Βαλκανική καταιγίδα για τις τράπεζες

Βαλκανική βόμβα 11 δισ. ευρώ απειλεί τις τέσσερις μεγαλύτερες ελληνικές τράπεζες φέρνοντας και πάλι στο προσκήνιο σενάρια κρατικοποιήσεων, συγχωνεύσεων και εξαγορών.

Έκθεση της Citi που οδήγησε χθες σε νέα μεγάλη πτώση το Χρηματιστήριο ανεβάζει σε 60 δισ. ευρώ τις συνολικές ζημιές που απειλούν 17 δυτικοευρωπαϊκές τράπεζες με χορηγήσεις δανείων 507 δισ. ευρώ στην περιοχή των Βαλκανίων. Το ένα έκτο των εκτιμώμενων αυτών ζημιών- ή 10,871 δισ. ευρώαφορά τις ελληνικές τράπεζες Εθνική, Εurobank, Αlpha και Πειραιώς που έχουν δώσει δάνεια 67 δισ. ευρώ στις χώρες των Βαλκανίων. Πρόκειται για ποσό που ισοδυναμεί με το 27% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος της Ελλάδος.

Οι εκτιμήσεις της Citi κρίνονται ακραίες από Έλληνες τραπεζίτες που αναγνωρίζουν, όμως, τους κινδύνους τους οποίους εγκυμονεί η αγορά

ΤΟ 27% ΤΟΥ ΑΕΠ

Εθνική, Εurobank, Αlpha και Πειραιώς έχουν δώσει συνολικά στις χώρες των Βαλκανίων δάνεια ύψους 67 δισ. ευρώ

των Βαλκανίων, υπό το πρίσμα της προσγείωσης των ρυθμών ανάπτυξης, της διολίσθησης των νομισμάτων τους και της απειλητικής αύξησης των «κόκκινων» δανείων από τους δανειολήπτες που δεν θα μπορούν να αποπληρώσουν τις δόσεις τους. Αναγνωρίζουν, βέβαια, πως τυχόν επιβεβαίωση αυτών των σεναρίων επιφέρει καταλυτικές επιπτώσεις στους δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας των τραπεζών οδηγώντας αναπόφευκτα σε αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου. Η έκθεση έρχεται να αναζωπυρώσει σενάρια κρατικοποιήσεων και συγχωνεύσεων ελληνικών τραπεζών που ήρθαν δυναμικά στο προσκήνιο τις τελευταίες ημέρες. Σε αυτό το πλαίσιο και στον βαθμό που οι βασικοί μέτοχοι των τραπεζών δεν καλύψουν τις ανάγκες σε κεφάλαια, κυβερνητικά στελέχη διαμηνύουν τώρα ότι η κρατικοποίηση τραπεζών θα είναι μονόδρομος, λύση την οποία υποδεικνύει εδώ και μήνες η αξιωματική αντιπολίτευση.

Στο 35% τα «κόκκινα» δάνεια
Σύμφωνα με την έκθεση τής Citi, η εμπειρία από προηγούμενες πιστωτικές κρίσεις έχει δείξει ότι στις αναδυόμενες αγορές τα καθυστερούμενα δάνεια αυξάνονται στο 35% του συνολικού χαρτοφυλακίου δανείων και οι πιστωτικές ζημιές καταλήγουν σε ένα ποσοστό της τάξης του 15%-20%. Αυτή ακριβώς η προβολή οδηγεί στις εκτιμήσεις ζημιών 10,871 δισ. ευρώ για την Εθνική, την Εurobank, την Αlpha και την Πειραιώς όσο δηλαδή το 4,5% του ΑΕΠ. Οι χορηγήσεις της Εθνικής στη Νοτιοανατολική Ευρώπη φτάνουν τα 25,212 δισ. ευρώ (σε σύνολο χορηγήσεων ομίλου 74,392 δισ. ευρώ), η Εurobank έχει δώσει δάνεια 18,662 δισ. ευρώ (σύνολο 64,576 δισ. ευρώ), η Αlpha ακολουθεί με χορηγήσεις 13,328 δισ. ευρώ (σύνολο 55,740 δισ. ευρώ) και τα δάνεια που έχει χορηγήσει η Πειραιώς στα Βαλκάνια φτάνουν τα 9,722 δισ. ευρώ (σε σύνολο χορηγήσεων 44,222 δισ. ευρώ). Αν υποτεθεί ότι το 20% των δανείων που έχουν χορηγήσει στην περιοχή θα μεταβληθεί σε ζημιές για τις τέσσερις τράπεζες, αυτές προσδιορίζονται σε 10,871 δισ. ευρώ, αφού υπολογιστούν και οι φόροι. Πανευρωπαϊκά, τις μεγαλύτερες ζημιές, ύψους 10,721 δισ. ευρώ, προβλέπεται να εμφανίσει η αυστριακή Raiffeisen.

