[Πρόσωπα] «Δεν πιστεύω σε χρυσούς αιώνες»

Για τους Αμερικανούς που πλήττονται από την κρίση, η Ανίτα Ντεσάι δεν έχει να πει πολλά: «Είχαν τόσο πολλά πριν… Και προς το παρόν δεν έχουν ιδέα τι πάει να πει να είσαι πραγματικά φτωχός, δηλαδή χωρίς τίποτε να φας. Στην Ινδία αντίθετα, αυτό το ξέρουμε και μάλιστα πολύ καλά».

ΗΑνίτα Ντεσάι είναι ίσως η μεγαλύτερη εν ζωή συγγραφέας της Ινδίας. Μοιράζει τον χρόνο της ανάμεσα στο Νέο Δελχί όπου έχουν παραμείνει δύο από τα τέσσερα παιδιά της, και τις ΗΠΑ όπου βρίσκονται τα άλλα δύο. Στις ΗΠΑ δίδαξε επίσης για δέκα χρόνια δημιουργική γραφή στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης (ΜΙΤ) ενώ κάνει και σεμινάρια στη Σορβόννη- όποτε βρίσκεται στο Παρίσι, μένει σ΄ ένα μικρό ξενοδοχείο δύο αστέρων, δυο βήματα από το Πανεπιστήμιο.

Εδώ και 15 χρόνια ζει αυτή τη διπλή ζωή, όμως οι ιστορίες της, με λίγες εξαιρέσεις, εκτυλίσσονται πάντα στην Ινδία: μιλάνε για σπίτια και για οικογένειες, για αντικείμενα και αναμνήσεις, για αρχαία έθιμα, για παραδόσεις που είναι ακόμη ζωντανές και για άλλες που, πεθαίνοντας, αφήνουν τους ανθρώπους σαστισμένους και ανασφαλείς. «Δεν πιστεύω σε χρυσούς αιώνες, ο χρόνος δεν μπορεί να σταματήσει, είναι ένας μύλος που αλέθει, οι αρχαίες παραδόσεις πρέπει σιγά σιγά να εξαφανίζονται και οι άνθρωποι να προσαρμόζονται συνεχώς στις καινούργιες», εξηγεί. «Με την έννοια αυτή, ίσως, έχουν λόγο ύπαρξης τα γραπτά μου: μπορούν να βοηθήσουν τον αναγνώστη να μην ξεχάσει το παρελθόν, ακόμη και να το καταλάβει, για να καταλάβει καλύτερα το παρόν». Στη Νέα Υόρκη, εξακολουθεί να αισθάνεται ξένη. «Ίσως επειδή η Αμερική έχει λίγες παραδόσεις και αυτές οι λίγες είναι τόσο ΄΄σύντομες΄΄ σε σχέση με τις δικές μας», είναι η εξήγηση που δίνει η ίδια μιλώντας στην απεσταλμένη της ιταλικής «Κοριέρε ντέλα Σέρα» με την ευκαιρία της έκδοσης στα ιταλικά ενός βιβλίου με διηγήματά της (στα ελληνικά κυκλοφορεί το βιβλίο της «Ταξίδι στην Ινδία» από τις Εκδόσεις Λιβάνη, μτφ. Κρίστυ Κουνινιώτη).

«Το πραγματικό πρόβλημα της Ινδίας», λέει η συγγραφέας, «είναι ο τεράστιος αριθμός των κατοίκων της, εξαιτίας του οποίου κάθε αλλαγή, κάθε πρόοδος, ακόμη και ουσιαστική, αφορά πάντα μόνο μια ισχνότατη μειοψηφία. Υπάρχει πολύ λίγο νερό και πολύ λίγο φαγητό για όλους. Η πλούσια αστική τάξη του Δελχί και της Βομβάης, η νέα τάξη των επιχειρηματιών που αυξάνουν το ΑΕΠ των μητροπόλεων, πόσο θέλετε να μετρούν στην απεραντοσύνη μιας φτωχής και καθυστερημένης χώρας όπου γίνονται πόλεμοι με το πρόσχημα της θρησκείας, της φυλής και της κοινωνικής τάξης, που στην πραγματικότητα είναι πόλεμοι αυτών που δεν έχουν τίποτε εναντίον αυτών που έχουν λίγο περισσότερο από το τίποτε;».