[ Πρόσωπα ] Οι «μεταβατικές πόλεις»

Φανταστείτε έναν κόσμο χωρίς πετρέλαιο, λέει ο Κριστιάνο Μποττόνε, όπου η ενέργεια είναι καθαρή, περιβόλια δίπλα σας παράγουν όλα τα λαχανικά που έχετε ανάγκη και τα σούπερ μάρκετ πωλούν αποκλειστικά τροφές «με μηδέν χιλιόμετρα», που έχουν δηλαδή παραχθεί στην περιοχή.
O Κριστιάνο Μποττόνε εκπροσωπεί στην Ιταλία ένα κίνημα που ονειρεύεται έναν τέτοιο κόσμο και έχει βαλθεί να τον κάνει πραγματικότητα τουλάχιστον σε μικρές κοινότητες. Το Μοντεβέλιο, μια κωμόπολη 5.000 κατοίκων στην επαρχία της Μπολόνια, είναι η πρώτη ιταλική «μεταβατική πόλη». Οι κάτοικοί της «προσηλυτίστηκαν» από τους οικολόγους του κινήματος αυτού, το οποίο γεννήθηκε το 2005 στην Ιρλανδία και αποτελεί, σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα «Γκάρντιαν», «ένα κοινωνικό πείραμα ευρείας κλίμακας». Στην Ευρώπη, την Ιαπωνία, τις ΗΠΑ, τον Καναδά, την Αυστραλία, τη Νότια Αφρική και τη Νέα Ζηλανδία ζουν σήμερα άνθρωποι που έχουν τον ίδιο στόχο: να κάνουν τις πόλεις τους οικολογικές, να περιορίσουν όσο το δυνατόν περισσότερο τη χρήση του πετρελαίου και των παραγώγων του. Προσπαθούν να ζουν χωρίς ορυκτά καύσιμα και με φυτική και βιολογική αυτάρκεια, σε μερικές περιπτώσεις μάλιστα εκδίδουν και το δικό τους τοπικό νόμισμα. Την ύφεση, οικονομική και ενεργειακή, τη θεωρούν αναπόφευκτη, όμως τη βλέπουν ως ευκαιρία. Δεν υψώνουν τη φωνή ούτε οργανώνουν διαδηλώσεις. Αδειάζουν τη θάλασσα με το κουβαδάκι, σχολιάζει η «Ρεπούμπλικα».

Η φιλοσοφία της «μεταβατικής πόλης» γεννήθηκε στο Κίνσεϊλ της Ιρλανδίας όπου δίδασκε ο πανεπιστημιακός Ρομπ Χόπκινς, ιδρυτής του κινήματος. Στο Μοντεβέλιο εφαρμόζουν τη φιλοσοφία αυτή κάνοντας μικροπράγματα που βελτιώνουν την ποιότητα της ζωής με σεβασμό προς το περιβάλλον. Όποιοι έχουν γη, φτιάχνουν περιβόλια και μοιράζονται τη φροντίδα και τα προϊόντα τους με όσους έχουν μόνο βεράντες. Με τον τρόπο αυτό, δεκάδες οικογένειες έχουν πλέον φρούτα και λαχανικά δικής τους παραγωγής. Άλλοι σχηματίζουν ομάδες και εγκαθιστούν ηλιακούς συλλέκτες ή φωτοβολταϊκά συστήματα για να παράγουν τουλάχιστον ένα μέρος της ενέργειας που καταναλώνουν. Αντί να πετούν στα σκουπίδια αντικείμενα που δεν θέλουν πια, τα παραδίδουν σε ένα κατάστημα μεταχειρισμένων που φέρνει σε επαφή αυτούς που ψάχνουν με αυτούς που προσφέρουν. Το ευρώ υπάρχει ακόμη, όμως σύντομα μπορεί να κυκλοφορήσει παράλληλα ένα τοπικό νόμισμα.

Το κίνημα ξεκίνησε από τη βάση, όμως προωθείται πλέον από τον δήμο του Μοντεβέλιο. «Οι δημοτικοί αξιωματούχοι επεξεργάζονται ένα σχέδιο ενεργειακής αναδιοργάνωσης ολόκληρης της πόλης», λέει ο Κριστιάνο Μποττόνε. «Συγκεντρώνουν δεδομένα για να διαπιστώσουν ποιες είναι οι μέρες, οι ώρες και οι δρόμοι στους οποίους η κατανάλωση είναι μεγαλύτερη και θα ξεκινήσουν από εκεί για να τη μειώσουν». Σιγά σιγά, βήμα με βήμα, διαδίδεται στις πόλεις η ιδέα ότι μπορούμε να ζήσουμε σ΄ έναν κόσμο πιο καθαρό. Αρκεί να κάνουμε κάτι γι΄ αυτό.