«Θέλει επιμονή και τόλμη η ανεξαρτησία»

«Η επαγγελματική καταξίωση θέλει θυσίες και τόλμη. Μόνο έτσι μπορείς να κερδίσεις τον σεβασμό του άλλου», λένε οι γυναίκες οι οποίες τόλμησαν να ρίξουν τις ταμπέλες και να ισοπεδώσουν τον διαχωρισμό «αντρικά και γυναικεία επαγγέλματα». Πετούν στους αιθέρες, βρίσκονται καθημερινά στο τιμόνι λεωφορείων, κρατούν στα χέρια τους τη διοίκηση μιας ολόκληρης εταιρείας, μπαίνουν δυναμικά στον πλέον ανδροκρατούμενο κλάδο: τον Στρατό. Άλλες από ανάγκη και άλλες από αγάπη και πάθος γι΄ αυτό που κάνουν, μπήκαν σε επαγγελματικούς χώρους όπου η παρουσία γυναικών αποτελεί την εξαίρεση, αποδεικνύοντας όμως καθημερινά ότι μπορούν να τα καταφέρουν εξίσου καλά και στις… αντρικές θέσεις. «ΤΑ ΝΕΑ» μίλησαν με εννέα γυναίκες, οι οποίες καθιερώθηκαν σε επαγγέλματα άλλοτε απαγορευτικά, κατακτώντας έτσι και τα τελευταίο ανδρικό προπύργια. Όπως τονίζουν όμως, για να υπάρξει καταξίωση στον χώρο εργασίας θα πρέπει να διατηρηθεί μια ισορροπία ανάμεσα στην επαγγελματική και την οικογενειακή ζωή.

Στο εργαστήριο ακόμα και 18 ώρες

Καθημερινά βρίσκεται ανάμεσα σε δοκιμαστικούς σωλήνες και χημικές ουσίες. Για τη δρα Κατερίνα Ανδρεοπούλου, χημικό και ερευνήτρια, ο χώρος όπου εργάζεται δεν είναι ο κλασικός (ένα γραφείο, ο υπολογιστής και στοίβες από χαρτιά στο πλάι), αλλά το εργαστήριο. Η έρευνά της μάλιστα εστιάζει τα τελευταία δέκα χρόνια στα πολυμερικά υλικά. «Φτιάχνουμε, δηλαδή, προηγμένα πλαστικά υλικά τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην Ιατρική, στο περιβάλλον ακόμη και στην ενέργεια και τα οποία ευελπιστούμε ότι θα βγουν πιο μαζικά στην αγορά», τονίζει. Οι ώρες που περνά στο εργαστήριο αγγίζουν σχεδόν καθημερινά τις 10. «Γενικά οι ερευνητές δουλεύουμε λίγο παραπάνω από το κλασικό οκτάωρο. Υπάρχουν βέβαια και περίοδοι που μπορεί να βρισκόμαστε στο εργαστήριο ακόμη και 18 ώρες». Παρ΄ ότι ο χώρος της έρευνας και ιδίως της πανεπιστημιακής είναι ανδροκρατούμενος, όπως επισημαίνει η δρ Ανδρεοπούλου, δεν υπάρχει πια προκατάληψη απέναντι στις γυναίκες. «Δεν έχω αισθανθεί ποτέ αυτές τις “λοξές ματιές” από άνδρες συναδέλφους.
«Προτιμώ το βενζινάδικο»

Ήρθε στην Ελλάδα από την Πολωνία πριν από 11 χρόνια. Οι δυσκολίες, το άγχος για την επιβίωση δεν πτόησαν τη Δώρα Φιεντόρ ούτε στιγμή. Πήγε σε ελληνικό σχολείο, έδωσε Πανελλαδικές και πέτυχε στο Τμήμα Γραφιστικής του ΤΕΙ Αθηνών. «Η οικονομική κατάστασή μου ούτως ή άλλως δεν μου επιτρέπει να σταματήσω να δουλεύω και να ασχοληθώ μόνο με τις σπουδές μου. Έχω εργαστεί σε διάφορες δουλειές, αλλά είναι πάντα δύσκολο να συνδυάσεις καλές αποδοχές και ευέλικτο ωράριο». Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίον επέλεξε να εργαστεί σε ένα βενζινάδικο. Χαρακτηριστικά αναφέρει: «Μας κοίταζαν περίεργα στην αρχή κι εμένα αλλά και τα άλλα κορίτσια που εργαζόμαστε εδώ. Μέχρι πριν από λίγα χρόνια τα βενζινάδικα ήταν ανδροκρατούμενα. Όμως τα πράγματα άλλαξαν. Κι εμείς μπορούμε να τα καταφέρουμε το ίδιο καλά με τους άντρες».

«Με θεωρούσαν… εξωτική!»

