Ημερολόγιο Συνόρων Αγάλματα, Ίντερνετ καφέ και ζητιάνοι

Η ΒΙΛΑ του Χότζα έχει μοιραστεί τώρα. Το ένα κομμάτι έχει γίνει καφετέρια. Ένα άλλο στεγάζει κάποιο αμερικανικό φιλανθρωπικό ίδρυμα. Το υπόλοιπο λειτουργεί ως χώρος δεξίωσης για κυβερνητικούς αξιωματούχους. Την τεράστια αυλή γύρω την έχουν πετσοκόψει και αυτήν. Το μπροστινό μέρος έχει γίνει καφετέρια, επιβεβαιώνοντας έτσι την ορμή των Βαλκανίων- πάρα πολύ γνωστή στην Ελλάδα- για κατάληψη κάθε ελεύθερου χώρου από τραπέζια. Το πλαϊνό κομμάτι έχει γίνει pub. Κάθε βράδυ, σχεδόν, νεαρά αλβανικά ροκ συγκροτήματα παίζουν live. Αν ο παλαιός ένοικος της βίλας τούς έβλεπε, όχι να παίζουν αλλά να ακούν τέτοια μουσική, θα τους είχε στείλει τουλάχιστον εξορία…

ΑΝΑΡΩΤΙΕΜΑΙ αν σκέφθηκε ποτέ κανείς να κάνει αυτή τη σημαντική βίλα μουσείο. Κανείς, μου λέει η Ίλντα. «Γιατί;» ρωτάω. «Γιατί δεν αγαπάμε τα μουσεία. Τόσα χρόνια προσπαθούμε να ξεχάσουμε». Ο χώρος όπου καθόμαστε και πίνουμε τον καφέ μας ήταν κάποτε το υπνοδωμάτιο του Ενβέρ Χότζα. «Ήταν πολύ λιτό» μου είχε πει η νύφη του, όταν της είχα πάρει συνέντευξη. Αυτός ο ασυγκράτητος ηδονιστής και ξακουστός γυναικάς στα νιάτα του, όσο πιο πολύ επέβαλλε την τρομερή εξουσία του τόσο πιο ασκητικός γινόταν. Δίπλα στο υπνοδωμάτιο υπήρχε η τεράστια βιβλιοθήκη του. Αυτός ο αποτυχημένος φοιτητής διάβαζε μανιωδώς. Αυτό τον καιρό ασχολούμαι ακριβώς με τη βιβλιοθήκη του. Βλέπω τα βιβλία που παράγγελνε. Βιβλία που εμείς ρισκάραμε το τομάρι μας για να τα διαβάσουμε κρυφά, γιατί ήταν απαγορευμένα. Όταν διέταζε τρομοκρατία και εκκαθαρίσεις διάβαζε συνήθως λυρικούς ποιητές και άκουγε τους λατρεμένους του τραγουδιστές, Εντίτ Πιαφ και Ζακ Μπρελ…

ΛΕΩ στην παρέα μου ότι μελετάω τη βιβλιοθήκη του Χότζα και τις καθημερινές του συνήθειες. «Μα τι ενδιαφέρον βρίσκεις να μελετάς τη βιβλιοθήκη ενός τέρατος;» με ρωτά ο Ιλίρ. Και καταλαβαίνω από την ερώτησή του γιατί δεν έχει μείνει ούτε ένα άγαλμα του Χότζα στην Αλβανία, έστω για δείγμα. Τότε παρεμβαίνει η Ιρένα. «Το άγαλμα πολλοί από εμάς το κουβαλούν μέσα τους. Χρειάστηκαν σαράντα μέρες διαδηλώσεων για να ρίξουμε τα αγάλματα στις πλατείες. Θα χρειαστούν σαράντα χρόνια για να ρίξουμε το άγαλμα μέσα μας, τις συνέπειες, τη νοοτροπία που κληρονομήσαμε»…

