[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Δαιμονοποίηση του ασύλου

Η καταγγελία στη Βουλή από τον Πρωθυπουργό αποτελεί την κορύφωση μιας μακράς πορείας με στόχο τη δαιμονοποίηση του ασύλου. Σκοπός, η κάλυψη της κυβερνητικής αδυναμίας στην ανάλυση των κοινωνικών φαινομένων και της ανικανότητας αντιμετώπισης των διαδηλώσεων.

Το άσυλο ως ελεύθερη διακίνηση ιδεών και η ελευθερία ως υπερκείμενο μέσα στην οποία εμπεριέχεται δεν κατοχυρώνονται με νομοθετήματα, αλλά υπάρχουν και ζουν μέσα στις συνειδήσεις και αποτελούν τρόπο ζωής ώστε οποιαδήποτε παραβίασή τους να ακυρώνει το κοινωνικό συμβόλαιο της συνύπαρξης ατόμων ή ομάδων. Επομένως, μόνο η κατάργηση της ελευθερίας, συστατικό της οποίας αποτελεί το άσυλο, αυτονόητα συνεπάγεται την παραβίασή του. Από την άποψη αυτή, το άσυλο αφορά ολόκληρη την κοινωνία και όχι μόνο τα πανεπιστήμια. Η ιδιαιτερότητα των πανεπιστημίων στην ελεύθερη διακίνηση ιδεών, η ιστορικότητα και η σύνδεσή του με την παραβίαση από το τανκ της πύλης του Πολυτεχνείου το ΄73 έδωσε αφορμή στη θεσμική κατοχύρωση του πανεπιστημιακού ασύλου με έμφαση στην ακαδημαϊκή έρευνα και διδασκαλία. Κάθε παραβίαση οφείλει να αποδεικνύεται, και μόνο όταν αποδειχθεί είναι αυτονόητες και επιβεβλημένες όλες οι μορφές πάλης και θεσμικών παρεμβάσεων για την υπεράσπισή του, οπότε είναι και κοινωνικά αποδεκτές. Παρ΄ όλα αυτά, έχει διαμορφωθεί ένα είδος απροσδιοριστίας και σκοπούμενης σύγχυσης που αναπαράγει την ασάφεια· με άλλα λόγια, η πρόφαση του ασύλου καταργεί την ουσία του, ώστε να είναι αναγκαίο να ορισθεί τι δεν είναι άσυλο και με τη μέθοδο της επαγωγής να κατανοήσουμε τι ακριβώς εννοούμε και πώς το προσδιορίζουμε. Πρώτο θέμα το οποίο χρήζει ιδεολογικής επεξεργασίας αλλά και πολιτικής ανάλυσης είναι το θέμα του κοινωνικού ασύλου. Τα think tank των κομμάτων ας το επεξεργαστούν. Αυτά που συμβαίνουν με τις καταλήψεις και τους εγκλεισμούς στη Νομική, στο Πολυτεχνείο και σε άλλα πανεπιστήμια από κοινωνικές ομάδες, διαμαρτυρίες που δεν έχουν θεσμικό τρόπο έκφρασης είτε δεν επιθυμούν να έχουν, ανταποκρίνονται σε μια μορφή ασύλου που δεν έχει καμιά σχέση με το πανεπιστημιακό. Στην ουσία αυτό που συμβαίνει είναι η διεκδίκηση ενός κοινωνικού ασύλου που καμουφλάρεται πίσω από το πανεπιστημιακό, επειδή έτσι βολεύει. Είναι παράδοξο και αντιφατικό για μια αντιεξουσιαστική φιλοσοφία και πολιτική αντίληψη να επικαλείται τη θεσμική κατοχύρωση του ασύλου για να χρησιμοποιούν τους πανεπιστημιακούς χώρους. Θα ήταν περισσότερο κατανοητό αν με την ίδια ευκολία χρησιμοποιούσαν και οποιοδήποτε άλλο δημόσιο ή ιδιωτικό χώρο, για τους ίδιους λόγους και για την ίδια ανάγκη στους οποίους δεν υπάρχει θεσμική κατοχύρωση. Εξεγέρσεις με θεσμική κάλυψη αποτελεί ελληνική πατέντα.

