[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Κι από Αύγουστο αγώνα

Σπάνια πολιτικό σκηνικό έχει αλλάξει τόσο έντονα σε ένα μόνο χρόνο. Πέρσι τέτοια εποχή, στον τελευταίο μήνα της προ-ΔΕΘ περιόδου, η κυβέρνηση είχε ήδη απολέσει την κοινωνική δυναμική της αλλά διατηρούσε την αλαζονεία της αριθμητικής πρωτοκαθεδρίας της. Τον φετινό Αύγουστο, η ίδια κυβέρνηση, με ίδια, αλλά πολλαπλά εύθραυστη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, έχεικαι στα μάτια των ψηφοφόρων της- μηδενική αξιοπιστία, δεν μπορεί να πάρει καμία απόφαση πέρα από τον χρόνο διεξαγωγής των αναγκαστικά πρόωρων εκλογών (κι ακόμα και μπροστά σε αυτή την απόφαση ο Πρωθυπουργός μετεωρίζεται ψάχνοντας μάταια να βρει κάποιο φως), όλοι δε νιώθουν ότι το αποτέλεσμα αυτών των εκλογών, όποτε και αν γίνουν, θα είναι καταδικαστικό για την ελλειμματικότερη, από πλευράς έργου, κυβέρνηση που γνωρίσαμε από τη μεταπολίτευση. Το γιατί συνέβη αυτή η ανατροπή είναι, έστω και επιφανειακά, γνωστό: η ηθικολογία εξώκειλε στα συνεχή σκάνδαλα (με καταλύτη το Βατοπέδι), ο λόγος περί μεταρρυθμίσεων ακυρώθηκε από την πλήρη διαχειριστική απραξία (καταλύτης η αντικατάσταση του «Τσάρου» της Οικονομίας από ένα χλωμό αντίγραφό του, το οποίο ο πρώην Τσάρος φροντίζει τακτικά να υπονομεύει), οι πολίτες ένιωσαν την ανικανότητα στην τσέπη τους (καταλύτης η οικονομική κρίση και τα ημίμετρα με τα οποία αντιμετωπίστηκε), η αξιωματική αντιπολίτευση άρχισε να εμφανίζεται συνεκτικότερη και πειστικότερη (καταλύτης το «φορολογικό πακέτο» στην περσινή Έκθεση Θεσσαλονίκης), η χρήση των θεσμών για το αντίθετο αυτού που υπηρετούν έκανε να πέσουν όλες οι μάσκες (καταλύτης η βίαιη διάλυση της Βουλής ώστε να παραγραφούν μια σειρά από αξιόποινες πράξεις), ο μύθος της εκλογικής υπεροχής κατέρρευσε και επίσημα (καταλύτης φυσικά οι ευρωεκλογές)- κι έτσι ο ψυχικός υπέρ της κυβέρνησης κύκλος διερράγη βίαια, όχι όμως αναπάντεχα.

Το θλιβερό κλείσιμο ενός θλιβερού κύκλου δεν θα ήταν για κανέναν παρηγοριά αν δεν συνοδευόταν από την προσπάθεια δημιουργίας συνθηκών ενός καλύτερου αύριο. Έχω τη βαθιά πεποίθηση ότι η ελπίδα δεν μπορεί να προέλθει αποκλειστικά από το πολιτικό σύστημα, όσο κι αν ο φυσικός εκφραστής της κυβερνητικής εναλλαγής, το ΠΑΣΟΚ, έχει, παρά τις υπαρκτές ατέλειές του, κάνει σημαντικά βήματα στους τομείς της οργάνωσης, αποτελεσματικότητας, συσπείρωσης και παραγωγής αξιοποιήσιμων ιδεών. Σε μια στιγμή που η δημόσια ζωή έχει φτάσει πολύ κοντά στο σημείο μηδέν της αξιοπιστίας και ελκυστικότητάς της (με βασική υπαίτιο την κυβερνητική πλειοψηφία αλλά και «έλλειμμα οράματος» από τις λοιπές πολιτικές δυνάμεις), χρειάζεται επειγόντως μία αμοιβαία ώθηση: από τη μία των υγιών στοιχείων του πολιτικού συστήματος και ιδίως της αντιπολίτευσης (δεν πρέπει, για παράδειγμα, να υποτιμάται ούτε η σοβαρή κοινοβουλευτική δουλειά μιας σειράς σχετικά «ανώνυμων» βουλευτών του ΠΑΣΟΚ, που δείχνουν ότι αξίζουν, αύριο, μεγαλύτερες ευθύνες, ούτε η πολιτικά στιβαρή, υπό ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες, στάση αρκετών στελεχών της λεγόμενης «ανανεωτικής» πτέρυγας του Συνασπισμού) και από την άλλη της «κοινωνίας των πολιτών»- οργανωμένης ή διάχυτης-, στην οποία προσωπικά πιστεύω περισσότερο. Αν υπάρχει μια ιστορική στιγμή που προσφέρεται για συμμετοχή και ανάληψη ευθύνης από τους πολλούς, αυτή είναι σήμερα- στο παρά ένα του νέου κύκλου αλλά και της τελευταίας ελπίδας. Με υπέρβαση της σκέτης γκρίνιας, προσωπικό παράδειγμα συμπεριφοράς, απαίτηση συγκεκριμένων τομών στη δημόσια ζωή, στοχευμένες παρεμβάσεις (όπως αυτές που βλέπουμε τελευταία στον ιδιαίτερα ταλαιπωρημένο τομέα των δικαιωμάτων και ελευθεριών), επιλογή των στελεχών εκείνων που προσφέρουν τα περισσότερα εχέγγυα για μια άλλου είδους άσκηση της εξουσίας. Καθήκον του ΠΑΣΟΚ που θα κυβερνήσει αύριο είναι όχι μόνο να υποδεχτεί αλλά και να καλλιεργήσει αυτή την κοινωνική προωθητική δύναμη, χωρίς την οποία ο ήδη δύσκολος αγώνας του θα είναι απλώς σισύφειος.

ΑΜΟΙΒΑΙΑ ΩΘΗΣΗ

Χρειάζεται επειγόντως μία αμοιβαία ώθηση: από τη μία των υγιών στοιχείων του πολιτικού συστήματος και από την άλλη της «κοινωνίας των πολιτών»

Ο Κώστας Μποτόπουλος είναι συνταγματολόγος, μέλος του Εθνικού Συμβουλίου του ΠΑΣΟΚ