Ημιυπαίθριος εκβιασμός σε 1.500.000 ιδιοκτήτες

Άγριο χαράτσι χωρίς ουσιαστικά να λύνεται νομικά η υπ΄ αριθμόν ένα πολεοδομική παράβαση σε όλη τη χώρα είναι- σύμφωνα με το ΤΕΕ και νομικούς- η χθεσινή ρύθμιση για τους παράνομα κλειστούς ημιυπαίθριους χώρους που εξήγγειλε χθες ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ κ. Γιώργος Σουφλιάς.

O κ. Σουφλιάς εκτίμησε ότι το Δημόσιο θα εισπράξει πάνω από 2 δισ. ευρώ, αφού οι παράνομα κλειστοί ημιυπαίθριοι χώροι υπολογίζεται ότι είναι πάνω από 1,5 εκατομμύριο. Ξεκαθάρισε ότι από το φθινόπωρο θα γίνει… δύσκολη η ζωή για τους ιδιοκτήτες που δεν σπεύσουν να πληρώσουν για να «τακτοποιήσουν» την αυθαιρεσία τους, αφού θα αρχίσει εκτενές σαφάρι ελέγχων ακόμη και πόρτα πόρτα και από την Εφορία. «Θα πιάσει πολλούς η δαγκάνα», τόνισε χαρακτηριστικά. Η ρύθμιση αναφέρεται μόνο σε αλλαγή χρήσης χώρων που βρίσκονται εντός του εγκεκριμένου περιγράμματος του όγκου του κτιρίου. Έτσι, για παράδειγμα, δεν αφορούν τις σοφίτες. Επίσης, δεν αφορούν τα αυθαίρετα κτίσματα ή όσα ηλεκτροδοτήθηκαν με βάση τον νόμο της πρώην υπουργού ΠΕΧΩΔΕ κ. Βάσως Παπανδρέου. Ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ σε μια προσπάθεια να διασκεδάσει τις εντυπώσεις που προκαλούνται από τις αντιδράσεις των μελών του Συμβουλίου της Επικρατείας τόνισε ότι «θλίβεται όταν βλέπει δικαστές να λένε την προσωπική τους άποψη, ενώ θα πρέπει να αποφαίνονται από έδρας».

Οι νέες ρυθμίσεις για τους κλειστούς ημιυπαίθριους περιλαμβάνονται σε τροπολογία που ενσωματώνεται σε νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών, το οποίο αναμένεται να κατατεθεί σήμερα στη Βουλή. Και εκτός από τους ημιυπαιθρίους περιλαμβάνει ακόμη τα ισόγεια πάρκινγκ που έχουν μετατραπεί σε κλειστούς χώρους, αλλά τις αποθήκες και τα υπόγεια που έχουν αλλάξει χρήσεις.

Σύμφωνα με τα όσα έγιναν χθες γνωστά από τον υπουργό ΠΕΧΩΔΕ, η τακτοποίηση θα γίνεται με την καταβολή του 10% των τετραγωνικών του κλειστού ημιυπαίθριου χώρου με βάση την τιμή ζώνης που ισχύει για την περιοχή που βρίσκεται το ακίνητο. Και η τιμή ζώνης, σύμφωνα με στελέχη του υπουργείου, υπολογίζεται ενιαία για όλους τους ορόφους, τα ισόγεια και τα υπόγεια. Με την εξόφληση της εισφοράς δεν επιβάλλονται πρόστιμα ανέγερσης και διατήρησης, ενώ οι κλεισμένοι χώροι διατηρούν τη χρήση στην οποία έχουν μετατραπεί.

Τα πρόστιμα
Όπως διευκρίνισε ο κ. Σουφλιάς, στην περίπτωση που οι ιδιοκτήτες δεν πληρώσουν για την τακτοποίηση, τότε οι χώροι αυτοί θα υπάγονται στις διατάξεις περί αυθαιρέτων. Γι΄ αυτούς επιβάλλεται πρόστιμο ανέγερσης ίσο με το 30% της αξίας του αυθαιρέτου- με βάση την τιμή ζώνης κατά τον χρόνο που διαπιστώνεται η παράβαση- και πρόστιμο διατήρησης 5% με βάση την τιμή ζώνης για κάθε χρόνο από την ανέγερση μέχρι την κατεδάφιση ή την έκδοση αναθεωρημένης οικοδομικής άδειας.

