1 τρισ. για «τοξική» εξυγίανση

Την πολυαναμενόμενη πρωτοβουλία της, για να αντιμετωπιστεί η χειρότερη τραπεζική κρίση στις ΗΠΑ τα τελευταία 70 χρόνια, ανακοίνωσε χθες η κυβέρνηση Ομπάμα με ένα μεικτό πρόγραμμα επενδύσεων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα ύψους 1 τρισ. δολαρίων, προκειμένου να εξυγιανθούν οι τράπεζες από τοξικά περιουσιακά στοιχεία.

Το σχέδιο του υπουργού Οικονομικών Τίμοθι Γκάιτνερ προβλέπει χαμηλότοκα δάνεια και περίπου 75 έως 100 δισ. δολάρια από το πακέτο αρωγής (συνολικού ύψους 700 δισ. δολαρίων), προκειμένου να προσελκύσει ιδιώτες επενδυτές να αποκτήσουν αμφιλεγόμενης αξίας ομόλογα από τις τράπεζες, γνωστά και ως τοξικά, τα οποία παρεμποδίζουν τη λειτουργία της πιστωτικής αγοράς και βυθίζουν την οικονομία των ΗΠΑ στην ύφεση. Απομένει τώρα να διαπιστωθεί εάν ο ιδιωτικός τομέας θα ανταποκριθεί και θα συμπράξει στο σχέδιο, καθώς πολλοί είναι θορυβημένοι από τη στάση του Κογκρέσου, το οποίο φιλοδοξεί να περικόψει τα πριμ σε στελέχη επιχειρήσεων που έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα εξυγίανσης.

Οι περικοπές
Μάλιστα ο Μπαράκ Ομπάμα, ο οποίος έχει εκφράσει την αντίθεσή του στα πριμ, έσπευσε να αντιταχθεί στο νομοσχέδιοτο οποίο προβλέπει τη φορολόγηση των επιδομάτων αυτών με 90%- σε συνέντευξή του στο τηλεοπτικό δίκτυο CΒS. Εκεί μάλιστα δήλωσε ότι έχει αρχίσει να φαίνεται «ένα φως ελπίδας» στην οικονομία, που επιτρέπει να δημιουργηθούν βάσιμες προσδοκίες για πιο γρήγορη ανάκαμψη. «Έχουμε αρχίσει να βλέπουμε ένα φως ελπίδας εδώ και εκεί», τόνισε ο πρόεδρος Ομπάμα και πρόσθεσε: «Η αναχρηματοδότηση έχει φέρει μια κάποια πρόοδο και τα επιτόκια ποτέ δεν ήταν τόσο χαμηλά. Αυτό μας επιτρέπει να ελπίζουμε ότι τουλάχιστον η αγορά της αυτοκινητοβιομηχανίας ανακάμπτει και σταθεροποιείται». Προειδοποίησε πάντως, πως «εάν δεν κινητοποιηθούμε, θα εξακολουθήσουμε να έχουμε μεγάλα προβλήματα. Υπάρχουν ορισμένα τραπεζικά ιδρύματα τόσο μεγάλα που εάν καταρρεύσουν, θα συμπαρασύρουν και πολλά άλλα μαζί τους στο βάραθρο», αποφεύγοντας να γίνει πιο συγκεκριμένος.

Τι είναι τα τοξικά ομόλογα

● Οι τράπεζες συγκεντρώνουν σε ομάδες πολλά ενυπόθηκα δάνεια ή δάνεια μέσω πιστωτικών καρτών και δημιουργούν επενδυτικά προϊόντα (π.χ., δομημένα ομόλογα) με εγγύηση τα χρήματα που χρωστάμε ● Όταν η οικονομία βρίσκεται σε καλή κατάσταση, αυτά τα τραπεζικά προϊόντα συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον των επενδυτών επειδή έχουν κέρδη από τα επιτόκια που πληρώνουμε ● Σε περιόδους ύφεσης πολλά από τα δάνεια σε κάρτες ή τα ενυπόθηκα δεν πληρώνονται, οπότε γίνονται και κατασχέσεις ● Έτσι, αυτά τα επενδυτικά προϊόντα δεν μπορούν να πουληθούν, εξ ου και ονομάζονται «τοξικά», καθώς δεν είναι δυνατόν να διακινηθούν ● Όσο οι τράπεζες έχουν αυτά τα τοξικά ομόλογα στα βιβλία τους δεν μπορούν να διακινήσουν χρήματα
Οι φιλοδοξίες και η συνεργασία

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ που ανακοινώθηκε χθες φιλοδοξεί να συνδυάσει τα κυβερνητικά κεφάλαια μαζί με αυτά που θα διαθέσει ο ιδιωτικός τομέας και να τα αυξήσει στα 500 δισ. δολάρια ή ακόμη και να τα διπλασιάσει, με τη βοήθεια της ομοσπονδιακής τράπεζας και του Ομοσπονδιακού Σώματος Ασφάλειας Καταθέσεων, ρυθμιστικού οργάνου των τραπεζών. Έτσι, η κυβέρνηση ελπίζει ότι οι τράπεζες θα αρχίσουν και πάλι να χορηγούν δάνεια σε ιδιώτες και επιχειρήσεις και θα αντιστραφεί το αρνητικό οικονομικό κλίμα.

Στην έκθεσή της η κυβέρνηση αναφέρει ότι αναμένει στο σχέδιο αυτό να συμμετάσχουν πολλές επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα- από ασφαλιστικά ταμεία έως ασφαλιστικές εταιρείες και άλλοι μακροπρόθεσμοι επενδυτές. Ο υπουργός Οικονομικών σε συνέντευξή του δήλωσε ότι «ο καλύτερος τρόπος για να εξέλθουμε από την κρίση είναι να μπορέσουμε να συνεργασθούμε με τις αγορές. Δεν θέλουμε ν΄ αναλάβει η κυβέρνηση όλους τους κινδύνους, θέλουμε ο ιδιωτικός τομέας να συνεργασθεί μαζί μας». Πάντως, η Γουόλ Στριτ αντέδρασε θετικά στην ανακοίνωση του σχεδίου και ο Ντάου Τζόουνς είχε ανοδική πορεία.