[ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ] Ο Ομπάμα, ο Ρετζέπ και ο Τσαμπίκος

ΜΕ ΦΛΕΓΜΑΤΙΚΗειρωνεία, σαν ν΄ απευθυνόταν σε τοποτηρητή μιας κάποιας υπερπόντιας αποικίας, ο Βρετανός δημοσιογράφος απευθύνθηκε στον Ομπάμα: «Επιτρέψτε μου να σας ρωτήσω αν κι εσείς, όπως πολλοί προκάτοχοί σας, ενστερνίζεσθε το δόγμα του αμερικανικού “εξαιρετισμού”».

Η ιδέα του «εξαιρετισμού» είναι παλιά όσο και ο Τοκβίλ που έβλεπε την Αμερική ως απαράμιλλο υπόδειγμα δημοκρατίας. Και εξελίχθηκε σε νεοσυντηρητικό δόγμα, σύμφωνα με το οποίο οι ΗΠΑ διατηρούν τη «φυσική» υπεροχή έναντι του παλαιού κόσμου, είναι καταστατικά προορισμένες να ηγεμονεύουν. Ο Ομπάμα δεν το πολυσκέφτηκε:

«Πιστεύω», απάντησε, «στην αμερικανική μοναδικότητα όπως ένας Βρετανός πιστεύει στη βρετανική μοναδικότητα». Και για να δείξει, προφανώς, ότι ο καθένας, ακόμη και ο πιο αμελητέος, έχει δικαίωμα να νιώθει ξεχωριστός, πρόσθεσε: «Όπως άλλωστε και οι Έλληνες πιστεύουν στην ελληνική μοναδικότητα».

Από την πρεμιέρα του Αμερικανού πρόεδρου στη διεθνή σκηνή δεν έμεινε αμφιβολία για το ποιους ξεχωρίζει ο ίδιος ως «μοναδικούς» στην παράταξη των συμμαχιών που επιχειρεί να οικοδομήσει. Πολύτιμη και αναντικατάστατη είναι η χώρα που αποτελεί την ισλαμική εξαίρεση στη Δύση και ταυτόχρονα τη δυτική εξαίρεση στον κόσμο του Ισλάμ. Ξεχωριστή και απαραίτητη στην Ουάσιγκτον γίνεται η χώρα που εκμεταλλεύεται αδίστακτα αυτήν την «εξαιρετικότητά» της. Που ο πρωθυπουργός της σκηνοθετεί τσαμπουκάδες με τον πρόεδρο του Ισραήλ. Που κλέβει την παράσταση στη σύνοδο του ΝΑΤΟ, μπλοκάροντας για ένα παλιό «γινάτι» τον διορισμό του νέου γραμματέα της Συμμαχίας.

Η Τουρκία, σπαρασσόμενη από τις εσωτερικές της αντιφάσεις, «κατασκευάζει» την ισχύ της, χωρίς να περιμένει σεβασμό εν ονόματι των κληρονομικών της τίτλων.

Η Ελλάδα δεν έχει λόγους να αισθάνεται μειονεκτικά. Είναι εξ ίσου «εξαιρετική». Στο ΝΑΤΟ και τον ΟΗΕ διακρίνεται για τη μονολιθικότητά της, καθώς τα τελευταία χρόνια εμφανίζεται καθηλωμένη σε ένα ζήτημα επαρχιακής ονοματολογίας. Και στην Ευρωπαϊκή Ένωση την ξεχωρίζουν ως σπάταλο και αφερέγγυο συνεταίρο.

Έχει δίκιο ο Ομπάμα. Ο καθένας έχει δικαίωμα να αισθάνεται μοναδικός. Το πρόβλημα αρχίζει όταν μόνον ο ίδιος αισθάνεται μοναδικός ερήμην των άλλων. Όταν φαντασιώνεται ότι έχει το βεληνεκές ενός Αριστοτέλη, ενώ στην πραγματικότητα πολιτεύεται ως περιθωριακός Τσαμπίκος.