συμμετέχουν στην ανάπτυξη των κυττάρων.

Όποιος κι αν είναι ο μηχανισμός, η ουσία είναι πως για να προστατευθεί κανείς από τον καρκίνο πρέπει να γυμνάζεται συστηματικά και αρκετά έντονα. Και επειδή, τέλος πάντων, η άσκηση δεν βλάπτει καμία παράμετρο της υγείας, καλό θα ήταν να την εντάξουμε όλοι στην καθημερινότητά μας _ και το τζόγκινγκ είναι σίγουρα πολύ καλύτερη επιλογή από το να κλαδεύουμε τα φυτά.