Τα νέα μέτρα ισχύουν για τις οικοδομικές άδειες που θα εκδοθούν μέχρι σήμερα και έχει υποβληθεί η σχετική αίτηση. Η αίτηση υποβάλλεται είτε απευθείας στην Πολεοδομία μέσα σε 6 μήνες από την ισχύ του νόμου είτε μέσα σε 4 μήνες με συστημένη επιστολή. Με την αίτηση κατατίθεται και παράβολο 250 ευρώ για κάθε αυτοτελή διηρημένη ιδιοκτησία, το οποίο δεν επιστρέφεται αλλά συμψηφίζεται στην οφειλόμενη εισφορά. Για υπόγεια και τα κλειστά ισόγεια το παράβολο είναι 350 ευρώ. Από την εισφορά 20 ευρώ θα αποδίδεται στην Πολεοδομία προκειμένου να διατεθεί για αμοιβές προσωπικού και 40 ευρώ στο ΕΤΕΡΠΣ (πρόγραμμα για το περιβάλλον).

Η πληρωμή
Η εισφορά πρέπει να καταβληθεί μέσα σε έναν χρόνο από την ισχύ του νόμου είτε εφάπαξ είτε σε τρεις δόσεις. Η πρώτη όμως δόση πρέπει να καταβληθεί μέσα στους πρώτους 9 μήνες από την ισχύ του νόμου. Αν μέσα στην προθεσμία καταβληθεί όλο το ποσό, τότε ο ιδιοκτήτης θα έχει έκπτωση 10%. Από το ΥΠΕΧΩΔΕ ξεκαθαρίζουν ότι με την υποβολή της αίτησης και των αρχικών δικαιολογητικών αναστέλλεται κάθε διαδικασία επιβολής κυρώσεων.

Ο φάκελος προς την Πολεοδομία πρέπει να περιλαμβάνει την αίτηση, υπεύθυνη δήλωση στην οποία εκτός από τα ατομικά στοιχεία (ΑΦΜ, ΔΟΥ) περιλαμβάνεται συνοπτική περιγραφή του χώρου, το εμβαδόν του δαπέδου του χώρου, η χρήση, ο αριθμός της οικοδομικής άδειας και ο χρόνος έκδοσής της, ενώ πρέπει να υπάρχει και κάτοψη του ορόφου στην οποία αποτυπώνεται ο ημιυπαίθριος χώρος. Εάν κάποιος ιδιοκτήτης χρειαστεί πολιτικό μηχανικό για να φτιάξει τον φάκελο, η αμοιβή του είναι το 20% επί της ελάχιστης αμοιβής μελέτης που ισχύει για τις οικοδομικές άδειες.

Με τη νέα ρύθμιση οι ημιυπαίθριοι κατανέμονται αναλογικά σε όλους τους ορόφους και περιορίζονται στο 15% του συντελεστή δόμησης- από το 20% που ισχύει σήμερα- ενώ το βάθος τους πρέπει να είναι ίσο ή μικρότερο των 1,80 μέτρων και το πλάτος 2,50 μέτρα. Έτσι, δεν είναι δυνατή- σύμφωνα με το ΥΠΕΧΩΔΕ- η μεταφορά όλου ή μέρους του ημιυπαίθριου σε άλλο όροφο, ενώ με τον περιορισμό του βάθους σε 1,80 μέτρα δεν είναι δυνατή η δημιουργία αυτοτελούς δωματίου. Αυτή η ρύθμιση δεν ισχύει για τις τουριστικές εγκαταστάσεις. Εξώστες και ημιυπαίθριοι χώροι συνολικής επιφάνειας έως 35% αυτής που επιτρέπεται να δομηθεί συνολικά στο οικόπεδο, δεν υπολογίζονται στον συντελεστή δόμησης.

Ισόγεια και υπόγεια
Μέχρι σήμερα οι ισόγειοι κλειστοί χώροι και τα υπόγεια- σύμφωνα με το ΥΠΕΧΩΔΕδεν υπολογίζονταν στον συντελεστή δόμησης. Με τη νέα ρύθμιση θα υπολογίζονται προκειμένου από εδώ και πέρα να σταματούν να κλείνονται. Σε ό,τι αφορά τα υπόγεια για να σταματήσουν να χρησιμοποιούνται ως κλειστοί χώροι σε οικοδομές εντός σχεδίου και εντός ορίων οικισμών η οροφή τους δεν θα υπερβαίνει τα 0,80 μέτρα- αντί του 1,50 μέτρου που ισχύει σήμερα- από την οριστική στάθμη του εδάφους. Έτσι, δεν θα προσφέρεται η χρήση τους ως χώρων κύριας χρήσης.

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΕΧΩΔΕ

Ξεκαθάρισε ότι από το φθινόπωρο θα αρχίσει εκτενές σαφάρι ελέγχων ακόμη και πόρτα πόρτα

Γκρίζες ζώνες στην υπουργική ρύθμιση

Η ΤΑΚΤΟΠΟΙΗΣΗ που εξήγγειλε χθες ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ Γιώργος Σουφλιάς δεν περιορίζει, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, την πιθανότητα- και αυτό αποτελεί γι΄ αυτούς την γκρίζα ζώνη της ρύθμισης- το υπουργείο Οικονομικών να επιχειρήσει και αυτό με τη σειρά του να επιβάλει νέους φόρους όπως για παράδειγμα φόρους μεταβίβασης ή κληρονομιάς.

