«Από τον Δάντη μέχρι σήμερα κάνουμε τα ίδια πάντα λάθη»

«Η ΣΑΤΙΡΑ ΜΠΑΙΝΕΙ ΒΑΘΙΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΗ. ΜΕ ΤΟ ΓΕΛΙΟ ΜΠΟΡΕΙΣ
ΝΑ ΠΕΡΝΑΣ ΠΟΛΥ ΒΑΘΥΤΕΡΑ ΝΟΗΜΑΤΑ. ΚΙ ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ
Η ΜΕΓΑΛΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΤΟΥ ΚΩΜΙΚΟΥ», ΛΕΕΙ ΣΤΑ «ΝΕΑ» Ο
ΡΟΜΠΕΡΤΟ ΜΠΕΝΙΝΙ, ΠΟΥ ΦΕΡΝΕΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΗ «ΘΕΙΑ
ΚΩΜΩΔΙΑ» ΤΟΥ ΔΑΝΤΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΜΕΙΛΙΚΤΗ ΣΑΤΙΡΑ ΤΟΥ, ΜΕ
ΤΗΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ «ΤUΤΤΟ DΑΝΤΕ», ΣΤΙΣ 5 ΚΑΙ 6 ΜΑΪΟΥ
Κάποιοι τον συνδέουν με τη θρυλική ατάκα του «Ι scream, you scream, we all scream for ice-cream» (τσιρίζω, τσιρίζεις, τσιρίζουμε για παγωτό) στην ταινία «Η παγίδα του νόμου» του Τζιμ Τζάρμους. Άλλοι θέλουν να τον συνδέουν με την πρωτιά του: ήταν ο πρώτος ηθοποιός που πήρε Όσκαρ ερμηνείας για μη αγγλόφωνο ρόλο (για το «Η ζωή είναι ωραία»). Άλλοι τον φέρνουν στον νου ως τον «Πινόκιο», το «Τέρας» ή, απλά, τον γελωτοποιό, τον Ιταλό κλόουν, με τις μεγάλες χειρονομίες, το μεγάλο χαμόγελο και τη σχεδόν νευρωτική ομιλία… Κάποιοι τον θυμούνται- το 2005- να βγάζει την μπλούζα του σε μια συνέντευξή του στην ιταλική τηλεόραση για την ταινία του «Ο τίγρης και το χιόνι» (με θέμα έναν έρωτα με φόντο τον πόλεμο στο Ιράκ), να προτάσσει το λιπόσαρκο στήθος του και να κραυγάζει «ο Μπερλουσκόνι παραιτήθηκε». Λίγες ώρες αφότου είχε γίνει μπροστάρης σε μια διαδήλωση χιλιάδων κόντρα στην απόφαση Μπερλουσκόνι να μειώσει τις κρατικές επιχορηγήσεις στον πολιτισμό.

Κάποιοι, λιγότεροι, δεν θα τον ξεχάσουν στο one-man-show του στην Πάτρα- Πολιτιστική Πρωτεύουσα το 2006, με αποσπάσματα από τη «Θεία Κωμωδία» του Δάντη, ένα από τα πιο σημαντικάόπως θεωρείται- κείμενα της παγκόσμιας φιλολογίας και ένα από τα πλέον διαχρονικά και επίκαιρα, όπως ο ίδιος κατέδειξε. Από μια παράξενη (στις πονηρές ημέρες μας)

ευγνωμοσύνη ξανάρχεται στην Ελλάδα, για δύο παραστάσεις στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, στις 5 και 6 Μαΐου, με αυτήν τη διαχρονική και αιώνια επίκαιρη «Θεία Κωμωδία» του Δάντη, ο Μπενίνι των Όσκαρ και του Χρυσού Φοίνικα των Καννών, ο Ιταλός γελωτοποιός, ο άνθρωπος με το μεγάλο χαμόγελο και τις πληθωρικές χειρονομίες. Και φέρνει και Κόλαση και Παράδεισοόπως και ο Δάντης.

«Στην παράσταση έχουμε ένα πολύ αστείο πρώτο μέρος, ένα αστείο σχόλιο πάνω στη σημερινή πραγματικότητα και στο δεύτερο μέρος έχουμε τη “Θεία Κωμωδία” του Δάντη. Και, ξέρετε, δεν αλλάζουμε θέμα!», εξηγεί από την άλλη άκρη της γραμμής, μ΄ αυτά τα σχεδόν αστεία γάργαρα αγγλικά του, με ανάμεικτα ιταλικά και ελληνικά, τονίζοντας υπερβολικά τα φωνήεντα (τον φαντάζεται κάποιος να κάνει τις χαρακτηριστικές του μεγάλες χειρονομίες, σε κάποιο ξενοδοχείο του Λονδίνου, τις ημέρες της G20 που τον πέτυχε η τηλεφωνική συνομιλία μας).

