«Η ποίηση είναι τα σύγχρονα αρχαία μας»

«Tα παιδιά μας, που θα έχουν γεννηθεί μέσα στην Ευρώπη, πόση δική μας Ελλάδα θα αντιλαμβάνονται;».

Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Δημήτρης Παπαδημητρίου βασίζεται σε έναν αρχαίο ελληνικό μύθο για να δημιουργήσει με τη μουσική. Χορός, απαγγελίες, βίντεο αρτ, ακόμα και γλυπτά (της Βασιλικής Θεοδωρακίδη) θα ενταχθούν στη μουσική παράσταση «Όσο υπάρχουν Αχαιοί», ένα σύνθετο μουσικό θέαμα που βασίζεται στο έργο του «Στο όνομα της Ελένης» (που είχε γίνει για την ομώνυμη θεατρική παράσταση η οποία ανέβηκε με σκηνοθέτη τον Βασίλη Αναστασίου) και θα σκηνοθετήσει ο Γιάννης Κακλέας.

Μια μέρα πριν από τα εγκαίνια του Νέου Μουσείου Ακρόπολης, το πνεύμα της Ελένης θα διατρέξει τους αιώνες και θα φθάσει μέχρι το σήμερα (άλλωστε το δεύτερο μέρος της συναυλίας βασίζεται στα τραγούδια-επιτυχίες του συνθέτη) σαν μια συμβολική υπενθύμιση της συνέχειάς μας μέσα στην Ιστορία. «Και όχι μόνο της δικής μας», λέει ο Δημήτρης Παπαδημητρίου. «Με τη Μυθολογία και την Ιστορία της Ελλάδας δίνουμε και στην Ευρώπη μια ιστορική- πολιτιστική συνοχή, υπαρξιακά απαραίτητη στις μέρες μας».

Στο πρώτο μέρος η μελοποιημένη ανάγνωση της «Ωδής στην Ελευθερία» (του Πέρσι Σέλεϊ) από τον ηθοποιό Γιώργο Χωραφά θα είναι μια κατανυκτική εισαγωγή. Στη συνέχεια θα ακούσουμε το ραψωδικό έργο του Παπαδημητρίου με κείμενα που συνδέονται με το σύμβολο της Ελένης – Ελλάδας, «το αρχέτυπο του ελληνικού πολιτισμού» (θα απαγγείλουν Έλληνες ηθοποιοί).

«Ο μύθος της Ελένης και στις κακές του στιγμές», διευκρινίζει ο Δημήτρης Παπαδημητρίου. «Η διαρκής εσωτερική ερωτική πάλη, η διαρκής απαξίωση, ακόμα η ξενιτιά σαν ερωτική τιμωρία με τη φυγή».

Κάθε ποιητής είδε την Ελένη με τον τρόπο του, αλλά πάντα εκείνη μετουσιώνεται σε σύμβολο μιας αινιγματικής ωραίας Ελλάδας. Όταν η Τροία έπεσε, η Ελένη του Ρίτσου, ρακένδυτη, «βούλιαξε μέσα στο φως και την ανωνυμία». Τα μέλη της, κομμάτια διαλυμένα στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες των μουσείων (Ελύτης). Η Ελένη έγινε Ιδέα, Ελλάδα και Μεγάλη Ιδέα και βίωσε όλες τις ιδεολογικές μεταλλάξεις. Από τον Μύθο στην παρακμή. «Σε τούτη τη στυφή αγκαλιά της στάχτης», όπως λέει ο Σινόπουλος.

«Είναι οι δύο όψεις της Ελλάδας», λέει ο Δημήτρης Παπαδημητρίου. «Η σχέση μας με την αρχαιότητα και το σήμερα. Γιατί δεν είμαι από εκείνους που επαινούν την αρχαιότητα και ακυρώνουν τη σύγχρονη Ελλάδα. Αρνούμαι να πάρω τον ρόλο του υπαλλήλου ξενοδοχείου, που συντηρεί και δείχνει στους ξένους τα αριστουργήματα του αρχαίου πολιτισμού. Γιατί μια χώρα που έχει βγάλει ποιητές σαν και τους δικούς μας, πάει να πει ότι υπάρχει- δεν είναι ισάξιοι με τους αρχαίους, σίγουρα όμως αντάξιοι».

Το συμφωνικό πρόσωπο του Δημήτρη Παπαδημητρίου στηρίζεται σε δυτικές φόρμες, που όμως εμπλουτίζονται με ελληνικά (μουσικά) θέματα. Άλλωστε αυτό είναι το στοίχημά του εδώ και χρόνια. Να δώσει συνέχεια στην «έντεχνη» παράδοση της σχολής Χατζιδάκι. Σύμμαχος και έμπνευσή του (σε ένα μεγάλο ποσοστό) οι στίχοι Ελλήνων ποιητών. Άραγε τι απήχηση έχει η «έντεχνη» πλευρά του στο κοινό;

«Θα ακουστεί περίεργο, αλλά είναι πολλοί εκείνοι που νιώθουν την ανάγκη να ακούσουν νέα πράγματα», λέει. «Είναι πολύ ενθαρρυντικό αυτό, γιατί δεν είναι και τόσο ραδιοφωνικά αυτά τα τραγούδια».

Μιλάει τώρα ένας διευθυντής ραδιοφώνου;

Ναι, αλλά του Τρίτου. Γενικά το ραδιόφωνο, αλλά και ο Τύπος, αναπαράγει τα κλισέ. Και βλέπεις ότι ο κόσμος εκεί έξω είναι εντελώς αλλού. Πώς φαίνεται αυτό;
Στις ζωντανές εμφανίσεις, κυρίως. Στην περιφέρεια, ας πούμε. Ακόμα και στα χωριά. Έρχονται, παρακολουθούν με ενδιαφέρον, σε πλησιάζουν μετά, ρωτούν… Ο κόσμος έχει αλλάξει και τα ραδιόφωνα δεν το έχουν πάρει είδηση ακόμα. Ούτε η δισκογραφία.

ΙΝFΟ

«Όσο υπάρχουν Αχαιοί», σε σκηνοθεσία Γιάννη Κακλέα απόψε στις 21.00
στο Ηρώδειο. Τραγουδούν: Φωτεινή Δάρρα, Ειρήνη Καράγιαννη, Γιώργος Φλωράκης, Νικόλας Στυλιανού.
Εισιτήρια: 20-60 ευρώ.
Τηλ. 210-3241.807.

Τι θα ακούσουμε

Σινόπουλο, Σικελιανό, Ελύτη, Ρίτσο, Αισχύλο και Ευριπίδη σε συρραφή κειμένων (του Κ. Χ. Μύρη) από την Ορχήστρα της Σύγχρονης Μουσικής της ΕΡΤ, τη χορωδία της ΕΡΤ και με σολίστ τους Φωτεινή Δάρρα, Ειρήνη Καράγιαννη και Ανδρέα Σμυρνάκη θα ακούσουμε στη σύνθεση (σε ενορχήστρωση του ίδιου) του Δημήτρη Παπαδημητρίου «Όσο υπάρχουν Αχαιοί». Στο δεύτερο μέρος της συναυλίας, η Ελλάδα του σήμερα, με τα γνωστά τραγούδια του συνθέτη, που βασίζονται σε ποιήματα σύγχρονων Ελλήνων ποιητών: Καβάφης, Σεφέρης, Καραγάτσης, Γκανάς, Καψάλης, αλλά και σε πρώτη εκτέλεση Ανδρέας Εμπειρίκος.