Ψυχρός πόλεμος στο παγωτό

Σε θέση μάχης εν όψει καλοκαιριού βρίσκονται οι βιομηχανίες παγωτού. Έπειτα από έναν… κρύο χειμώνα, κατά τη διάρκεια του οποίου προσπάθησαν μάταια για μία ακόμη χρόνια να βάλουν το παγωτό στην καθημερινότητα των καταναλωτών, επιχειρούν τώρα με νέα προϊόντα να ζεστάνουν την αγορά των περίπου 300 εκατ. ευρώ ετησίως και κατά συνέπεια τα κέρδη τους. Ο ανταγωνισμός στην ελληνική αγορά είναι έντονος και οξύνεται συνεχώς με νέες γεύσεις και συσκευασίες, αλλά και με τις εταιρείες να κονταροχτυπιούνται για νέα σημεία πώλησης, καθώς η εγχώρια κατανάλωση δεν εμφανίζει σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης. Το 2008 η αύξηση της συνολικής κατανάλωσης δεν ξεπέρασε το 1,6% σε όγκο, ενώ σε αξία μειώθηκε κατά 2,65%. Μάλιστα, η οικονομική κρίση και η αναμενόμενη μείωση της έλευσης τουριστών το φετινό καλοκαίρι κάνουν ακόμα δυσκολότερη την κατάσταση για τις βιομηχανίες παγωτού, που εκτός των άλλων δέχονται και την επίθεση των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας τα οποία κλέβουν συνεχώς μερίδια από τις πωλήσεις στα σούπερ μάρκετ. Όχι πάνω από 4% οι αυξήσεις
Η «μάχη των ψυγείων», όπως την αποκαλούν στελέχη των εταιρειών παγωτού, εξελίσσεται σε δύο επίπεδα. Το πρώτο έχει να κάνει με τις τιμές των προϊόντων, οι οποίες παρουσιάζονται σχετικά συγκρατημένες, αφού τουλάχιστον οι τέσσερις μεγάλες εταιρείες του κλάδου (Νestle, Αlgida, ΕΒΓΑ και Κρι-Κρι) δεχόμενες τόσο τις πιέσεις της αγοράς, όσο και του υπουργείου Ανάπτυξης, περιόρισαν τις αρχικές απαιτήσεις τους για αυξήσεις που έφταναν ακόμα και το 12%. Έτσι, το φετινό καλοκαίρι αύξησαν τις τιμές προϊόντων τους σε ποσοστά έως και 4%, ενώ όλοι δεσμεύτηκαν ότι δεν πρόκειται να προχωρήσουν σε νέες αυξήσεις εντός του 2009 και προανήγγειλαν προσφορές για το επόμενο διάστημα, κυρίως σε οικογενειακές συσκευασίες και πολυσυσκευασίες που πωλούνται στα καταστήματα σούπερ μάρκετ.

Πηγές του υπουργείου Ανάπτυξης αναφέρουν ότι στη συγκράτηση των τιμών σημαντικό ρόλο έπαιξε το γεγονός ότι φέτος για πρώτη χρονιά οι εταιρείες αναγκάστηκαν να προσκομίσουν για τις αυξήσεις που ζητούσαν αναλυτικά κοστολογικά στοιχεία, ενώ η λειτουργία του συστήματος transfer prices κάνει πλέον δυνατή και τη σύγκριση των κοστολογικών στοιχείων και των τιμών για τα εισαγόμενα παγωτά, κάτι που στο παρελθόν ήταν ανέφικτο.

