Φαινόμενα

Σαν ένας εφιάλτης
Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr ,

Ένα έξοχο ντοκιμαντέρ του «Εξάντα» αποκάλυψε την αφόρητη εικόνα ενός τόπου παγιδευμένου στην εγκληματικότητα
Εικόνες υψηλής αισθητικής, έρευνα που αποκάλυψε έναν κόσμο φρίκης, εμπόριο ναρκωτικών, εκτελέσεις, όπλα, δρόμοι χωρίς διαφυγή για τους νέους: είναι η ζωή στην Τιχουάνα, στα σύνορα του Μεξικού, όπου βρέθηκε ο «Εξάντας» (ΝΕΤ) για ένα ντοκιμαντέρ από τα πιο συγκλονιστικά της σειράς. Και τα πιο σκοτεινά, καθώς όσο προχωρούσε η αφήγηση ακολουθώντας τη μαρτυρία του Ρομπέρτο, ενός εκτελεστή που έχει πληρώσει ήδη με 20 χρόνια φυλακής τους φόνους και το εμπόριο ναρκωτικών, η ατμόσφαιρα γινόταν όλο και πιο ασφυκτική, εξαφανιζόταν κάθε ανθρώπινο στοιχείο, κάθε αξία ζωής, το ίδιο το νόημά της, κάτω από ένα πέπλο άγριας εγκληματικότητας .

Όριο του σκοτεινού κόσμου ένα ξύλινο τείχος και πάνω του καρφωμένες σανίδες με τα ονόματα των νέων που προσπάθησαν να αγγίξουν το αμερικάνικο όνειρο, περνώντας παράνομα στην άλλη πλευρά και βρήκαν τον θάνατο. Ένα ξύλινο τείχος που ορίζει τις δυο όψεις του κόσμου των ψευδαισθήσεων, τη λαμπερή, του ονείρου της ελευθερίας και την απάνθρωπη, του εμπορίου των ουσιών που τις δημιουργούν.

Σε αυτή την πλευρά του σκότους και του εγκλήματος καμιά ζωή δεν έχει αξία. Ούτε καν των παιδιών, αφού παρακολουθούμε μιαν άγρια συμπλοκή μεταξύ αστυνομίας και μαφίας των ναρκωτικών η οποία διαδραματίζεται έξω από ένα νηπιαγωγείο. Καμιά φροντίδα, κανένας περιορισμός, οι σφαίρες πέφτουν, οι ζωούλες κινδυνεύουν, τα παιδιά φυγαδεύονται όπως όπως. Οι εικόνες και η αίσθηση του τρόμου για πάντα χαραγμένη στη μνήμη τους. Η πρώτη εμπειρία από τον κόσμο των ενηλίκων που σε λίγο θα κληθούν να πάρουν τη θέση τους.

Παντού όπλα. Αχανείς αποθήκες γεμάτες τόνους ναρκωτικά, στη φύλαξη της αστυνομίας. Ο αρχηγός της εξηγεί πόσο δύσκολο ήταν να κουμαντάρει τους ίδιους τους αστυνομικούς που βρήκε στην υπηρεσία όταν ανέλαβε καθώς έκαναν τους τσαμπουκάδες. Ένα έξοχο εύρημα ήταν μια παρέμβαση στα πλάνα, που τα μετέτρεπε σε ασπρόμαυρες δισδιάστατες εικόνες, σαν να παρακολουθούμε κινηματογραφικό κόμικς. Και μόνον σε έναν κόσμο «ζωγραφισμένο», εξωπραγματικό, βγαλμένο από τους εφιάλτες ενός καλλιτέχνη των κόμικς, θα μπορούσε κανείς να φανταστεί ότι υπάρχει τόσος θάνατος, τόση σκληρότητα, τέτοια αδιαφορία για τη ζωή.

Και καθώς τα πλάνα μεταμορφώνονταν από το ασπρόμαυρο της φαντασίας στο έγχρωμο του αληθινού περιβάλλοντος της πόλης, υπογράμμιζαν με ακόμη μεγαλύτερη ένταση τη σκληρότητα και το αδιέξοδο των ανθρώπων που είχαν να αντιμετωπίσουν μια πραγματικότητα πέρα κι από τον χειρότερο εφιάλτη.

Έξυπνη εκμετάλλευση των μεσημεριανάδικων ηθών, στα οποία άλλωστε έχει και προσωπικώς συμβάλει η Τατιάνα Στεφανίδου, υπήρξε η διαφημιστική συνέντευξη του εαυτού της, την οποία σκηνοθέτησε για την εκπομπή της χρησιμοποιώντας το πιο σουξεδιάρικο τελετουργικό της σεζόν, τη «Στιγμή της αλήθειας», με την Ευγενία Μανωλίδου στον ρόλο της «ανακρίτριας». Την επομένη, όπως είχε προβλεφθεί, έγινε η μεσημεριανάδικη αναπαραγωγή του σόου Στεφανίδου- Μανωλίδου προσδίδοντάς του τον όγκο «τηλεοπτικού γεγονότος» (σύμφωνα με τα μέτρα τους) και επιβραβεύοντας έτσι τους διαφημιστικούς του στόχους.

Ήταν ένα λαμπρό παράδειγμα διαχείρισης της δημοσιότητας, προνόμιο των επαγγελματιών της τηλεόρασης, το οποίο, ωστόσο, δεν διαθέτουν ποτέ οι κοινοί θνητοί που προσφέρουν τη ζωντανή τους παρουσία στις εκπομπές των δύο κυριών.


Διακαναλική υπερπαραγωγή

Μέχρι και οι «Ράδιο αρβύλα» βρέθηκαν παγιδευμένοι απέναντι από μια Τατιάνα αποφασισμένη να παρουσιάσει πρόσωπο συμπαθητικό και φιλικό και συνέβαλαν στη διακαναλική υπερπαραγωγή βελτίωσης του ίματζ της, υπογραμμίζοντας τη στάση της απέναντί τους, που ήταν «υπεράνω». Παρόλο, είπαν, που «είχαν μερικές διαφωνίες», δεν τους το κράτησε.

Οι άνθρωποι του γυαλιού, οι διασημότητες γενικώς, είναι ρόλοι, οι οποίοι συνήθως ελάχιστη σχέση έχουν με την πραγματικότητα. Ως εκ τούτου, άριστα υποδύθηκε τον ανανεωμένο δικό της η Τατιάνα, εν όψει μάλιστα αλλαγών στα τηλεοπτικά δεδομένα, οι οποίες προφανώς απαιτούν και αλλαγή ορισμένων τηλεοπτικών χαρακτηριστικών που θεωρούνται «παλιωμένα». Ιδίως από «νεανικά κοινά», στα οποία όλοι υποκλίνονται εσχάτως.