Προτού προλάβω να του θέσω οποιαδήποτε ερώτηση, σπεύδει πληθωρικά: «Είμαι πολύ περήφανος που φέρνω την παράσταση στην Ελλάδα. Γιατί η πρώτη μου με τη “Θεία Κωμωδία” ήταν στην Πάτρα. Στο Ρωμαϊκό Ωδείο. Ήταν σαν πολύτιμο δώρο για μένα. Πολλοί από τους θεατές δεν καταλάβαιναν ιταλικά και όμως κατάλαβαν τι έλεγα και κατάλαβαν το νόημα του Δάντη. Εκεί έμαθα και κάποιες ελληνικές λέξεις για να τους πλησιάσω, αλλά και χωρίς αυτές το κοινό ήταν εκεί, μέσα στο έργο. Στην Ελλάδα άναψε η πρώτη σπίθα αυτής της παράστασης και η φωτιά επεκτάθηκε στην Ιταλία και σε ολόκληρο τον

info

«Τutto Dante» στις 5 και 6 Μαΐου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.
Εισιτήρια: 50-90 ευρώ, 110 (VΙΡ) και 35 (φοιτητικό). Πληροφορίες:
τηλ. 210-7258.510. Στις αργίες του Πάσχα προπώληση μόνο μέσω του http://www.
megaron.gr. Από Τετάρτη 22 Απριλίου, στα ταμεία του Μεγάρου (Βασ. Σοφίας και Κόκκαλη, τηλ. 210-
7282.333 και Ερμού 1).

κόσμο. Μόνο στη Ρώμη την είδαν 130.000 άνθρωποι. Ήταν σαν σε ροκ συναυλία! Πάνω από 40.000 στη Σιένα και την Πάδοβα. Και σταμάτησαν να έρχονται γιατί αποφασίσαμε απλώς να σταματήσουμε τις παραστάσεις για να πάμε και αλλού. Αλλιώς ακόμη θα έρχονταν… (γελάει ηχηρά). Συγκινήθηκα πολύ» (προσθέτει σε πιο χαμηλό τόνο).

Κάποια εκατομμύρια τηλεθεατές είδαν ακόμη την παράστασή του, που «έστησε» ειδικά για τη RΑΙ, και πολλές χιλιάδες σε όλη την Ευρώπη και στην Αμερική, όπου κάθε παράστασή του είναι προπωλημένη μήνες πρινκαι συνεχίζει ακάθεκτος.

Τι μήνυμα σας έδωσε αυτή η προσέλευση σε μια παράσταση βασισμένη σ΄ ένα «παλιό» (επιτρέψτε μου να το πω έτσι) κείμενο;

Ένιωσα ότι χρειαζόμαστε κάτι για την ψυχή μας. Κάτι δυνατό. Και όχι μόνο για το σώμα μας. Υπάρχει μέσα μας, μέσα σε όλους μας, κάτι πιο βαθύ που πρέπει να το φροντίζουμε, να το χαϊδεύουμε, να το θρέφουμε. Και χρειαζόμαστε κάποιον σαν τον Δάντη που να μας μιλάει απλά αλλά ουσιαστικά για το μεγάλο δώρο μας.

Το δώρο της ζωής.

Αν γραφόταν σήμερα η «Θεία Κωμω
δία»,για τι θα μιλούσε;
Για το ίδιο ακριβώς. Αυτό που έκανε το έργο του Δάντη ήταν απίστευτο. Ξέρετε ήταν ο πρώτος ο Αλιγκέρι που μίλησε για τους σύγχρονούς του. Άλλοι, όπως ο Σαίξπηρ, μιλούσαν για παλαιότερους, μακρινούς, πεθαμένους. Εκείνος μίλησε για το σήμερα. Έστειλε δε στην Κόλασή του, τον Παράδεισο ή στο Καθαρτήριο πολλούς φίλους και εχθρούς…

Αν γεννιόταν στην εποχή μας ο Δάντης, για ποιους θα έγραφε;

Αν είχε γεννηθεί σήμερα… Μα θα μιλούσε, θα έγραφε για τον Μπερλουσκόνι. Τι νομίζετε; Θα έστελνε στο πυρ της Κολάσεως τα ριάλιτι σόου με τις ψευτοδιασημότητες, θα στηλίτευε την πολιτική, αλλά θα έγραφε πάντα για την ομορφιά και τον έρωτα, όπως και τότε. Γιατί η ομορφιά, όχι η επιφανειακή, η βαθύτερη ομορφιά των πραγμάτων, των συναισθημάτων, της ζωής, είναι δύναμη! Ο μεγάλος ποιητής- και ο Δάντης είναι μεγάλος ποιητής- δεν έχει σήμερα και χθες. Έχει πάντα!

