[ Δρόμοι ]

Ο δημοκρατικός…
… πολίτης έχει πάντα χρέη. Ένα από τα πολλά, όπως του υπενθυμίζουν αυτές τις μέρες διαφημιστικά μηνύματα στις πλατείες και στις τηλεοράσεις των ευρωπαϊκών πόλεων, είναι η συμμετοχή στις εκλογές.

Με μια εκστρατεία…
… κατά της (αναμενόμενης) αδιαφορίας, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προσπαθούν απεγνωσμένα να πείσουν τους πολίτες να ρίξουν τη χαρτοπετσέτα από την τυρόπιτα στο καλάθι των αχρήστων και την ψήφο τους στις ευρωκάλπες (και όχι το ανάποδο). Κι αναρωτιέται κανείς: Γιατί να εξαντλείται μονάχα σε αυτό η ιδιότητα του δημοκρατικού πολίτη; Γιατί, ας πούμε, να μην καλείται με παρόμοια μηνύματα από τις κυβερνήσεις να διεκδικήσει τα δικαιώματά του στον χώρο της εργασίας του; Ή να ασκήσει το δημοκρατικό δικαίωμα της απεργίας; Ένας κακόβουλος θα μπορούσε να σκεφτεί πως όλες αυτές οι προσπάθειες που καταβάλλουν οι κυβερνήσεις για να φέρουν τον ευρωπολίτη στο φιλότιμο δεν έχουν παρά ένα μονάχα κίνητρο: να τον κάνουν να συμμετάσχει στο σύστημα. Και να του προσδώσει έτσι νομιμότητα, σε μια περίοδο που αυτή αμφισβητείται. Κι ας ψηφίσει ό,τι να΄ ναι: μαύρους, άσπρους, εμπριμέ, δεξιούς, αριστερούς, οικολόγους, ευρωσκεπτικιστές, ευρωζηλωτές, βουδιστές.

Στα διαφημιστικά…
… μηνύματα που είναι πλημμυρισμένα από τα ευρωπαϊκά επιτεύγματα μπορεί πάντως να διακρίνει κανείς μερικές χτυπητές απουσίες. Δεν υπάρχει ούτε μια αναφορά στο (αποτυχημένο) Ευρωσύνταγμα. Δεν υπάρχει πουθενά καμία αναφορά στους σκληρούς κανόνες του Μάαστριχτ, που υποτίθεται πως θα ήταν η ασπίδα η οποία θα έσωζε τους Ευρωπαίους από ενδεχόμενη οικονομική κρίση. Μάλιστα, στις γαλλικές προπαγανδιστικές αφίσες δεν υπάρχει ούτε μια αναφορά στο ευρώ, παρατηρεί ο Γάλλος ζωγράφος και σκιτσογράφος Ματιέ Κολογκάν που τις μελέτησε προσεκτικά σαν ειδικός. Και από τις αφίσες που παρουσιάζουν μιαν «Ειρηνική Ευρώπη» λείπουν οι εικόνες από τη Βοσνία, τη Σερβία και το Κοσσυφοπέδιο. Οι εικόνες από τον πόλεμο στο Ιράκ, τον πρώτο πόλεμο στον οποίο έλαβε μέρος η ενωμένη Ευρώπη, λείπουν κι αυτές. Όσο για τις αφίσες για την «Ελεύθερη Ευρώπη», λέει ο Κολογκάν, «γιατί, ας πούμε, να μην υπάρχει κάτι για την Επανάσταση των Γαριφάλων στην Πορτογαλία ή για τον Σαλαζάρ και τον Φράνκο; Η αλήθεια είναι πως η Ενωμένη Ευρώπη δεν ίδρωσε για να τους διώξει». Αν ήταν στο χέρι του, λέει ο Γάλλος καλλιτέχνης, θα ζωγράφιζε αφίσες που θα έδειχναν την «Άλλη Ευρώπη»: την Ευρώπη στους δρόμους, τις πανευρωπαϊκές κοινωνικές κινητοποιήσεις, τις πορείες των ανέργων και των απεργών, τους αστέγους κάτω από τις γέφυρες, τα στρατόπεδα συγκέντρωσης των οικονομικών προσφύγων, τις διαδηλώσεις των φοιτητών ενάντια στο σχέδιο της Μπολόνιας που έχει δρομολογήσει την ιδιωτικοποίηση των πανεπιστημίων, τις ταραχές στην Αθήνα, στην Πράγα και στη Γένοβα, την Ενωμένη Ευρώπη της καταστολής και των ρομποκόπ.

Ο ζωγράφος μας…
… όμως δεν θα κάνει τίποτα από όλα αυτά. Γιατί, όπως λέει, δεν θέλει να δώσει στις αμερόληπτες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις την ευκαιρία να τον κατηγορήσουν για ιδεολογική προπαγάνδα…