ΚΑΙ ΟΙ ΤΡΕΙΣ μόλις ψήφισαν. Μου δείχνουν, γελώντας, το σημάδι στο δάκτυλο. Το μελάνι που βάζεις πριν ψηφίσεις για να αποφευχθούν παρατυπίες, διπλές και τριπλές ψήφοι. «Σαν σημάδι φυλακισμένου» λέει η Ιρένα. Κατά κάποιον τρόπο είμαστε φυλακισμένοι, συνεχίζει ο Ιλίρ. Του παρελθόντος, αυτών των πολιτικών που μοιάζουν πιο πολύ με φυλάρχους. Φυλακισμένοι από τις πρεσβείες που βλέπουν ακόμα το αλβανικό διαβατήριο λες και έχει τη γρίπη των χοίρων. Σε αυτές τις εκλογές και τα δύο μεγάλα κόμματα υπόσχονταν πως αν νικήσουν, σε έναν χρόνο, οι Αλβανοί θα ταξιδεύουν σε όλη την Ευρώπη χωρίς βίζες. Η Ίλντα, η Ιρένα και ο Ιλίρ έχουν καλές δουλειές, αλλά δεινοπαθούν για μια βίζα όταν θέλουν να πάνε κάποιο ταξίδι στο εξωτερικό. «Η Αλβανία είναι μια γειτονιά του Λονδίνου, τι φοβούνται οι Ευρωπαίοι;» αναρωτιέται η Ίλντα. Τους ρωτάω εάν κατά τη γνώμη τους η Αλβανία είναι έτοιμη να μπει στην Ε.Ε. «Προφανώς και δεν είναι» μου απαντούν. «Ούτε η Ελλάδα ήταν» προσθέτει η Ιρένα. «Ούτε οι πρώην κομμουνιστικές χώρες» συνεχίζει ο Ιλίρ. Σύμφωνα με τη γνώμη τους, εάν η Αλβανία μπει στην Ε.Ε. θα προχωρήσει πολύ πιο γρήγορα, γιατί ο κόσμος θα αποκτήσει αυτοπεποίθηση και άλλη νοοτροπία. «Εμείς για πενήντα χρόνια ήμασταν μια φυλακή. Τώρα είμαστε γκέτο. Οι ιθύνοντες στην Ε.Ε. νομίζουν ότι τιμωρούν τους πολιτικούς μας, αλλά εκείνοι έχουν διπλωματικά διαβατήρια, ταξιδεύουν οπότε θέλουν, όπου θέλουν. Τα παιδιά τους σπουδάζουν στα καλύτερα πανεπιστήμια στο εξωτερικό. Αυτοί που τιμωρούνται είναι άνθρωποι όπως εμείς»…

Η ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ, απέναντί μας, μεταδίδει εικόνες από δηλώσεις των εκπροσώπων των κομμάτων. Το ένα κόμμα κατηγορεί, σε υψηλό τόνο, το άλλο για παρατυπίες. Και είναι ακόμα μεσημέρι. Παρατηρώ το ύφος των εκπροσώπων. Μου θυμίζει εκείνο των μελών του πολίτμπουρο. Όσο και αν θέλουν να το μεταμφιέσουν με τα ακριβά τους Αrmani, τις κομψές γραβάτες και τα αμερικάνικα σκηνικά, εκείνο το ύφος δεν φεύγει με τίποτα. Είναι σαν σημάδι λέπρας. Είναι το άγαλμα μέσα μας, που ακόμα δεν έχει πέσει. Καταλαβαίνω τότε γιατί οι νέοι ψηφίζουν Έντι Ράμα. Είναι ο μόνος που δεν έχει ύφος α λα πολίτμπουρο. Αυτό όμως δεν φθάνει για να κυβερνήσεις μια δύσκολη και πληγωμένη χώρα όπως η Αλβανία. Μοιράζομαι τις σκέψεις μου με την παρέα μου. «Τέτοιες φάτσες σκοτώνουν την ελπίδα» λέει η Ιρένα. Οι τρεις τους έχουν καλές δουλειές, αλλά ο καθένας σχολιάζει πιο πολύ τις σκοτεινές της πλευρές. Η Ιρένα εργάζεται ως δημοσιογράφος σε τηλεόραση. «Τα περισσότερα ΜΜΕ εδώ είναι απόλυτα διαπλεκόμενα και πλυντήρια μαύρου χρήματος» λέει. Η Ίλντα εργάζεται ως δικαστής. Την ρωτώ εάν υπάρχει διαφθορά. «Υπάρχει μόνο διαφθορά, δυστυχώς» απαντά. Ο Ιλίρ ασχολείται με τη μελέτη του οργανωμένου εγκλήματος, για λογαριασμό της Ιnterpol. «Με την οικονομική κρίση ειδικά, το οργανωμένο έγκλημα ζει και βασιλεύει» μου λέει. Αυτές οι εκλογές ήταν οι πιο ακριβές στην ιστορία της Αλβανίας. Κανένα κόμμα δεν δήλωσε την πηγή της χρηματοδότησης. Και εδώ δεν υπάρχει καν η Siemens… Τους ρωτάω στο τέλος αν μπορούν να μου περιγράψουν με λίγα λόγια τι είναι η Αλβανία σήμερα. «Ένα αυτοκίνητο με σπασμένα αμορτισέρ που τρέχει με χίλια σε έναν δρόμο γεμάτο λακκούβες και το οποίο οδηγούν αδίστακτοι, διεφθαρμένοι σοφέρ» λέει η Ίλντα. «Η Αλβανία είναι μια χώρα που όταν κοιτά πίσω τη διαδρομή που έχει διανύσει ζαλίζεται. Όταν κοιτά μπροστά τη διαδρομή που πρέπει να διανύσει τρομάζει» λέει η Ιρένα. «Η Αλβανία είναι μια χώρα όπου σήμερα βρίσκεις κάθε τριάντα μέτρα ένα Ίντερνετ καφέ και κάθε εκατόν τριάντα μέτρα έναν ζητιάνο» λέει ο Ιλίρ…

Κατά κάποιο τρόπο είμαστε φυλακισμένοι.
Του παρελθόντος, αυτών των πολιτικών που μοιάζουν πιο πολύ με φυλάρχους.
Φυλακισμένοι από τις πρεσβείες που βλέπουν ακόμα το αλβανικό διαβατήριο λες και έχει τη γρίπη των χοίρων

LΙΝΚ:

http://gazikapllani.blogsspot.com