Επίθεση για νέα σημεία πώλησης
Πέρα όμως από το μέτωπο των τιμών, ο ανταγωνισμός μεταξύ των εταιρειών έχει ενταθεί αυτό το καλοκαίρι και σε ό,τι αφορά τα σημεία πώλησης- και κυρίως στα ψυγεία των «μικρών» σημείων. Οι εταιρείες, στην προσπάθειά τους να αυξήσουν τα σημεία πώλησης των προϊόντων τους, ασκούν ανταγωνιστικές συμπεριφορές φτάνοντας στο σημείο ακόμη και να πληρώνουν για μία θέση στο περίπτερο! Μάλιστα, οι συμπεριφορές αυτές έχουν απασχολήσει και τις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Ανάπτυξης έπειτα από καταγγελίες που δέχθηκε, καθώς αν αποδειχθεί ότι υπάρχουν, νοθεύουν τον ανταγωνισμό. Ενδεικτικό της εικόνας της αγοράς, αλλά και του σκληρού ανταγωνισμού που εξελίσσεται, είναι ότι το 85% των πωλήσεων παγωτού πραγματοποιείται από τα μικρά καταστήματα (περίπτερα, ψιλικά, γαλακτοπωλεία, φούρνοι κ.ά.) και μόνο το 15% από σούπερ μάρκετ. Συνολικά τα σημεία πώλησης παγωτού σε όλη τη χώρα ξεπερνούν τα 100.000 μαζί με τα μικρά καταστήματα (περίπτερα, ψιλικατζήδικα, φούρνοι της γειτονιάς κ.λπ.).

Τρώμε παγωτό μόνο το καλοκαίρι
Όπως λένε οι επιχειρηματίες του κλάδου και ανεξάρτητα από τη φετινή συγκυρία της οικονομικής κρίσης, η δυσκολία που αντιμετωπίζουν οι εταιρείες είναι ότι οι καταναλωτές θεωρούν τα παγωτά εποχικά προϊόντα και έτσι η κατανάλωση είναι περιορισμένη. Αυτό άλλωστε προκύπτει και από τα σχετικά στοιχεία που δείχνουν ότι τουλάχιστον το 80% των πωλήσεων πραγματοποιείται από τον Απρίλιο έως και τον Οκτώβριο. Στο διάστημα από τον Ιούνιο μέχρι τον Αύγουστο, 9 στους 10 Έλληνες καταναλώνουν παγωτά έστω μία φορά τον μήνα, ενώ η κατανάλωση τους υπόλοιπους μήνες κυμαίνεται σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα, με τη μικρότερη να πραγματοποιείται τους χειμερινούς μήνες. Ανεβαίνουν τα ιδιωτικής ετικέτας
Όμως και σε αυτή την περίπτωση βρίσκεται σε εξέλιξη μία ακόμα μάχη ανάμεσα στα επώνυμα παγωτά και αυτά της ιδιωτικής ετικέτας, τα οποία λόγω της ιδιαίτερα χαμηλής τιμής τους αυξάνουν συνεχώς τα μερίδιά τους. Τη χρονιά που πέρασε πουλήθηκαν 9,15 εκατομμύρια λίτρα παγωτού συνολικής αξίας 50,33 εκατ. ευρώ, από τα οποία τα 3,8 εκατομμύρια λίτρα ήταν ιδιωτικής ετικέτας αξίας 8,67 εκατ. ευρώ. Μάλιστα, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας ερευνών ΙRΙ Ηellas, στο πρώτο τρίμηνο του 2009, στο οποίο φυσικά δεν υπήρξε μεγάλη κατανάλωση παγωτού, η αύξηση των πωλήσεων ιδιωτικής ετικέτας ήταν 22,40% σε αξία και 15,01% σε όγκο, ενώ οι συνολικές πωλήσεις σε όγκο παρουσίασαν κάμψη κατά 5,68%. Όπως επισημαίνουν στελέχη των παγωτοβιομηχανιών, η αιτία για την αύξηση της κατανάλωσης στο σπίτι αποτελεί σημαντικό λόγο που εξηγεί την παράλληλη αύξηση της κατανάλωσης προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας. Όπως λένε, πολλοί είναι πλέον αυτοί που έχουν περιορίσει τις εξόδους, ενώ η τιμή του σερβιριζόμενου παγωτού είναι εξαιρετικά αλμυρή, καθώς αρχίζει από 2,5 έως 3 ευρώ η μπάλα.

