«Αφήστε το μάτι να γλιστράει στις επιφάνειες»

Φρανκ Λόιντ Ράιτ: ο αρχιτέκτονας της καθαρής φόρμας. Ο εκφραστής της θεωρίας της ζωντανής «οργανικής» αρχιτεκτονικής. Το Μουσείο Γκούγκενχαϊμ της Νέας Υόρκης αφιερώνει στον δημιουργό του (που πέθανε το 1959) την καλοκαιρινή του έκθεση, παρουσιάζοντας 64 από τα 800 μεγάλα αρχιτεκτονικά έργα του.

Το Μουσείο Γκούγκενχαϊμ γιορτάζει φέτος τα πενήντα του χρόνια. Το κτίσιμό του είναι μια περιπέτεια. Ο αρχιτέκτονας πέθανε προτού το έργο του ολοκληρωθεί. Άφησε όμως τις οδη γίες του που σήμερα έχουν τον χαρακτήρα ενός μανιφέστου: «Το μάτι δεν συναντά καμία απότομη αλλαγή. Αντίθετα οδηγείται απαλά, σαν να βρισκόταν στην όχθη μιας λίμνης και κοιτάζει προς ένα κύμα που απλώνεται ασταμάτητα. Ένας όροφος που λύεται και διαχέεται φυσικά μέσα στο επόμενο επίπεδο, σε αντίθεση προς το αναμενόμενο: τα επάλληλα επίπεδα. Το σύνολο περικλείεται σε σκυρόδεμα σε μια κατασκευή που μοιάζει περισσότερο με το κέλυφος ενός αυγού».

Ο Ράιτ είναι ο θρύλος της αμερικανικής αρχιτεκτονικής. Οι κατοικίες στο Όουκ Παρκ και το Σικάγο αποτελούν ένα είδος προσκυνήματος για τους θαυμαστές του. Η οικία Ρόμπι, την οποία σχεδίασε το 1909, έχει το σχήμα ενός ορθογώνιου παραλληλεπιπέδου που μοιάζει να είναι φυτεμένο στο έδαφος, τα υλικά κατασκευής του οποίου- ξύλο, τούβλο, πέτρα και τζάμια βιτρό- του δίνουν ζωή. Είναι το σπίτι που αποτελεί το οπλοστάσιο της αρχιτεκτονικής του σύνθεσης. Είναι ένα από τα πρώτα κτίσματα, οι λεπτομέρειες του οποίου μαρτυρούν την περιπέτεια της φόρμας που στη συνέχεια ο Ράιτ θα δώσει στα έργα του με σκοπό να απελευθερώσει τον χώρο.

Η περιπέτεια του Ράιτ αρχίζει με τη Μάμα Τσένι- τη δεύτερη σύζυγό του- στην Ευρώπη και συνεχίζεται μετά στο Ουισκόνσιν στα βόρεια του Σικάγου. Όπου δημιουργεί το Ταλίεσιν, την πρώτη του κοινότητα, αφιερωμένη στην αρχιτεκτονική και τον λιτό βίο.

Το 1914 τα κτίρια του Ταλίεσιν καίγονται και η Μάμα Τσένι θα χαθεί μέσα σε αυτά μαζί με τα δύο της παιδιά και άλλα τέσσερα άτομα. Ο Ράιτ φτιάχνει το Ταλίεσιν 2, με την τρίτη του σύζυγο, την Ολγκιβάνα, το οποίο ξανακαίγεται για δεύτερη φορά και μετά για τρίτη, χωρίς όμως άλλα θύματα.

Ο Ράιτ θα φύγει για την Αριζόνα για να δημιουργήσει το Δυτικό Ταλίεσιν, το οποίο θα διατηρηθεί και θα στεγάσει το ίδρυμά του.