Όπως επισημαίνει ο ηλεκτρολόγος- μηχανολόγος β΄ αντιπρόεδρος του ΤΕΕ κ. Χρήστος Σπίρτζης, «ο ιδιοκτήτης έχει ήδη πληρώσει δύο φορές. Μια για να αποκτήσει το ακίνητο και μια στην Εφορία- με ρύθμιση που αφορά τα ακίνητα που κατασκευάστηκαν από το 2005 και μετά».

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Ιδιοκτητών Ακινήτων κ. Στράτος Παραδιάς υποστηρίζει ότι «αν η εισφορά ήταν μικρότερη από 10%, τότε θα δήλωναν περισσότεροι ιδιοκτήτες τούς κλειστούς ημιυπαίθριους χώρους. Τώρα, οι ιδιοκτήτες που έχουν κλείσει μεγάλες επιφάνειες, όπως συμβαίνει στην περίπτωση με τις μεζονέτες- με τα play room- ενδεχομένως να μην έχουν την οικονομική δυνατότητα να πληρώσουν αυτά τα μεγάλα ποσά. Όμως πρέπει να πούμε ότι με τη ρύθμιση φεύγει το άγχος από την οικογένεια που μένει σε κατ΄ άλλα νόμιμο σπίτι να τρέχει να βρει άκρη με την Πολεοδομία σε περίπτωση που γίνει καταγγελία από γείτονα».
ΝΑ ΠΛΗΡΩΣΩ ΤΟ ΠΡΟΣΤΙΜΟ;
Του Χρήστου Σπίρτζη (β΄ αντιπροέδρου ΤΕΕ)
, Του Δημήτρη Παπαγιαννίδη (προέδρος του Συλλόγου Πολιτικών Μηχανικών Ελλάδας)

ΟΧΙ
Ο ΚΟΣΜΟΣ δεν πρέπει να σπεύσει να δηλώσει τους κλειστούς ημιυπαίθριους. Εάν γίνει αυτό, θα συνεχίσει την παρανομία της πολιτείας.

Το ΤΕΕ θα προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας για να καταπέσει αυτή η αθλιότητα του ΥΠΕΧΩΔΕ. Μέχρι τότε, ο κόσμος πρέπει να γνωρίζει ότι δεν υπάρχουν πολιτικοί μηχανικοί να κάνουν αυτοψίες και ελέγχους, γιατί είναι εγκαταλελειμμένα τα πολεοδομικά γραφεία εδώ και χρόνια χωρίς επαρκή στελέχωση. Αυτή η ευρεία απειλή ότι θα ακολουθήσουν εκτενείς έλεγχοι στην πράξη δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί. Με τον τρόπο που επέλεξε το ΥΠΕΧΩΔΕ δεν λύνεται το πρόβλημα, γιατί αύριο κάποιος άλλος υπουργός θα επιχειρήσει να βάλει μεγαλύτερο πρόστιμο ξέροντας ποιοι είναι οι παράνομοι.

ΝΑΙ
«ΚΑΤΑ ΤΗΝ άποψή μου ο κόσμος πρέπει να σπεύσει να δηλώσει τους παράνομα κλεισμένους ημιυπαίθριους χώρους, γιατί αυτό θα δώσει τέλος στην ακαταστασία που αφορά το σπίτι του ή οποιοδήποτε άλλο ακίνητο περιουσιακό στοιχείο. Το κόστος δεν είναι μεγάλο και όπως φαίνεται η ευκαιρία της τακτοποίησης θα του δοθεί μία φορά. Η εξαίρεση από την κατεδάφιση δεν αποτελεί μία πολεοδομική τακτοποίηση, αλλά ουσιαστικά πρόκειται για μία μάλλον φορολογικού τύπου εξυπηρέτηση. Είναι σαφές ότι αυτό δεν βοηθά πολεοδομικά, όμως δεν παύει να είναι πολλαπλώς ωφέλιμη για τον ήδη εν αταξία ιδιοκτήτη. Για να λέμε την αλήθεια, ουσιαστικά πάνω από ένα εκατομμύριο είναι αυτές οι ιδιοκτησίες που έχουν κλειστό ημιυπαίθριο χώρο. Η μόνη αντίρρησή μου είναι ότι τα έσοδα από αυτή τη ρύθμιση πρέπει να διατεθούν, είτε για την αποπληρωμή των χωροταξικών και πολεοδομικών μελετών, είτε σε περιβαλλοντικά έργα εντός των πόλεων».