Νέα προϊόντα και κινηματογραφικοί ήρωες
Στο σύνολό τους οι βιομηχανίες παγωτού παρουσιάζουν κάθε χρόνο τουλάχιστον 5 νέα προϊόντα. Φέτος, στα ψυγεία των εταιρειών βρήκαν χώρο νέες γεύσεις παγωτών, νέα προϊόντα, αλλά και νέες σειρές προϊόντων με έμφαση αυτά που απευθύνονται στα παιδιά. Η ΕΒΓΑ εμπλούτισε την γκάμα των παιδικών παγωτών της με 4 νέα προϊόντα στα οποία φιγουράρουν κινηματογραφικοί ήρωες, καθώς και 9 προϊόντα άλλων κατηγοριών (Status Lacta, Νumber 1 και τη νέα σειρά παγωτών Cream Ηouse). Η σερραϊκή βιομηχανία παγωτού Κρι-Κρι παρουσιάζει το παιδικό παγωτό Scooby Doo, αλλά και 3 ακόμα και συγκεκριμένα τον πύραυλο Μaster Cone, την πολυσυσκευασία Μaster Cone, αλλά και νέες γεύσεις στη σειρά Εnsticto όπως το Cookies Αttack. Έξι νέα παιδικά παγωτά παρουσιάζει φέτος στα ψυγεία της η Νestle και συγκεκριμένα το Γκολ, το Laky Βoy Τransformers, το ξυλάκι Φάτσα, το Ηello Κitty, τα Smarties Βar, το Stick Νesquik και το Βracelet Ρirulo, καθώς και 13 νέες γεύσεις στις ήδη υπάρχουσες σειρές ΒΟSS, Νirvana και Αloma. Όσο για την Αlgida, ανανέωσε τις παιδικές προτάσεις με 4 νέα προϊόντα (Calippo shots Ιce, Surfing Βoard, Super Τoy Winx και Ιce Αge 3). Επίσης προσέθεσε 3 νέες γεύσεις στη σειρά παιδικών προϊόντων Μilk Τime, αλλά και 6 συνολικά στις πολυσυσκευασίες Cornetto και Carte D΄ Οr και στη σειρά οικογενειακών παγωτών της Carte D΄ Οr.

Οι εταιρείες, για να αυξήσουν τα σημεία πώλησης των προϊόντων τους, φτάνουν στο σημείο ακόμη και να πληρώνουν για μια θέση στο περίπτερο!

6 στα 10 παγωτά που καταναλώνουμε

Στην ελληνική αγορά οι πολυεθνικές Νestle και Αlgida έχουν το πάνω χέρι, αφού 6 στα 10 παγωτά που τρώνε οι Έλληνες βγαίνουν από τα δικά τους ψυγεία. Σημαντικό είναι και το μερίδιο της ΕΒΓΑ, που διατηρεί σταθερά εδώ και χρόνια τη δεύτερη θέση στην αγορά του βιομηχανικού παγωτού, ενώ σημαντικό μερίδιο κερδίζει και η Κρι-Κρι που επιχειρεί να δημιουργήσει δίκτυο σημείων πώλησης σε όλη την Ελλάδα. Στόχος της επιχείρησης είναι η τοποθέτηση τουλάχιστον 1.000 καταψυκτών σε νέα σημεία πώλησης παγωτού κάθε χρόνο. Σύμφωνα με την τελευταία μελέτη της ΙCΑΡ, στην αγορά των τυποποιημένων παγωτών το 51% αφορά τα ατομικά παγωτά, το 25% τα οικογενειακά και το 24% το χύμα παγωτό. Σε ό,τι αφορά τις προτιμήσεις των καταναλωτών, πρώτο με διαφορά έρχεται το παγωτό ξυλάκι, το μερίδιο του οποίου αγγίζει το 42%, και ακολουθούν ο πύραυλος, το κυπελλάκι, οι παγωτοσοκολάτες, το οικογενειακό παγωτό και το χύμα παγωτό.