Πριν από 11 χρόνια έκανε πράξη το όνειρό της: ίδρυσε εταιρεία παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές και μάλιστα είναι η πρώτη γυναίκα στον συγκεκριμένα επαγγελματικό χώρο. «Σε μια εποχή όπου το μονοπώλιο στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας είχε η ΔΕΗ. Όταν έλεγα ότι θα ασχοληθώ με τον συγκεκριμένο τομέα, οι υπόλοιποι με άκουγαν με συμπόνια. Με θεωρούσαν… εξωτική! Πώς άλλωστε ένα κοριτσάκι θα κατάφερνε κάτι τέτοιο; » τονίζει η κ. Βικτώρια Αλεξανδράτου. «Πρέπει να είσαι παρούσα την ώρα που το έργο είναι σε εξέλιξη, μέσα στη λάσπη, σε κακές καιρικές συνθήκες, στην οικοδομή. Αλλά δεν το μετανιώνω, γιατί κάνω αυτό που μου αρέσει, αυτό για το οποίο αγωνίστηκα. Το μεγαλύτερο εμπόδιο δεν ήταν άλλο από τον αγώνα δρόμου για να αποδείξω ότι αξίζω και ότι έχω τις γνώσεις για να κάνω κάτι τέτοιο».

«Μου άρεσε η πειθαρχία»

Μπήκε στον Στρατό πριν από περίπου 19 χρόνια, όχι από ανάγκη αλλά από επιλογή. «Ζητούσαν προσωπικό πενταετούς υπηρεσίας και δεν χρειάστηκε να το πολυσκεφτώ. Μου άρεσε η πειθαρχία και η τάξη. Άλλωστε ήμουν αθλήτρια», λέει η κ. Παναγιώτα Γατή, αλεξιπτωτίστρια στις Ειδικές Δυνάμεις. Η εκπαίδευση που πέρασε περιελάμβανε περίπολα, σχολείο καταδρομών, αναρρίχηση, πώς να διαχειρίζεται τα εκρηκτικά αλλά και πώς να κάνει ανταρτοπόλεμο. Όσο για το αλεξίπτωτο στο οποίο είναι ειδική, όπως λέει, πρόκειται για μια μοναδική εμπειρία ενώ στο ενεργητικό της έχει δεκάδες πτώσεις. «Στις παρέες με αντιμετωπίζουν θετικά. Ιδιαίτερα οι άνδρες, που έχουν εικόνα για το τι είναι ο Στρατός, θέλουν να μάθουν τι είδους εκπαίδευση έχω περάσει». Ο πιο μεγάλος θαυμαστής της όμως είναι ο 15 ετών γιος της. «Είναι πολύ περήφανος που η μητέρα του είναι στις Ειδικές Δυνάμεις».

«Δύσκολη υπόθεση το τιμόνι»

Μετά τη γέννηση και του τρίτου της παιδιού, η κ. Πόπη Κατηφόρη αποφάσισε να υποβάλει αίτηση για να ενταχθεί στο δυναμικό του ΟΑΣΑ ως οδηγός. Η προϋπηρεσία υπήρχε, αφού εργαζόταν για περίπου δυόμισι χρόνια ως οδηγός σε δημοτική συγκοινωνία. Η επιλογή της συγκεκριμένης δουλειάς όμως δεν έγινε τυχαία. «Ο πατέρας μου ήταν οδηγός στην ΕΘΕΛ, οπότε είχα από μικρή μιαν άλλη σχέση με τα λεωφορεία, αφού είχα κάνει άπειρες βόλτες με τον πατέρα μου οδηγό», λέει. Η δουλειά στο τιμόνι όμως δεν είναι εύκολη υπόθεση. «Όσο και να σου αρέσει, δεν παύει να σε κουράζει. Και ιδίως η συγκεκριμένη δουλειά όπου πρέπει να προσέχεις τους έξω από το λεωφορείο ώστε να μην επηρεαστούν οι επιβάτες σου». Ξυπνάει καθημερινά στις 03.30 τα ξημερώματα αφού προτιμά τις πρώτες βάρδιες, «κι αυτό γιατί θέλω το μεσημέρι να είμαι κοντά στα παιδιά μου».

