Ημερολόγιο Συνόρων «Εμείς ήμασταν αλλιώς»

Μου συνέβη αμέσως μετά τις ευρωεκλογές. Πήρα ταξί από το κέντρο της Αθήνας για να πάω στον Νέο Κόσμο. Ο οδηγός, νεαρός, γύρω στα τριάντα πέντε…

ΔΕΝ ΕΙΧΑΜΕ κάνει ούτε εκατό μέτρα στη Φιλελλήνων, όταν ένας μελαψός άνδρας σήκωσε το χέρι στο ταξί. Ο οδηγός τού έριξε μια βιαστική ματιά και προχώρησε. Μετά, βλέποντας ίσως πως γύρισα το κεφάλι για να δω τον μελαψό άνδρα, πρόσθεσε με ύφος θριαμβευτή: «Δεν βάζω αράπηδες στο ταξί». Δεν είναι η πρώτη φορά που μου συμβαίνει. Σε μία άλλη περίπτωση είπα στον οδηγό ότι είμαι αράπης και προτιμώ να κατέβω. Θυμάμαι το ύφος του στην αντίδρασή μου: με έβλεπε σαν νοητικά καθυστερημένο. Ετοιμάστηκα να κάνω το ίδιο, όταν το κινητό τού οδηγού χτύπησε. Αντάλλαξε γρήγορες κουβέντες με τον συνομιλητή του, σχεδόν ψιθυριστά, για να μην τον ακούσω.

Ήταν αρκετό όμως για να πιάσω δυο, τρεις λέξεις στα αλβανικά. Τότε, τρέμοντας από την ταραχή, πήρα ένα περιφρονητικό ύφος. Σχεδόν το ύφος ενός ΛΑΟΣ-όμουτρου όταν μιλά για μετανάστες. «Αλβανός είσαι ρε;». Πάγωσε. Ψέλλισε κάτι που δεν άκουσα καλά τι ήταν. Του είπα να σταματήσει γιατί δεν γουστάρω να μπω σε ταξί Αλβανού. Υπάκουσε. Του έδωσα γρήγορα τρία ευρώ και κατέβηκα… Έτρεμα σαν παιδάκι στο σκοτάδι από την ταραχή μου. Ύστερα από λίγο είχα ήδη μετανιώσει. Πολύ φοβάμαι ότι η αντίδρασή μου θα τον κάνει χειρότερο, όχι καλύτερο. Ήταν μια αντίδραση πολύ απλοϊκή. Τώρα γράφω αυτές τις γραμμές και ως μια προσπάθεια εξιλέωσης…

●●●

Ο ΠΡΩΗΝ αποδιοπομπαίος τράγος να στρέφεται ενάντια σε «φρέσκους» αποδιοπομπαίους τράγους. Στην ιστορία της ανθρωπότητας, και ειδικά της μετανάστευσης, είναι γνωστό φαινόμενο. Οι χειρότεροι ρατσιστές ενάντια στους μαύρους, στην Αμερική της εποχής της δουλείας, δεν ήταν τα αφεντικά των φυτειών. Ήταν οι white trash people, οι λευκοί που ζούσαν ψάχνοντας το φαΐ τους στα σκουπίδια. Οι χειρότεροι ρατσιστές ενάντια στους Έλληνες στη Μασσαλία, πριν από έναν αιώνα, δεν ήταν οι «καθαρόαιμοι Γάλλοι» αλλά οι Νότιοι Ιταλοί που είχαν δεχθεί όλο τον ρατσισμό των «καθαρόαιμων Γάλλων». Τα παραδείγματα είναι ατελείωτα. Όσο πιο χαμηλά βρίσκεσαι στην κοινωνική ιεράρχηση, όσο πιο καταπιασμένος νιώθεις, τόσο πιο πολύ ψάχνεις για κάποιον που είναι χαμηλότερα από σένα. Είναι το άλλοθι της ανωτερότητας όταν έχεις εσωτερικεύσει βαριά αισθήματα κατωτερότητας. Όσο πιο πολύ ρατσισμό έχεις «φάει» τόσο πιο πολύ αυξάνεται ο κίνδυνος να τον βγάζεις προς τα έξω. Σαν τον άνθρωπο που του έδωσαν να φάει χαλασμένο φαγητό και το βγάζει έξω με εμετό…

