Η αποτυχία του Ερντογάν

Για έναν πολιτικό που σπάνια παραδέχεται την ήττα του, η απογοήτευση που εξέφρασε ο Τούρκος πρωθυπουργός Ταγίπ Ερντογάν για τα αποτελέσματα των δημοτικών εκλογών της Κυριακής δείχνει πως το κυβερνών κόμμα θα εκτιμήσει τα λάθη του και θα προβεί στις ανάλογες κινήσεις. Με την προϋπόθεση ότι …το μήνυμα ελήφθη.  

Το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP)  του Ερντογάν απέσπασε 39% στις χθεσινές εκλογές. Το ποσοστό αυτό είναι το μικρότερο από το στόχο του 47% που είχε θέσει ο ίδιος και το χειρότερο που εξασφάλισε το AKP από τις βουλευτικές εκλογές του 2002, όταν ανήλθε στην εξουσία. Το να χάνει 8 ποσοστιαίες μονάδες σε δυο χρόνια ένα πολιτικό κόμμα με τόσο ισχυρό ρεύμα, όπως το AKP, αποτελεί αδιαμφισβήτητη αποτυχία, εκτιμούν αναλυτές.

Το χαρτί της οικονομίας
“Πιστεύουμε ότι ο Ερντογάν θα διαβάσει σωστά τα αποτελέσματα και θα επικεντρώσει την προσοχή του στα οικονομικά προβλήματα”, επισημαίνει ο Γιαρκίν Τσεμπετσί, Οικονομολόγος στην JP Morgan στην Κων/πολη.

Ακόμη και την Κωνσταντινούπολη -όπου διετέλεσε δήμαρχος- κινδύνευσε να χάσει ο Ερντογάν, αλλά και την Άγκυρα. Η μάχη στις δύο πόλεις ήταν σκληρή για το AKP. Είχε επενδύσει επίσης πολλά και στη νίκη του στο Ντιγιαρμπακίρ,  στα νοτιοανατολικά, όπου οι περισσότεροι κάτοικοι είναι Κούρδοι, αλλά έχασε κι εκεί, όπως και στη Σμύρνη και στα Άδανα.

“Το εκλογικό σώμα έστειλε σαφή προειδοποίηση στο κυβερνών κόμμα, εκφράζοντας την απογοήτευσή του για τα οικονομικά προβλήματα”, προσθέτει ο Τσεμπετσί.

Αρκετοί είναι εκείνοι που επισημαίνουν σήμερα στην Τουρκία ότι ο Ερντογάν “το έχασε το χαρτί της οικονομίας”, παρά τις προειδοποιήσεις ότι, ύστερα από χρόνια μεγάλης ανάπτυξης, η τουρκική οικονομία θα δοκιμαστεί από την ύφεση μέσα στο 2009.  Στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, η οποία σε παλμό θύμιζε έντονα βουλευτικές εκλογές, υποβάθμισε τις επιπτώσεις της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης στην χώρα του. Για την ανεργία που έφτασε σε ποσοστό ρεκόρ τα τελευταία χρόνια (13,6%), επέρριψε τις ευθύνες στους “ανίκανους επιχειρηματίες”.

Τι θα φέρουν οι εκλογές
Το αποτέλεσμα των εκλογών, εκτιμούν οι αναλυτές, δεν θα σταματήσει τις συνταγματικές μεταρρυθμίσεις αλλά ίσως αναγκάσει τον Ερντογάν να επιλέξει τον δρόμο του συμβιβασμού με την αντιπολίτευση για να πετύχει τους στόχους του.

Ο Τούρκος πρωθυπουργός είχε δεσμευτεί να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις στο σύνταγμα (έργο του στρατού από το 1982) και να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το Συνταγματικό Δικαστήριο- αυτά τα δύο βήματα θα μπορούσαν να απομακρύνουν κάποια εμπόδια στην πορεία της Τουρκίας προς την Ε.Ε. Από την άλλη πλευρά, όμως, θα μπορούσαν να αναζωπυρώσουν την ένταση με τους υπερασπιστές του κοσμικού χαρακτήρα του τουρκικού κράτους που κατηγορούν τον Ερντογάν για ισλαμιστική ατζέντα, αν και ο ίδιος το αρνείται.

O εκρηκτικός Ερντογάν
Ενδεχόμενες συμβιβαστικές λύσεις εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τον ίδιο τον Ερντογάν.

Τα αποτελέσματα, τονίζουν οι αναλυτές, αποτελούν μήνυμα αφύπνισης για έναν πρωθυπουργό “αλλεργικό στην κριτική”. “Θα καταφέρει όμως ο Ερντογάν να ελέγξει τα νεύρα και τον εκρηκτικό χαρακτήρα του, όπως αποκαλύφτηκε δημόσια και στο επεισόδιο με τον Ισραηλινό πρόεδρο στο Νταβός; Ο Ερντογάν ηγείται του κόμματός του σα να ήταν σουλτάνος σε χαρέμι και ακολουθεί την πολιτική γραμμή που λέει πως οι ηγέτες επιβραβεύονται στην κάλπη για την σκληρότητα, όχι για την ευαισθησία που μπορεί να τους διακρίνει”, γράφει στο Reuters ο Paul de Bendern.

“Το αποτέλεσμα δεν δίνει στον Ερντογάν μεγάλο περιθώριο ελιγμών και θα πρέπει να είναι λιγότερο εριστικός”, προσθέτει ο Τίμοθι Άς, Οικονομολόγος στην Royal Bank of Scotland.

“Ο Ερντογάν διευθύνει το σόου. Αυτός είναι το αφεντικό”, είπε πρόσφατα σύμβουλός του.

Εξαρτώνται λοιπόν πολλά από τον ίδιο. “Είναι σημαντικό να μαθαίνουμε από τις επιτυχίες και από τις αποτυχίες μας”, δήλωσε ο πρωθυπουργός της Τουρκίας, όταν οριστικοποιήθηκε το αποτέλεσμα των χθεσινών εκλογών, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ακόμη και ανασχηματισμού.