[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Οικονομία και μανταλάκια

Πριν από δύο χρόνια η Επιτροπή διαπίστωνε ότι ο στόχος της μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα των αυτοκινήτων στα 120 γραμμάρια ανά χιλιόμετρο το έτος 2012 δεν θα επιτευχθεί, παρά τις σχετικές βελτιώσεις των κινητήρων και την εισαγωγή βιοκαυσίμων στο ενεργειακό μείγμα των μεταφορών. Συνέστηνε μάλιστα στα κράτη-μέλη τη δρομολόγηση, εδώ και τώρα, μέτρων που θα αποθάρρυναν την αγορά ενεργοβόρων αυτοκινήτων μεγάλου κυβισμού και τη σύνδεση της φορολογίας με την ποιότητα των απαερίων της εξάτμισης.

Στην Ελλάδα το μήνυμα το εισπράξαμε ανάποδα και πριν από λίγους μήνες η κυβέρνηση ανακοίνωνε τη μείωση της φορολογίας των (πολυτελών) αυτοκινήτων σε μια προσπάθεια, όπως ελέχθη, αναθέρμανσης της αγοράς- που κατά τα λεγόμενα των εμπόρων (εισαγωγέων) επλήττετο από το πρώτο κύμα της οικονομικής κρίσης. Αντί δηλαδή να πει ένα μεγάλο ευχαριστώ στον θεό της οικονομίας που, χωρίς να το θέλει, έβαλε φρένο σε μια αλόγιστη κατανάλωσηαναντίστοιχη εδώ και καιρό του επιπέδου ανάπτυξης της χώρας και των εισοδημάτωνυποχώρησε στις πιέσεις των ισχυρών ενός κλάδου του οποίου η δραστηριότητα ούτε προστιθέμενη αξία παράγει ούτε βελτιώνει τη θέση της χώρας στον διεθνή ανταγωνισμό. Στη συνέχεια, και όταν διαπίστωσε ότι το έλλειμμα έχει ξεφύγει, βάζοντας τρικλοποδιά στον ίδιο της τον εαυτό, αυξάνει τον ειδικό φόρο κατανάλωσης στα καύσιμα και στα μεγάλα κυβικά γιατί αυτό γινόταν πάντα, και γιατί αυτή ήταν η προφανής απάντηση στην αμηχανία που γεννά η πιεστική απαίτηση για την εξεύρεση συμπληρωματικών πόρων τριών δισ. ευρώ. Αυτό όμως δεν υποδηλώνει μόνο απουσία στρατηγικής, τη στιγμή μάλιστα που οι τιμές του πετρελαίου έκαναν τη μεγάλη προς τα κάτω βουτιά και άρα δεν μπορεί να υπάρξει επίκληση του σταθερού αυτού επιχειρήματος, αλλά και την πλήρη άγνοια των μηχανισμών της αγοράς που όταν τη ζαλίζεις αντιδρά το ίδιο αλλοπρόσαλλα με το χρηματιστήριο ή τις ιπποδρομίες. Γιατί είναι προφανές ότι το όποιο προσδοκώμενο κέρδος από τα σπασμωδικά φοροεισπρακτικά μέτρα, θα εξανεμιστεί γρήγορα καθώς οι φορολογούμενοι θα τείνουν να καλύψουν το έλλειμμα του δικού τους πλέον προϋπολογισμού είτε με φοροδιαφυγή, είτε με μετακύλιση του επιπλέον κόστους σε προϊόντα και υπηρεσίες που σχετίζονται με τη δική τους δραστηριότητα. Δηλαδή πληθωρισμός. Με άλλα λόγια, και με βάση τους στοιχειώδεις νόμους της θερμοδυναμικής, δεν μπορεί να παραχθεί αξία εκ του μηδενός, βάζοντας δηλαδή ο ένας το χέρι στην τσέπη του διπλανού του.

Όμως μια τέτοια πολιτική, που εφαρμόστηκε ανεπιτυχώς δυστυχώς από πολλούς υπουργούς Οικονομίας, δεν είναι μόνο αδιέξοδη. Δίνει επιπλέον το δικαίωμα στους απλούς πολίτες να καταφέρονται- και δικαίως- εναντίον του αφερέγγυου κράτους που βάλθηκε να τους τρελάνει, πάντα για το δικό τους το καλό. Επιπλέον, καταργεί την όποια δυνατότητα μπορεί να έχει στο μέλλον η φορολόγηση των καυσίμων ως μέτρο ενίσχυσης της περιβαλλοντικής πολιτικής. Να θυμίσουμε ότι ο ταπεινός φόρος στη βενζίνη και στο πετρέλαιο με στόχο τον περιορισμό της ρύπανσης και του θερμοκηπίου πολεμήθηκε ανηλεώς από τους υποστηρικτές της (α)πολιτικής οικονομίας. Απ΄ αυτούς δηλαδή που πίστευαν και ακόμα πιστεύουν πως η φορολογία (έμμεση ή άμεση) είναι εξ ορισμού μέτρο αντιλαϊκό και πλήττει κατ΄ εξοχήν τα χαμηλά εισοδήματα. Το επιχείρημα της ανακύκλωσης των εσόδων σε έργα και μέτρα προστασίας του περιβάλλοντος ή αύξησης της απασχόλησης δεν φαίνεται να ήταν αρκετά πειστικό. Αν όμως τότε που έγινε η συζήτηση (δεκαετία του ΄90) το επιχείρημα δεν στάθηκε ικανό, στο άμεσο μέλλον δεν θα έχει την παραμικρή τύχη, αφού φρόντισαν γι΄ αυτό οι κυβερνώντες. Είναι σαν τον τσοπάνο, τον λύκο και τα πρόβατα.

Και μια άσχετη καταληκτική προσθήκη. Δεν είναι πρόκληση σε εποχή καλπάζουσας οικονομικής κρίσης (;) το εφοπλιστικό, τραπεζικό και μεταπρατικό κεφάλαιο να συνεταιρίζεται για την αγορά ποδοσφαιρικών αστέρων τύπου Σισέ (αυτόν με τη γλώσσα έξω) σε έναν πρωτοφανή για τα ελληνικά δεδομένα χορό εκατομμυρίων; Αναγκάζοντας έτσι τον εκάστοτε «αιώνιο αντίπαλο» να επιστρατεύει ανάλογες μεθόδους μη μείνει έξω από το παιχνίδι και δυσαρεστήσει τους ντοπαρισμένους οπαδούς. Δεν θα μπορούσαν για μια φορά να συνασπισθούν και να φτιάξουν- έτσι για δείγμα – ένα παραγωγικό εργοστάσιο που να παράγει έστω μανταλάκια;

Ο Ηλίας Ευθυμιόπουλος είναι πρώην υφυπουργός.

ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΗ

Δεν είναι πρόκληση σε εποχή καλπάζουσας οικονομικής κρίσης (;) το εφοπλιστικό, τραπεζικό και μεταπρατικό κεφάλαιο να συνεταιρίζεται για την αγορά ποδοσφαιρικών αστέρων σε έναν πρωτοφανή χορό εκατομμυρίων;