Ερωτηματικά από το ΣτΕ για τη συνταγματικότητα των μέτρων

ΠΡΟΒΛΗΜΑ συνταγματικότητας με τη ρύθμιση της τακτοποίησης των ημιυπαίθριων χώρων θα υπάρξει αν και όταν εκδικαστεί ενδεχόμενη προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας, εκτιμούν ανώτατοι δικαστικοί κύκλοι.

Όπως επισημαίνουν στα «ΝΕΑ», πιθανότατα το θέμα της ρύθμισης για την τακτοποίηση των ημιυπαίθριων χώρων θα αργήσει να φτάσει στο ΣτΕ, καθώς δεν αναμένεται να υπάρξει στο άμεσο μέλλον προσφυγή. «Αφού όλοι “τακτοποιούνται”, μια ενδεχόμενη προσφυγή καθώς και η εκδίκαση της ρύθμισης αναμένεται να αργήσει. Όταν όμως εκδικαστεί, εκτιμάται ότι θα τεθεί ζήτημα συνταγματικότητας της τακτοποίησης των ημιυπαίθριων χώρων», λένε.

Παρά τις εκτιμήσεις δικαστικών, όπως δηλώνει ο β΄ αντιπρόεδρος του ΤΕΕ κ. Χρήστος Σπίρτζης δεν αποκλείεται να προσφύγει κατά της ρύθμισης μόλις δημοσιευθεί ο νόμος.

Άλλωστε είναι γνωστή η αυστηρότητα του Συμβουλίου της Επικρατείας, που έχει κρίνει πολλά από τα σχέδια νόμου και τα διατάγματα του ΥΠΕΧΩΔΕ κατά καιρούς. Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί η ακύρωση του Νόμου 880/79 του κ. Στέφανου Μάνου, δεκαπέντε χρόνια μετά την ισχύ του, για τη μεταφορά του συντελεστή δόμησης. Σε εφαρμογή του νόμου αυτού είχε αγοραστεί συντελεστής δόμησης και είχαν χτιστεί ολόκληρα κτίρια, τα οποία εκ των υστέρων βρέθηκαν παράνομα και μερικά από αυτά κατεδαφίστηκαν. Σήμερα, ο νόμος για τη μεταφορά του συντελεστή δόμησης δεν εφαρμόζεται.

Όμηροι οι ιδιοκτήτες
«Με την “τακτοποίηση” που ανακοινώθηκε, με σαφείς βραχυπρόθεσμους εισπρακτικούς στόχους, δεν αντιμετωπίζεται επί της ουσίας το πρόβλημα, ούτε για όσους έχουν αυθαίρετα. Οι συγκεκριμένοι χώροι δεν νομιμοποιούνται και παραμένουν εκτεθειμένοι αυτοί και οι ίδιοι όμηροι στην όποια πολιτική ή δικαστική μελλοντική απόφαση», επισήμανε χθες ο πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ) κ. Γιάννης Αλαβάνος. «Δυστυχώς, ως χώρα “πολεοδομικά επτωχεύσαμεν”.

Οφείλουμε να επισημάνουμε ότι τα πρόστιμα από μόνα τους δεν έλυσαν και δεν πρόκειται να λύσουν στο μέλλον το πρόβλημα».

Το ΠΑΣΟΚ
«Με καθαρά εισπρακτικά και ψηφοθηρικά κριτήρια και με αίολη νομικά διαδικασία, η κυβέρνηση προχωρά σε αυτό που η ίδια ονομάζει τακτοποίηση εξαπατώντας στην ουσία τους πολίτες, οι οποίοι θα αναγκαστούν στη συνέχεια να πληρώσουν επιπλέον τα πρόστιμα αυθαιρέτων που αναλογούν για τη νομιμοποίηση ή την εξαίρεσή τους και να καταστούν όμηροι μιας εκβιαστικής κυβερνητικής πολιτικής», υποστηρίζει ο υπεύθυνος του Τομέα Περιβάλλοντος και Χωροταξίας του ΠΑΣΟΚ κ. Σπύρος Κουβέλης. Και συμπληρώνει: «Μοναδικός στόχος να εξασφαλιστούν, όπως αναγνωρίζει ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ, 2 δισ. ευρώ για τη μαύρη τρύπα των δημοσίων εσόδων. Η κυβέρνηση κάνει χρήση ενός μαζικού φαινομένου παρανομίας. Η πολιτική αυτή όμως θα οδηγήσει με μαθηματική ακρίβεια στην επόμενη γενιά αυθαίρετης δόμησης».

Από το ΥΠΕΧΩΔΕ απαντούν ότι «οι πολίτες που θα συμμετέχουν στη διαδικασία δεν εξαπατώνται και δεν θα κληθούν ποτέ να πληρώσουν επιπλέον πρόστιμο, πέραν της προβλεπόμενης από τη ρύθμιση εισφοράς».