[ Πρόσωπα ] «Δεν θα σωπάσω παρά νεκρός»

Στα 72 του, ο Μεχντί Καρουμπί έκαψε τις γέφυρες πίσω του: κατήγγειλε βασανιστήρια και βιασμούς αντιπολιτευομένων στις φυλακές του Ιράν με αποτέλεσμα να χαρακτηριστεί «προδότης» από τον Τύπο του καθεστώτος.
Μοιάζει με ειρωνεία της τύχης. Ο Καρουμπί είναι ιερωμένος, είχε γνωρίσει τις φυλακές του σάχη και ήταν ένας από τους οργανωτές της ισλαμικής επανάστασης του 1979, στο πλευρό του αγιατολάχ Χομεϊνί. Ο ίδιος λέει σήμερα πως θεωρούσε πως ήταν «στην αριστερή πτέρυγα της γραμμής του ιμάμη Χομεϊνί», ωστόσο στους κόλπους του καθεστώτος κατείχε για καιρό ιδιαίτερα επικερδή αξιώματα, όπως διευθυντής του πλούσιου Ιδρύματος των Μαρτύρων και του Οργανισμού Προσκυνημάτων. Εξελέγη βουλευτής, πρόεδρος του κοινοβουλίου (1989-1992 και 2000-2004) και ίδρυσε την «προοδευτική» Ένωση Μαχητικών Ιερωμένων.

Συντάχθηκε με τους μεταρρυθμιστές του πρώην προέδρου Μοχαμάντ Χαταμί και μπήκε στην αντιπολίτευση θέτοντας υποψηφιότητα στις προεδρικές εκλογές του 2005, τις οποίες κέρδισε ο σχεδόν άγνωστος τότε δήμαρχος της Τεχεράνης Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ. Είχε καταγγείλει και τότε νοθεία, με αποτέλεσμα να δεχθεί μομφές από το κατεστημένο.

Έκτοτε ο Καρουμπί τήρησε κριτική στάση έναντι του καθεστώτος. Επέκρινε τις δηλώσεις του Αχμαντινετζάντ περί «καταστροφής του Ισραήλ» καθώς και την οικονομική πολιτική του, προσέχοντας όμως πάντα να μην υπερβεί τα εσκαμμένα. Ωστόσο, μετά τις τελευταίες προεδρικές εκλογές της 12ης Ιουνίου, στις οποίες ήταν και πάλι υποψήφιος, παραμέρισε όλες τις αναστολές. «Αυτός ο πρόεδρος είναι παράνομος, θα συνεχίσω τη μάχη μου με όλα τα νόμιμα μέσα», δήλωσε όταν ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα που έδιναν τη νίκη στον Αχμαντινετζάντ. Καθώς οι ιερωμένοι δεν είναι πλέον ιδιαίτερα δημοφιλείς στο Ιράν, μερικοί υποστήριζαν παλαιότερα ότι ο Καρουμπί έχει κι αυτός διαφθαρεί από το χρήμα και την εξουσία. Όμως αυτές οι επικρίσεις έχουν τώρα σταματήσει. Μαζί με τον Μιρ Χοσεΐν Μουσαβί και τον Χαταμί, είναι εκπρόσωπος του κινήματος πολιτών που ιδρύθηκε την περασμένη εβδομάδα με την ονομασία ο «πράσινος δρόμος της ελπίδας». Πριν από τις εκλογές, υπέγραψε ένα κείμενο μαζί με την βραβευμένη με Νόμπελ Ειρήνης Ιρανή Σιρίν Εμπαντί εναντίον των εκτελέσεων ανηλίκων. Μετά τις εκλογές, με ανοικτές επιστολές του, κατήγγειλε αυθαιρεσίες των μυστικών υπηρεσιών, καθώς και βασανιστήρια και βιασμούς μέσα στις φυλακές (με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν δύο ερευνητικές επιτροπές και να κλείσει η μυστική φυλακή Καχριζάκ). Και τώρα πρότεινε στον πρόεδρο του κοινοβουλίου να παρουσιάσει τις αποδείξεις για τις καταγγελίες του στους επικεφαλής της εκτελεστικής, της νομοθετικής και της δικαστικής εξουσίας. Ο επίσημος Τύπος τον χαρακτήρισε «προδότη» και ζήτησε την κεφαλή του επί πίνακι ενώ οι αρχές έκλεισαν την περασμένη εβδομάδα την εφημερίδα του. «Δεν θα σωπάσω παρά νεκρός», ήταν η απάντησή του. «Στην πολιτική, δεν πρέπει κανείς να βιάζεται. Όταν όμως το παίρνει απόφαση, πρέπει να προχωρεί μέχρι τέλους».