Το Πνεύμα του Τόνου

Ο Ληξίαρχος
Του Κώστα Γεωργουσόπουλου

Ο Θόδωρος Έξαρχος που κηδεύτηκε προχθές στην αργία της Δευτέρας (θεσμό για τον οποίο ως πρωτοπόρος συνδικαλιστής αγωνίστηκε) υπήρξε ένας χρήσιμος ηθοποιός, σπάνιο πια σήμερα είδος στη θεατρική μας αγορά. Και χρήσιμος ηθοποιός είναι εκείνος που πρώτος έρχεται στη συζήτηση ενός θιασάρχη και ενός σκηνοθέτη όταν αναζητείται η κάλυψη μιας διανομής. Αλλά ο Έξαρχος υπήρξε και ένας λόγιος ηθοποιός, όπως λίγοι της γενιάς του. Διαβασμένος, πολύγλωσσος, μεταφραστής και τρυφερός ποιητής, όταν η ποίησή του δεν διαπνεόταν από τις μεγάλες αξίες της ειρήνης και της αλήθειας.

Τραγικός σύζυγος και πατέρας, τα τελευταία χρόνια σήκωνε την τραγωδία του χωρίς μελοδραματικές κορόνες, νηφάλιος και στωικός. Πέρα όμως από τη συμβολή του στη γενναία υποκριτική ιστορία της γενιάς του, ο Έξαρχος εξελίχτηκε από αγάπη σ΄ αυτήν την ιστορία σε έναν έξοχο, επιστημονικά άρτιο, μεθοδικά αξιοθαύμαστο ιστορικό του θεάτρου μέσω της λεξικογραφίας. Έγινε ένας Ληξίαρχος που κατέγραψε με σεβασμό και ακρίβεια στα μητρώα της θεατρικής ιστορίας την πορεία χιλιάδων ηθοποιών, τα έργα τους και τις ημέρες τους.

Εκκινώντας από τους πρώτους τολμηρούς και απαξιωμένους αυτοδίδακτους τους 19ου αιώνα έως τους σημερινούς ώριμους στην ηλικία, απέδειξε πως το σινάφι ήταν άξιο της αποστολής που ανέλαβε.

Είχα τη μεγάλη τιμή να προλογίσω όλους τους τόμους των λεξικών «Έλληνες ηθοποιοί- Αναζητώντας τις ρίζες» και «Έλληνες ηθοποιοί – Η γενιά μας», τους οποίους συνεχώς αναθεωρούσε και συμπλήρωνε με ιερή προσήλωση την παρουσία και των πλέον περιθωριακών συναδέλφων του.

Μας προίκισε με ένα σπάνιο εργαλείο επαγγελματικής θεατρικής υπερηφάνειας.