[ Διαστάσεις ] Στον ξεχωριστό κόσμο της ΕΤΑ

Πριν από μερικές ημέρες, ο κεντρικός δρόμος στη Βιγιαμπόνα, μια πόλη 6.000 κατοίκων στη Χώρα των Βάσκων, είχε καταληφθεί από ομάδα διαδηλωτών. Οι περισσότεροι ήταν νέοι στην ηλικία και στα χέρια τους κρατούσαν την ικουρίνια, τη βασκική σημαία.

Στο σχολείο, αυτά τα παιδιά πριν μάθουν τα καστιλιάνικα διδάσκονται τη γλώσσα των προγόνων τους, την εουσκέρα. Μετά το μάθημα συναντώνται στo «Ηerriko taverna», το μπαρ του ριζοσπαστικού εθνικισμού. Λατρεύουν την Ατλέτικο Μπιλμπάο, συμμετέχουν σε εκδηλώσεις αλληλεγγύης προς τα φυλακισμένα μέλη της ΕΤΑ, κάνουν εκδρομές στο βουνό, τις οποίες οργανώνει το κόμμα. Πριν από έναν μήνα στη Λακούντζα, μια μικρή πόλη κοντά στην Παμπλόνα, τρεις χιλιάδες νέα παιδιά χόρεψαν σε μια συναυλία βασκικού ροκ και ιρλανδικής μουσικής που διοργανώθηκε προς τιμήν των φυλακισμένων «συντρόφων». Την ώρα που πάνω στη σκηνή οι μουσικοί έπαιζαν ένα τραγούδι για τον Μπόμπι Σαντς, τον αντάρτη του ΙRΑ που πέθανε από απεργία πείνας στις βρετανικές φυλακές πριν από 30 χρόνια, οι θεατές από κάτω ύψωναν τεράστιες φωτογραφίες των δικών τους ηρώων.

«Ένα στα χίλια από αυτά τα παιδιά θα καταλήξει στην τρομοκρατία», εξηγεί στον απεσταλμένο της εφημερίδας Λα Ρεπούμπλικα ο Γιος Σαγκουές, ο οποίος τη δεκαετία του 1970 ήταν μέλος της ΕΤΑ και σήμερα διδάσκει γερμανική λογοτεχνία. «Η ΕΤΑ αναπαράγεται από μιμητισμό χάρις στο γεγονός ότι στις επαρχίες του Εουσκάντι- όπως λέγεται εκεί η Χώρα των Βάσκων- υπάρχουν 250.000 σκληροπυρηνικοί εθνικιστές που υπερασπίζονται την αυτοδιάθεση και την απόσχιση από την Ισπανία». Ο Εμίλιο Αλφάρο, δημοσιογράφος της Ελ Παΐς στο Μπιλμπάο, επισημαίνει ότι η νέα ελίτ της αυτονομιστικής οργάνωσης των Βάσκων αναπτύχθηκε στις τάξεις των Κάλε Μπορόκα (Οδομαχίες) των νεαρών Βάσκων «κουκουλοφόρων». Σε πολλές περιπτώσεις τα νέα μέλη είναι γιοι παλιών μαχητών της ΕΤΑ. Πριν από λίγο καιρό, ο Χοσού Τερνέρα, ηγέτης της οργάνωσης τη δεκαετία του 1990, προσπάθησε να πείσει δημοσίως τον γιο του και νέο ηγέτη ότι δεν έπρεπε να σπάσει την ανακωχή με την κυβέρνηση Θαπατέρο. Η προσπάθειά του αποδείχθηκε μάταιη.

Οι στατιστικές λένε πως ο μέσος όρος ηλικίας των νέων μελών της οργάνωσης έχει μειωθεί. «Στη Χώρα των Βάσκων η ΕΤΑ είναι σαν ένας ξεχωριστός κόσμος που αυτοτροφοδοτείται», σημειώνει ο ντόπιος δημοσιογράφος Φλορένθιο Ντομίνγκουεζ. «Εάν γινόταν ποτέ δημοψήφισμα, είναι βέβαιο ότι θα το έχανε, αλλά αυτό δεν την ενδιαφέρει», προσθέτει. Μόλις αρχίζει να πέφτει το φως στη Βιγιαμπόνα, μερικά από τα παιδιά που είχαν συμμετάσχει στην απογευματινή διαδήλωση αρχίζουν τις συγκρούσεις με την αστυνομία κι έπειτα βάζουν φωτιά σε ένα λεωφορείο. Η αιτία για την οργή των νεαρών είναι ο θάνατος ενός δημοτικού συμβούλου της Βασκικής Εθνικιστικής Δράσης. Το παιχνίδι είναι πάντα το ίδιο: βία, καταστολή, και πάλι βία.