«Αντέχω πολλές ώρες με μία κάμερα στα χέρια»

Η αγάπη της Άννας Μαρίας Λάμπερτ για τη σκηνοθεσία την ανάγκασε να πάρει την κάμερα στα χέρια και να διεκδικήσει δυναμικά μια θέση δίπλα στους άντρες συναδέλφους της. «Ήξερα ότι τα πράγματα δεν θα είναι εύκολα στην αρχή. Όμως έχω σπουδάσει σκηνοθεσία και για να φτάσω να γίνω σκηνοθέτις θα έπρεπε να περάσω από την κάμερα και το ρεπορτάζ. Είχα να επιλέξω ανάμεσα στο μοντάζ και την ηχοληψία. Εγώ όμως αγαπώ την εικόνα. Γι΄ αυτήν την εικόνα λοιπόν αντέχω πολλές ώρες μια κάμερα, που κουράζει όταν την κρατάς για ώρες στα χέρια σου», λέει η Άννα-Μαρία, η οποία εργάζεται ως κάμερα-γούμαν στην εκπομπή «Φάκελοι». Είναι μια δουλειά- όπως παραδέχεται η Άννα-Μαρία Λάμπερτ- που απαιτεί αντρικά χαρακτηριστικά. «Τον πρώτο καιρό με κοιτούσαν περίεργα και αναρωτιούνταν πώς μια γυναίκα με τη δική μου μάλιστα σωματοδομή θα τα καταφέρει. Προσπαθείς να αποδείξεις ότι η ποιότητα της δουλειάς εξαρτάται από την αγάπη που έχεις γι΄ αυτήν και όχι από το φύλο».

«Πρόκληση οι εταιρείες»

Άρχισε την καριέρα της στον κόσμο του μάνατζμεντ σε μεγάλη πολυεθνική εταιρεία. Άλλωστε, όπως τονίζει η κ. Παυλίνα Μουστάκα, αυτού του είδους οι εταιρείες ήταν ο «φυσικός» της χώρος. Η καταξίωση, όπως παραδέχεται, είναι το αποτέλεσμα δυναμικής, μεθοδικής και αποδοτικής εργασίας, με συνέπεια και σταθερότητα. «Δεν υπάρχει “προκαθορισμένος” χρόνος. Στη δική μου περίπτωση, η πρόκληση που οδήγησε στην καταξίωση ήρθε μέσα σε περίπου τέσσερα χρόνια».

Σε μια εποχή πάντως που όλοι μιλούν για την οικονομική κρίση, κάποιοι θεωρούν ότι οι γυναίκες- μάνατζερ είναι αυτές που θα βγάλουν τον επιχειρηματικό κόσμο από το αδιέξοδο. «Ασχέτως φύλου, οι συνετοί, διορατικοί, με ευελιξία στη σκέψη και με όραμα μάνατζερ μπορούν να αποτελέσουν τη “σανίδα σωτηρίας” στη σημερινή οικονομική κρίση».

«Από μικρές ονειρευόμασταν να βρεθούμε ψηλά»

Είναι η πρώτη γυναίκα που πήρε στα χέρια της πηδάλιο αεροπλάνου πριν από 26 χρόνια. Η Σοφιάνα Καράμαλη σήμερα είναι κυβερνήτης στα αεροσκάφη της Ολυμπιακής. Όπως λέει, «δεν ήθελα να κάνω καμία άλλη δουλειά. Από μικρή ονειρευόμουν να βρεθώ ψηλά. Έτσι μετά το Λύκειο αποφάσισα να πάω στη Φλόριντα της Αμερικής και να πάρω το πτυχίο χειριστού αεροπλάνου». Κάπως έτσι βρέθηκε στην Ολυμπιακή να κάνει τις πρώτες της πτήσεις. Οι αντιδράσεις ήταν αναμενόμενες, όπως λέει, αφού γνώριζε ότι δεν επέλεξε για δουλειά το πιο συνηθισμένο επάγγελμα στον κόσμο. «Ακόμη και έπειτα από τόσα χρόνια, όταν διαπιστώνουν οι επιβάτες ότι θα τους μεταφέρει στον προορισμό τους μια γυναίκα, αυτό τους… ξενίζει. Όμως ποτέ δεν έχω ακούσει κάποιο αρνητικό σχόλιο. Οι ερωτήσεις είναι κυρίως απορίες που ενδεχομένως να τις έκαναν και σε έναν άντρα πιλότο».

Η δεύτερη γυναίκα που πέρασε στο κόκπιτ είναι η κ. Τατιάνα Σταματελοπούλου, η οποία άρχισε να εργάζεται στην Ολυμπιακή από το 1996. Η επιλογή των… αιθέρων δεν έγινε τυχαία, αφού και ο πατέρας της ήταν πιλότος. «Οι μόνες περίεργες αντιδράσεις που αντιμετώπισα ήταν όταν στο σχολείο μάς ρωτούσαν τι θα γίνουμε όταν μεγαλώσουμε. Οι συνήθεις απαντήσεις από τα κοριτσάκια ήταν μπαλαρίνα, δικηγόρος, ηθοποιός. Το “πιλότος” που έλεγα εγώ πολλές φορές προκαλούσε αντιδράσεις του τύπου “μα είσαι κορίτσι”». Φυσικά το φύλο της δεν την εμπόδισε να βρεθεί στη Φλόριντα και να πάρει το πτυχίο του πιλότου. «Είμαι χαρούμενη γιατί κάνω αυτό που με χαροποιεί και παράλληλα πληρώνομαι».