Ποιοι φοβούνται το… Άγιο Πνεύμα της αποχής

«Η αποχή σημαίνει ότι είτε έμεινες στο σπίτι είτε πήγες στην παραλία». Η φράση του νομπελίστα Ζοζέ Σαραμάγκου εκφράζει τους χειρότερους φόβους των κομματικών επιτελείων, τα οποία αναδεικνύουν το… Άγιο Πνεύμα και την εκδρομή σε βασικούς εχθρούς της εκλογικής αναμέτρησης.

Η υψηλή αποχή από τις ευρωεκλογές είναι παραδοσιακό φαινόμενο. Ωστόσο, το γεγονός ότι περίπου 1.280.000 Έλληνες που ψήφισαν στις εθνικές εκλογές του Μαρτίου του 2004 δεν εμφανίστηκαν στις κάλπες στις ευρωεκλογές που έγιναν λίγους μήνες αργότερα, ανησυχεί τα κομματικά επιτελεία και τους αναλυτές, οι οποίοι τονίζουν ότι επειδή η ψήφος στις ευρωεκλογές είναι χαλαρή, είναι δύσκολο να προχωρήσει κανείς σε ασφαλείς προβλέψεις του αποτελέσματος.

Πάντως, το πόσοι και ποιοι θα απόσχουν θεωρείται σημαντικό και για την πρόγνωση, αλλά και για την «ανάγνωση» του αποτελέσματος. Μπορεί οι δημοσκοπήσεις να δείχνουν ότι το ποσοστό όσων θα προσέλθουν στις κάλπες κυμαίνεται στο 70-75% (σε σχέση με το 63,2% των ευρωεκλογών του 2004), ωστόσο, κανένας δεν μπορεί να είναι σίγουρος για τους αριθμούς.

Το κλίμα πόλωσης. Παράγοντας που θα παίξει σημαντικό ρόλο είναι- κατά τον γνωστό εκλογολόγο και καθηγητή Ηλία Νικολακόπουλο- αν «το κλίμα πόλωσης που καλλιεργείται θα οδηγήσει τελικά τους ψηφοφόρους στην κάλπη ή θα τους απωθήσει και θα τους κάνει να απόσχουν». Σε αυτή την περίπτωση, εκτιμά ότι «οι μεγάλοι χαμένοι θα είναι ο ΣΥΡΙΖΑ και οι Οικολόγοι Πράσινοι. Κινδυνεύουν περισσότερο επειδή έχουν νεώτερους ψηφοφόρους που είναι πιο επιρρεπείς στην αποχή. Εκείνο που επωφελήθηκε από την αποχή του 2004 ήταν το ΚΚΕ, γι΄ αυτό και μεγάλη αποχή θα δώσει υψηλό ποσοστό στο ΚΚΕ».

Υπενθυμίζει μάλιστα ο κ. Νικολακόπουλος ότι «στις εθνικές εκλογές του 2007 ψήφισαν περίπου 7.200.000 Έλληνες, ενώ στις ευρωεκλογές του 2004 περίπου 6.300.000. Δεδομένου ότι από το 1994 και εξής σημειώνεται σταθερή μείωση των έγκυρων και των ψηφισάντων στις ευρωεκλογές, ο στόχος των κομμάτων πρέπει να είναι να συγκεντρώσουν τουλάχιστον έξι εκατομμύρια ψήφους. Αν η συμμετοχή πέσει χαμηλότερα σε αυτές τις ευρωεκλογές, οποιοδήποτε αποτέλεσμα θα απονομιμοποιηθεί, καθώς δεν θα βγαίνει συμπέρασμα. Από τις μέχρι σήμερα ενδείξεις φαίνεται ότι μεγάλο κομμάτι όσων ψήφισαν το 2007 δεν είναι βέβαιοι ότι θα προσέλθουν στις κάλπες τον Ιούνιο. Επίσης, δεν έχω την αίσθηση ότι η πόλωση βοηθάει. Βοηθά μόνο τους αποφασισμένους που θα ψήφιζαν έτσι κι αλλιώς. Πάντως, η αποχή μάλλον θα είναι μεγαλύτερη στους ψηφοφόρους της Ν.Δ., οι οποίοι ενδεχομένως θα προσπαθήσουν με αυτό τον τρόπο να υπεκφύγουν για να μην ψηφίσουν άλλο κόμμα. Αλλά μπορεί να είναι και αποχή όσων είναι έτοιμοι να μεταστραφούν, αλλά δεν το κάνουν στην πράξη».

Χαμηλότερη αποχή σε σχέση με τις ευρωεκλογές του 2004 και υψηλότερη σε σχέση με τις εθνικές εκλογές του 2007 «βλέπει» ο λέκτωρ του Πανεπιστημίου Κρήτης και επιστημονικός συνεργάτης της VΡRC Χριστόφορος Βερναρδάκης. «Πιστεύω ότι θα δούμε ένα άθροισμα ψηφοφόρων που θα κυμαίνεται στα επίπεδα του 1999, δηλαδή γύρω στα επτά εκατομμύρια», λέει χαρακτηριστικά, ενώ πιστεύει πως η δυσαρέσκεια προς τη Ν.Δ. δεν θα μετατραπεί σε αποχή, αλλά σε ψήφο προς τους Οικολόγους Πράσινους. Το ζήτημα είναι, εξηγεί, «αν ο δικομματισμός θα πάει στο 70%, ή θα πέσει στο 69% ή ακόμη και στο 65%».

«Οι μεγάλοι χαμένοι θα είναι ο ΣΥΡΙΖΑ και οι Οικολόγοι Πράσινοι»

Πώς θα μοιραστούν οι έδρες

Το τελευταίο ευρωβαρόμετρο έδειξε ότι το ενδιαφέρον των Ευρωπαίων για τις εκλογές της 7ης Ιουνίου είναι μικρότερο από κάθε άλλη φορά και το ποσοστό αποχής κατά μέσο όρο στην Ε.Ε. ενδέχεται να φτάσει το 66% έναντι του 54,3% των ευρωεκλογών του 2004. Σύμφωνα με το ευρωβαρόμετρο, το 48% των ερωτηθέντων στην Ελλάδα δηλώνουν ότι θα προσέλθουν στις κάλπες. Σε κάθε περίπτωση, παρ΄ ότι το εκλογικό μέτρο είναι το 4,5%, όπως εξηγεί ο κ. Η. Νικολακόπουλος, «όποιος λάβει 3% είναι βέβαιο ότι θα λάβει κι από τα υπόλοιπα, άρα θα εξασφαλίσει έδρα». Οι έδρες σε αυτές τις ευρωεκλογές είναι 22 αντί 24 που ήταν το 2004. Ο κ. Η. Νικολακόπουλος εκτιμά ότι το πρώτο κόμμα θα λάβει οκτώ έδρες, το δεύτερο περίπου επτά, το τρίτο και το τέταρτο από δύο, το πέμπτο και το έκτο από μία (αν οι Οικολόγοι Πράσινοι είναι πέμπτο κόμμα και πάνε καλά, θα έχουν δύο έδρες). Αν τα δύο πρώτα κόμματα έχουν υψηλά ποσοστά, δεν αποκλείεται να έχουν και οι μεν και οι δε από οκτώ έδρες. Υπενθυμίζεται ότι το 2004 η Ν.Δ. εξέλεξε 11 ευρωβουλευτές, το ΠΑΣΟΚ οκτώ, το ΚΚΕ τρεις, ο ΣΥΝ και ο ΛΑΟΣ από έναν.