Θέμα δεύτερο, οι φοιτητικές καταλήψεις, τα λουκετωμένα- νεκρά πανεπιστημιακά ιδρύματα, με τις αυθαίρετες και κατασκευασμένες πλειοψηφίες που μετατρέπουν την αναγκαία συλλογικότητα σε όχλο από ετερόκλητα κολλεκτιβικά μορφώματα, παραβιάζουν ευθέως το άσυλο.

Υπάρχει μια αντίληψη που θέλει να ταυτίζει την παραβατικότητα των καταλήψεων και τις φασιστοειδείς συμπεριφορές με την αριστεροσύνη στα πλαίσια μιας αοριστίας και ψευδεπίγραφης επαναστατικότητας. Κύμβαλα αλαλάζοντα μιας αποϊδεολογικοποιημένης αριστεράς. Το φοιτητικό κίνημα, με έλλειψη μακροπρόθεσμων στόχων και με αδυναμία να ανταποκριθεί στη σημερινή συγκυρία, είναι ιστορικά ξεπερασμένο. Αιχμάλωτοι των συνθημάτων του παρελθόντος είναι αδύνατο να κατανοήσουν τη σύγχρονη αμφισβήτηση και σιγά σιγά το κίνημα περιθωριοποιείται.

Η συνήθης πρακτική στρουθοκαμηλισμού των εκάστοτε κυβερνήσεων, των πολιτικών κομμάτων και των πανεπιστημιακών αρχών να ερμηνεύουν περιοριστικά, μάλλον παραμορφωτικά, ως άσυλο την απαγόρευση ή μη της εισόδου δημόσιας δύναμης στα πανεπιστήμια, καθιστώντας το ταυτόσημο με φετίχ, έχει βαθιές αναφορές στο παρελθόν.

Μήτρα το μετεμφυλιακό παρακράτος, η χούντα, οι βασανιστές, η μεταπολίτευση, η λειψή αποχουντοποίηση, ο κολοβός εκδημοκρατισμός, τα τρωκτικά της εξουσίας. Τα «σταγονίδια» παρέμειναν ως κλώνοι μιας φρακταλικής δομής αναπαραγωγής. Το αστυνομικό παρακράτος παρέμεινε αλώβητο. Ας θυμηθούμε τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης την προσπάθεια της Αστυνομίας να διαβάλει στον ελληνικό λαό τη φοιτητική εξέγερση του ΄73 και να μεθοδεύει σε κάθε επετειακή πορεία- διαδήλωση την εμπλοκή των διαδηλωτών μέσα στο Πολυτεχνείο ώστε να καταγγείλει κατόπιν το άσυλο για την αναποτελεσματικότητά της. Στις μέρες μας ο ρόλος της Αστυνομίας έχει φτάσει στο ναδίρ, με προκλητική αδιαφορία στην εκτέλεση των θεσμικών της καθηκόντων σε θέματα προστασίας του πολίτη. Με υπόγειες διαδρομές επιχειρείται να προβληθεί η ανάγκη ενός μετεμφυλιακού προτύπου Αστυνομίας. Χαφιέδες, αυθαίρετες συλλήψεις, στημένες δίκες, αποσπάσεις ομολογιών κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες. Είναι άραγε τυχαίο που η δημοκρατία σήμερα «σκοντάφτει» πάνω σε ζαρντινιέρες και βάλλεται από τον «εποστρακισμό» σφαιρών;

Ο Γιάννης Πουντουράκης είναι καθηγητής ΕΜΠ.

ΑΥΘΑΙΡΕΤΕΣ ΠΛΕΙΟΨΗΦΙΕΣ

Οι φοιτητικές καταλήψεις, με τις αυθαίρετες και κατασκευασμένες πλειοψηφίες, μετατρέπουν την αναγκαία συλλογικότητα σε όχλο και παραβιάζουν ευθέως το άσυλο