●●●

Η ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΙΑ που ακούς είναι η ίδια: «Εμείς ήμασταν αλλιώς». Το ακούς, τώρα, από κάποιους «παλαιούς μετανάστες» στην Ελλάδα. Πήραν χαμπάρι το «θαυμαστό φαινόμενο» και τα ιδιωτικά κανάλια και τους εμφανίζουν στα ρεπορτάζ τους. «Οι παλαιοί μετανάστες φοβούνται τους καινούργιους. Wow!». Έτσι νομιμοποιούν τη μισαλλοδοξία που τρέφουν σαν τέρας εδώ και είκοσι χρόνια. Τα κανάλια ξαφνικά «ξέχασαν» την εποχή που έλεγαν ότι αυτοί οι «παλαιοί μετανάστες» ήταν «μαχαιροβγάλτες», «βιαστές», «πράκτορες του UCΚ», «κλέφτες της δουλειάς των Ελλήνων». Τώρα οι «παλαιοί» έγιναν καλοί, γιατί είναι ενάντια στους «καινούργιους». Ώσπου να έρθει ξανά η σειρά τους, ειδικά εάν η οικονομική κρίση επιμείνει. Κάποιοι «παλαιοί» το βρίσκουν βολικό να ξεχνούν την εποχή που κοιμόντουσαν είκοσι άτομα σε ένα δωμάτιο, όπως οι Αφγανοί σήμερα στον Άγιο Παντελεήμονα. Την εποχή που γέμιζαν τα Sex Cinema πέριξ της Ομόνοιας, τον άγριο χειμώνα του 1991, όχι για να δουν πορνό αλλά για να κοιμηθούν στα καθίσματα, γιατί δεν είχαν ούτε μια ετοιμόρροπη στέγη πάνω από τα κεφάλια τους. Την εποχή που για την οθόνη της τηλεόρασης ήταν οι κανίβαλοι και έτρεμαν από τις «επιχειρήσεις σκούπα». Εκείνοι, οι «παλαιοί», έχουν ακόμα πολλά προβλήματα αλλά κατά κάποιον τρόπο τα κατάφεραν. Είναι και «λευκοί», μιλούν πλέον άπταιστα ελληνικά, ούνα φάτσα ούτε ράτσα με τους γηγενείς και δεν τους καταλαβαίνεις. Όταν τους ρωτάς για τους «καινούργιους μετανάστες» απαντούν: «Εμείς ήμασταν αλλιώς». Το ίδιο όπως απαντούν στην Ελλάδα κάθε φορά που ανοίγει η συζήτηση για τη μετανάστευση των Ελλήνων: «Εμείς ήμασταν αλλιώς».

Ο πρώτος ακρωτηριασμός της συνύπαρξης, η πρώτη παραχάραξη της μνήμης, αρχίζει με αυτήν τη φράση. Με την παραγνώριση του γεγονότος ότι ο χθεσινός εαυτός είναι ο σημερινός άλλος. Τότε δεν υπάρχει χώρος για αυτογνωσία, ούτε για συμπάθεια, με την αρχαία και τη νέα έννοια της λέξης… Φαντάζομαι το εφιαλτικό σενάριο του μέλλοντος. Ο οδηγός του ταξί να «εκπαιδεύσει» το παιδί του ώστε όταν συναντήσει αράπηδες μετανάστες να είναι πεπεισμένος ότι αυτοί είναι ξένοι ενώ εκείνος είναι χριστιανός ορθόδοξος και καθαρόαιμος απόγονος του Λεωνίδα και του Περικλή. Το απεύχομαι ολόψυχα. Γιατί τότε, το παιδί του δεν θα είναι ένας δημιουργικός πολίτης για την Ελλάδα αλλά ένας νευρωτικός και κομπλεξικός άνθρωπος…

LΙΝΚ:

http://gazikapllani.blogsspot.com