Η «ανατομία» του καρκίνου στον μυελό

Ένας έως πέντε στους 10.000 ενηλίκους εμφανίζει πολλαπλό μυέλωμα, μία μορφή καρκίνου που αναπτύσσεται στα κύτταρα του πλάσματος.

Όπως εξηγεί η Αμερικανική Εταιρεία Καρκίνου (ΑCS), τα κύτταρα του πλάσματος αποτελούν σημαντικό τμήμα του ανοσοποιητικού συστήματος και ζουν κυρίως στον μυελό των οστών. Ο ρόλος τους είναι να παράγουν και να απελευθερώνουν πρωτεΐνες, που ονομάζονται αντισώματα (ή ανοσοσφαιρίνες) και επιτίθενται και σκοτώνουν μικροοργανισμούς που προκαλούν νοσήματα, όπως τα βακτήρια και οι ιοί.

Όταν τα πλασματοκύτταρα αναπτύσσονται εκτός ελέγχου, μπορεί να δημιουργηθεί όγκος στον μυελό των οστών. Εάν στον μυελό υπάρχει μόνο ένας όγκος, αποκαλείται πλασματοκύττωμα (ή πλασμοκύττωμα). Συνήθως όμως οι όγκοι αυτοί εξαπλώνονται στον μυελό των οστών παντού στο σώμα και τότε οι γιατροί μιλούν για μυέλωμα ή πολλαπλό μυέλωμα.

Τι προκαλεί

Η υπερανάπτυξη των κυττάρων του πλάσματος μπορεί να επηρεάσει τις φυσιολογικές λειτουργίες του μυελού και να προκαλέσει αναιμία (με συνέπεια κόπωση), ανεπάρκεια αιμοπεταλίων (αυξάνει τον κίνδυνο αιμορραγίας) και λευκοπενία (έλλειψη λευκών αιμοσφαιρίων που σημαίνει μειωμένη αντίσταση στις λοιμώξεις). Το μυέλωμα επηρεάζει επίσης τα κύτταρα των οστών, καθιστώντας τα εύθραυστα.

Μερικές φορές, πριν από την ανάπτυξη του πολλαπλού μυελώματος εκδηλώνεται μία άλλη διαταραχή, η οποία λέγεται μονοκλωνική γαμμοπάθεια (ΜGUS). Κατ΄ αυτήν, τα μη φυσιολογικά κύτταρα του πλάσματος παράγουν υπερβολικές ποσότητες ανοσοσφαιρινών, δίχως να δημιουργούν όγκους ή συμπτώματα. Η μονοκλωνική γαμμοπάθεια συνήθως δεν επηρεάζει την υγεία του πάσχοντος και ανευρίσκεται μόνο όταν αιματολογικές εξετάσεις αποκαλύψουν υψηλά επίπεδα πρωτεϊνών (ανοσοσφαιρινών) στο αίμα.

Με το πέρασμα του χρόνου, πολλοί πάσχοντες από ΜGUS εμφανίζουν πολλαπλό μυέλωμα, λέμφωμα ή μια ασθένεια που λέγεται αμυλοείδωση. Αυτό εμφανίζεται με ρυθμό 1% τον χρόνο, ενώ ο κίνδυνος να συμβεί είναι υψηλότερος στους ασθενείς με εξαιρετικά υψηλά επίπεδα ανοσοσφαιρινών. Οι ασθενείς με ΜGUS συνήθως χρειάζονται αρχικά συχνές ιατρικές εξετάσεις για να παρακολουθείται η κατάσταση της υγείας τους.

Το πολλαπλό μυέλωμα μπορεί να αντιμετωπιστεί με διάφορες μεθόδους (χημειοθεραπεία, βιολογικά φάρμακα, εγχείρηση, ακτινοθεραπεία, πλασμαφαίρεση κ.ά.).