Τελικά,στην παράστασή σαςμιλάτε για την ομορφιά της ζωής, για το δώρο της ζωής,για τον Δάντη,για το σήμερα;

Απλά συνδέω τη «Θεία Κωμωδία» τού τότε με το σήμερα, που η ουσία των πραγμάτων και των σφαλμάτων δεν έχει αλλάξει. Δεν είμαι δε ακαδημαϊκός για να κάνω μαθήματα Δάντη. Ένας περφόρμερ είμαι που μιλάει με άξονα αυτό το μοναδικό, υπέροχο κείμενο για τη σύγχρονη εποχή. Για τον Μπερλουσκόνι, τον Ομπάμα, τον Σαρκοζί, τον Καραμανλή.

Ποιος είναι ο βασικός πυρήνας στο πρωτότυπο κείμενο; Η κριτική; Το σχόλιο;Η ομορφιά;
Ο έρωτας. Ο πόθος. Ο ερωτισμός. Όλα αυτά μαζί. Ο έρωτας, ο έρωτας, ο έρωτας…

(σχεδόν φωνάζει πια). Που είναι ένα θαύμα. Και ξέρετε πιστεύω στα θαύματα. Γιατί η ζωή η ίδια είναι ένα θαύμα.

Δεν υπήρξε άλλο τέτοιο ποίημα για τον έρωτα μετά τη «Θεία Κωμωδία». Εκείνη άλλαξε στον δυτικό κόσμο, τη σχέση μας με τον έρωτα, τον ερωτισμό, τον πόθο. Πολλοί ποιητές μετά τον Δάντη επιχείρησαν να γράψουν για τον έρωτα όπως εκείνος, αλλά δεν τα κατάφεραν όπως εκείνος (ανεβάζει τους τόνους στη φωνή του, με έκδηλο ενθουσιασμό). Είναι άφταστος!

Άφταστος!

Τι μας μαθαίνει ο Δάντης για τον έρωτα;

Πως αν δεν ξέρουμε τον σωστό δρόμο για τον έρωτα, δεν ζούμε. Μας λέει πως η αγάπη, ο έρωτας είναι κάτι επικίνδυνο και φοβερό, δεν είναι κάτι απλό και επιφανειακό. Έχει μια πλευρά που έχει να κάνει με την εξουσία. Μας εξουσιάζει και μ΄ αυτήν εξουσιάζουμε. Αυτό είναι το φοβερό. Μπορεί να καταστρέψει τα πάντα, αλλά μπορεί και να ομορφύνει τα πάντα. Κι αυτή είναι η διαφορά από την εξουσία.

Αυτό που έχουμε σήμερα για εξουσία. Αλλά και αυτό, το ίδιο, που είχαν τότε.

Πιστεύετε πως τότε, οι νέοι κυρίως, είχαν ιδανικά και σήμερα τα έχουν χάσει, όπως ισχυρίζονται κάποιοι; Ή πως πέρασε η εποχή των ιδεολογιών;

Εξαρτάται για ποια ιδανικά μιλάμε. Στο όνομα των ιδανικών και των ιδεολογιών έχουν γίνει τα μεγαλύτερα εγκλήματα της ανθρωπότητας. Αν μιλάμε για ιδεώδη, για την ενδότερη τάση, το κρυφό, μοναχικό όνειρο του ανθρώπου να κάνει κάτι καλύτερο γι΄ αυτό τον κόσμο, πιστεύω πως τίποτα δεν έχει αλλάξει, κυρίως για τους νέους και αυτοί οι κάποιοι κάνουν μεγάλο λάθος.

Έχει αλλάξει κάτι σήμερα;
Έχουμε όπως και τότε το ίδιο πρόβλημα, της εμμονής με το σεξ. Κι εδώ έχουμε ένα ποίημα που σε υποχρεώνει να το δεις, να το αγγίξεις. Μπαίνει στο νευρικό σου σύστημα και σου δείχνει πόσο η απληστία, ο πόθος και το πάθος για εξουσία και χρήμα μάς εμποδίζουν να πετάξουμε.

Πιστεύετε πως μπορούμε να πετάξουμε;
Ναι. Επειδή πιστεύω σε ιδεώδη και όχι στη δίψα για εξουσία. Ούτε στο χρήμα. Ο έρωτας και τα ιδεώδη μπορούν να μας δώσουν φτερά. Και το ίδιο το δώρο της ζωής… Πρέπει, όπως λέει κι ο Δάντης, να ριχνόμαστε στην άβυσσο και να ανοίγουμε τα φτερά μας. Να αισθανόμαστε το πάθος, όπως και τον έρωτα και τη ζωή. Να τα αισθανόμαστε με κάθε κύτταρο του σώματός μας. Και τότε θα αρχίσουμε να πετάμε, να πετάμε, να πετάμε…

«Ο έρωτας είναι ένα θαύμα. Και ξέρετε, πιστεύω στα θαύματα.
Γιατί η ζωή η ίδια είναι ένα θαύμα»