Ο «Άδωνις» της αρχαιολογίας είχε φωτογραφική μνήμη

Ωραίος σαν Άδωνις. Προικισμένος ως επιστήμων. Ο Βρετανός αρχαιολόγος Χάμφρι Πέιν έλαμψε σαν διάττων αστέρας στο στερέωμα της αρχαιολογίας του Μεσοπολέμου και έσβησε πρόωρα, σε ηλικία 34 ετών, το 1936, αφού έγραψε μερικές λαμπρές σελίδες με τις ανακαλύψεις και τις μελέτες του στο μεγάλο βιβλίο της ελληνικής Αρχαιολογίας .

Εβδομήντα τόσα χρόνια μετά τον θάνατό του, ένας σύγχρονος Έλληνας αρχαιολόγος, ο Αλέξανδρος Μάντης που πέρασε από τους ίδιους τόπους στην Κορινθία και την Ακρόπολη ζωντανεύει με μία έκδοση τη ζωή, την προσωπικότητα και τη δράση του λαγωνικού της βρετανικής αρχαιολογίας και το κλίμα της ηρωικής εποχής των μεγάλων περιπατητών. Κείμενα, σχέδια φωτογραφίες, περιλαμβάνονται σε ένα λεύκωμα (χορηγία του Club Ηotel Casino Loutraki μιας και το Ηραίον της Περαχώρας, η μεγάλη αρχαιολογική ανασκαφή του Χάμφρι Πέιν, βρίσκεται στην περιοχή του Λουτρακίου).

Σχεδόν δύο μέτρα ψηλός με εύθραυστη υγεία, ο χαρισματικός Πέιν έφθασε υπότροφος στην Ελλάδα σε ηλικία 24 ετών. Στα 29 του ήταν ήδη ο νεώτερος διευθυντής της Βρετανικής Αρχαιολογικής Σχολής, θέση που κέρδισε με το σπαθί του χάρη στις πολύτιμες και πρωτοποριακές μελέτες του για την αρχαϊκή κεραμική της Κορίνθου. Αγάπησε την Ελλάδα και την έκανε πατρίδα του. Όταν πρωτοαντίκρυσε τη Χερσόνησο της Περαχώρας στον Κορινθιακό Κόλπο βρισκόταν στους Δελφούς και όταν έσκαψε τον αρχαιολογικά παρθένο τόπο, βρήκε θησαυρούς που επιβεβαίωναν τις προηγούμενες μελέτες του. Η φωτογραφική μνήμη του τον έκανε να αναγνωρίσει ότι η μισή «κόρη» στο μουσείο της Λυών ταίριαζε με το κάτω μισό μιας σπασμένης ιωνικής κόρης από την Ακρόπολη και ότι το χαμογελαστό κεφάλι στο Μουσείο του Λούβρου «κολλούσε» τέλεια με το άγαλμα ενός ακέφαλου ιππέα στην Ακρόπολη. Και μόνο για την αποκατάσταση της ταυτότητας αυτών των δύο αριστουργημάτων της αρχαϊκής γλυπτικής, η ιστορία της τέχνης τού οφείλει πολλά.

ΙΝFΟ

Αλεξάνδρου Μάντη, «Ηumfry Payne, Ελλάδος Περιήγησις.
Αρχαιολογία και νεοελληνική πραγματικότητα στα χρόνια του Μεσοπολέμου». Σελ. 175, Εκδόσεις του Φοίνικα.