Βόμβες επισφαλειών
Συνολικά οι τράπεζες τα προηγούμενα χρόνια έδιναν με μεγάλη άνεση και αντιστρόφως ανάλογη προσοχή δάνεια στην περιοχή, με αποτέλεσμα η πιστωτική επέκταση να τρέχει με ρυθμό της τάξεως του 60% στις χώρες των Βαλκανίων. Τώρα, η πιστωτική επέκταση έχει πέσει μεν στο μισό, αλλά τα δάνεια που έχουν χορηγηθεί στο παρελθόν αποτελούν βραδυφλεγείς βόμβες επισφαλειών. Τα δάνεια που έχουν χορηγηθεί στα Βαλκάνια είναι κυρίως σε ευρώ, με τα ποσοστά να κυμαίνονται από 35% έως 65% για τα στεγαστικά και από 10% έως 70% για τα επιχειρηματικά. Με τον συναλλαγματικό κίνδυνο να αυξάνεται και την οικονομική δραστηριότητα να καθηλώνεται, ο κίνδυνος να αυξηθούν τα «κόκκινα» δάνεια διογκώνεται απειλητικά. Οι 17 «επικίνδυνες» τράπεζες της Δυτικής Ευρώπης έχουν χορηγήσει δάνεια 500 δισ. ευρώ στην περιοχή, σε συνολικό χαρτοφυλάκιο δανείων των ομίλων τους ύψους 3,4 τρισ. ευρώ. Το ένα έβδομο των δανειακών τους χαρτοφυλακίων επομένως είναι εκτεθειμένο σε αυξανόμενους κινδύνους.


Σοκ στο Χρηματιστήριο με νέα πτώση 3,26%
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Γιώργος Κανελλόπουλος

ΣΤΑ ΧΑΜΗΛΟΤΕΡΑ επίπεδα των τελευταίων έξι ετών κατρακύλησε το Χρηματιστήριο Αθηνών μετά το νέο σφυροκόπημα που δέχτηκαν οι τράπεζες. Η έκθεση-βόμβα της Citi που αναφέρει ότι οι κορυφαίοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί είναι «ευάλωτοι», όπως τους χαρακτηρίζει, στην κρίση που έχει ξεσπάσει στην Ανατολική Ευρώπη, «βούλιαξε» τις τιμές των μετοχών τους χθες στο Χ.Α. συμπαρασύροντας και τον Γενικό Δείκτη που έκλεισε με απώλειες 3,26% στις 1.548,99 μονάδες. Σε χαμηλά εξαετίας υποχώρησαν εξάλλου και οι ευρωπαϊκές αγορές, ενώ ο δείκτης Ντάου Τζόουνς έκλεισε με- 3,40%.

Πλέον, ο Γενικός Δείκτης απέχει ελάχιστα από το χαμηλό που είχε σημειώσει η χρηματιστηριακή αγορά τον Μάρτιο του 2003, όταν οι απώλειες είχαν φτάσει στον μέγιστο βαθμό αφότου έσκασε η φούσκα του 1999. Αρνητικός πρωταγωνιστής
Η Εθνική Τράπεζα αποτέλεσε για μία ακόμη ημέρα τον αρνητικό πρωταγωνιστή της συνεδρίασης καθώς μπήκε στο στόχαστρο πωλητών από το εξωτερικό, που συνέχισαν να «πυροβολούν» αδιακρίτως προχωρώντας σε μαζικές πωλήσεις. Ανάμεσα στους πωλητές αυτούς φέρεται να ήταν και μεγάλη αμερικανική τράπεζα η οποία το τελευταίο διάστημα αντιμετωπίζει προβλήματα ρευστότητας και πραγματοποιεί σαφάρι για κρατική χρηματοδότηση.

Είναι ενδεικτικό ότι οι μετοχές της Εθνικής υποχώρησαν για έκτη συνεχόμενη συνεδρίαση, ενώ χθες οι απώλειες ανήλθαν σε 7%. Ήταν η πρώτη φορά από τον Μάρτιο του 2003 που οι μετοχές της Εθνικής έκλεισαν κάτω από το ψυχολογικό φράγμα των 10 ευρώ. Ανάλογη τύχη είχαν και οι υπόλοιπες μεγάλες τράπεζες, καθώς η Αlpha Βank υποχώρησε 6,97%, η Εurobank 5,02% και η Τράπεζα Πειραιώς 4,17% και πλέον διαπραγματεύονται σε ιστορικά χαμηλά.

Από το κακό κλίμα που έχει δημιουργήσει το συνεχές ξεπούλημα στη μεγάλη κεφαλαιοποίηση εξάλλου, δεν γλίτωσε ούτε το υπόλοιπο «ταμπλό» στο Χ.Α. όπου οι περισσότερες μετοχές βρίσκονται κοντά σε ιστορικά χαμηλά.


Πανευρωπαϊκή ανησυχία

ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ των βαλκανικών κινδύνων έρχεται ολοένα και πιο έντονα στο προσκήνιο τις τελευταίες ημέρες και, πέραν των τραπεζικών ανησυχιών, έχει και ευρύτερες οικονομικές διαστάσεις. Η Κομισιόν παρακολουθεί από κοντά τις εξελίξεις και προ ημερών στελέχη της είχαν ταχθεί υπέρ της δυνατότητας μεταφοράς κεφαλαίων από τα εθνικά προγράμματα στήριξης τραπεζών, προκειμένου να μην κλυδωνιστεί το τραπεζικό οικοδόμημα των Βαλκανίων. Σε αυτό το πλαίσιο, κάθε άλλο παρά τυχαίες είναι οι χθεσινές αναφορές του κοινοτικού επιτρόπου Χ. Αλμούνια, σύμφωνα με τις οποίες δεν αποκλείεται το ενδεχόμενο να ζητήσει κοινοτική βοήθεια μια χώρα της Ε.Ε. εκτός Ευρωζώνης. Σε αυτήν την περίπτωση, ο κ. Αλμούνια άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενοι κοινοτικής αρωγής.