«Ήρθε η ώρα για “πράσινα” μουσεία και τεχνολογίες»

Η αρχιτεκτονική πρέπει να εκφράζει τον άνθρωπο και τις πραγματικές του ανάγκες, λένε οι αρχιτέκτονες του νέου Μουσείου Περιβάλλοντος της Στυμφαλίας
Η αρχιτεκτονική ως τέχνη και ως επιστήμη αλλάζει. Γιατί αλλάζει ο τρόπος που παράγεται, γιατί επηρεάζεται από νέες συνθήκες. Τα νέα υλικά και οι νέοι τρόποι δόμησης, οι «πράσινες παράμετροι», οι νέες τεχνολογίες υπολογιστών που στηρίζουν νέες μορφές μεγαλώνουν τις προσδοκίες.

Η ελληνική αρχιτεκτονική προσπαθεί να έρθει σε επαφή με αυτά τα ρεύματα που έχουν ξεκινήσει στο εξωτερικό. Και η αρχή γίνεται στο όνομα της πράσινης αντίληψης με κατασκευές που ο βιοκλιματικός σχεδιασμός τους εξοικονομεί ενέργεια. Στην ελληνική αρχιτεκτονική συλλογή ξεχωρίζει και το Μουσείο Περιβάλλοντος Στυμφαλίας του Πολιτιστικού Ομίλου Ιδρύματος Πειραιώς των Δημήτρη Ησαΐα, Τάση Παπαϊωάννου, Λίλας Γαλατά, που διακρίθηκε με ειδική μνεία στα Βραβεία Αρχιτεκτονικής 2008 του Ελληνικού Ινστιτούτου Αρχιτεκτονικής.

Το Μουσείο Περιβάλλοντος χτίστηκε στην απότομη πλαγιά ενός από τους κατάφυτους λόφους που περιβάλλουν τη λίμνη Στυμφαλία. «Το βασικό θέμα της κατασκευής είναι η ίδια η λίμνη. Δημιουργήσαμε στο κτίριο ένα μπελβεντέρε, έναν εξώστη-παρατηρητήριο για να έχει θέα στη λίμνη. Το κτίριο δεν προσπαθεί να προσαρμοστεί, επομένως “να κρυφτεί” μέσω της κλιμάκωσης των όγκων του ακολουθώντας το επικλινές έδαφος. Αντίθετα, ξεπροβάλλει μέσα από αυτό δηλώνοντας έντονα την παρουσία του, αποφεύγοντας τις γραφικότητες», εξηγεί ο Δημήτρης Ησαΐας.

Το μουσείο αποτελείται από δύο ενότητες. Η πρώτη περιλαμβάνει εκθέματα που σχετίζονται με παραδοσιακά επαγγέλματα της ευρύτερης περιοχής. Η δεύτερη επιχειρεί να ενημερώσει και να ευαισθητοποιήσει τους επισκέπτες για το περιβάλλον και το οικοσύστημα της περιοχής, όπως και για την ιστορία τους. Η μορφή του κτιρίου ενισχύεται με την τοποθέτηση στεγασμένου ξύλινου εξώστη με θέα τη λίμνη. Το μουσείο αποτελείται από αίθουσες που έχουν ανοίγματα προς τη λίμνη και πρόσβαση στον εξώστη, που μοιάζει να αιωρείται στο κενό.

«Λάβαμε υπόψη όλα τα στοιχεία που επιτρέπουν την ελαχιστοποίηση της κατανάλωσης ενέργειας. Δεν χρησιμοποιήσαμε εξεζητημένα συστήματα προστασίας, όπως θέρμανση από τον ήλιο, ηλεκτρική ενέργεια από φωτοβολταϊκά στοιχεία που δεν θα κάνουν απόσβεση ή δεν είναι δυνατή η εφαρμογή τους λόγω της θέσης του έργου», σημειώνει ο Δημήτρης Ησαΐας.

Καθώς το κλίμα στην περιοχή της Στυμφαλίας είναι ευνοϊκό για τον κλιματισμό του κτιρίου, οι αρχιτέκτονές του μελέτησαν τον διαμπερή αερισμό του. Σε πολλά σημεία του κτιρίου η έξοδος του θερμού αέρα γίνεται από ψηλά παράθυρα-φεγγίτες, ενώ στη μεγάλη αίθουσα η επένδυση των τοίχων με πέτρα εξασφαλίζει εξοικονόμηση ενέργειας για τη θέρμανση και την ψύξη του χώρου.

ΙΝFΟ

Η έκθεση «Βραβεία Αρχιτεκτονικής 2008» παρουσιάζεται έως τις 7 Ιουνίου στο Μουσείο Μπενάκη (Πειραιώς 138 και Ανδρονίκου). Το μουσείο θα εγκαινιαστεί τους επόμενους μήνες.

 «Η φούσκα φάνηκε»

Την τάση της «σεμνότητας» στη χρήση των υλικών υποστηρίζει ο αρχιτέκτονας του Μουσείου της Στυμφαλίας και δίνει στην παρούσα οικονομική κρίση μία ακόμη διάσταση σε σχέση με την αρχιτεκτονική παραγωγή: «Κατά διαστήματα οι αρχιτέκτονες βιώνουμε κρίσεις. Η υπεραισιοδοξία των αρχών του 2000 με έμφαση στις πηγές εισοδήματος να αυξάνονται στο άπειρο τελείωσε. Η αρχιτεκτονική δημιούργησε τέτοια υπερβολικά κτίρια, που αντανακλούσαν τις φούσκες του χρήματος και η ζωή μας έγινε ένα διαρκές κυνηγητό πραγμάτων που είναι στη μόδα. Τώρα ξαναγυρίζουμε στη βάση των πραγμάτων και είναι η στιγμή για να αναθεωρήσουμε τις απαιτήσεις μας. Αυτό άλλωστε ζητάμε και από την αρχιτεκτονική. Σκοπός της είναι να δώσει λύσεις στέγασης και να εκφράσει τις πραγματικές μας ανάγκες».