ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η μάστιγα της σύγχρονης δουλείας

Σεξουαλική εκμετάλλευση και καταναγκαστική εργασία. Αυτές οι δύο μορφές εμπορίας συνθέτουν τη μάστιγα της σύγχρονης δουλείας. Πολλές χώρες, όμως, αρνούνται να δουν το πρόβλημα και παραμελούν την υποχρέωσή τους να διώξουν ποινικά την εμπορία ανθρώπων, όπως αναφέρεται στην Παγκόσμια Έκθεση των Ηνωμένων Εθνών. Η έκθεση αποτελεί την πρώτη παγκόσμια αποτίμηση του φαινομένου και βασίζεται σε στοιχεία που συγκεντρώθηκαν από 155 χώρες. «Τα συστήματα ποινικής δικαιοσύνης πολλών χωρών υποτιμούν τη σοβαρότητα αυτού του εγκλήματος», δήλωσε ο Αντόνιο-Μαρία Κόστα, εκτελεστικός διευθυντής του Γραφείου των Ηνωμένων Εθνών για τα Ναρκωτικά και το Έγκλημα (UΝΟDC). Πράγματι, κατά το χρονικό διάστημα 2007-2008, δύο στις πέντε χώρες που καλύπτει η Έκθεση δεν κατέγραψαν ούτε μία καταδικαστική απόφαση. «Επιπλέον», επισημαίνει ο Αντόνιο Κόστα, «κάποιες χώρες, μεταξύ των οποίων και ορισμένες μεγάλες, δεν μας παρέχουν καν πληροφορίες για το πρόβλημα. Είτε δεν έχουν την απαραίτητη οργάνωση για τη συλλογή των πληροφοριών είτε δεν είναι πρόθυμες να τις παράσχουν- πιθανόν επειδή βρίσκονται σε δύσκολη θέση».

Η πιο συνηθισμένη μορφή δουλεμπορίου (79%) είναι η σεξουαλική εκμετάλλευση με τα θύματα να είναι κυρίως γυναίκες και μικρά κορίτσια. Έκπληξη προκαλεί το γεγονός ότι στις χώρες που παρείχαν πληροφορίες για το φύλο των εμπόρων, η πλειοψηφία τους είναι γυναίκες. Στη Ανατολική Ευρώπη και την Κεντρική Ασία, το 60% των καταδικασθέντων για εμπόριο ανθρώπων είναι γυναίκες. «Το γεγονός ότι τα πρώην θύματα γίνονται θύτες προκαλεί σοκ», επισημαίνει ο επικεφαλής του UΝΟDC. Η δεύτερη πιο συνηθισμένη μορφή εμπορίας είναι η καταναγκαστική εργασία (18%). Η διαλεύκανση και καταγγελία των περιπτώσεων καταναγκαστικής εργασίας είναι πολύ πιο σπάνια από τις περιπτώσεις σεξουαλικής εκμετάλλευσης. «Μόνο ένα μικρό μέρος του προβλήματος είναι ορατό», συνεχίζει ο κ. Κόστα. «Πόσα εκατοντάδες χιλιάδες θύματα εξαναγκάζονται να εργάζονται σκληρά στα σκλαβοπάζαρα, τα χωράφια, τα ορυχεία ή βρίσκονται παγιδευμένα στην οικιακή δουλεία; Ο αριθμός τους σίγουρα θα αυξηθεί, καθώς η οικονομική κρίση μεγαλώνει τον κύκλο των εν δυνάμει θυμάτων, ενώ η ζήτηση φτηνών αγαθών και υπηρεσιών αυξάνεται συνεχώς».

Εξίσου σοκαριστικό είναι το γεγονός ότι το 20% των θυμάτων του δουλεμπορίου σε παγκόσμιο επίπεδο είναι παιδιά. Μάλιστα, σε ορισμένες περιοχές της Αφρικής και στο Δέλτα του ποταμού Μεκόνγκ στη Νοτιοανατολική Ασία, τα παιδιά αποτελούν την πλειοψηφία. Τα ευκίνητα δάκτυλά τους χρησιμοποιούνται για να ξεμπερδεύουν τα δίχτυα των ψαράδων, να ράβουν είδη πολυτελείας ή να καθαρίζουν το κακάο. Αθώα παιδιά ωθούνται στην επαιτεία, την παιδική πορνεία ή την παιδική πορνογραφία. Άλλα πουλιούνται ως νύφες ή αναβάτες καμήλας. Παιδιά επίσης ζουν σε συνθήκες δουλείας σε εμπόλεμες ζώνες, όπως για παράδειγμα σε περιοχές της Αφρικής, της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής. Αγόρια που μαθαίνουν να σκοτώνουν πριν μάθουν να διαβάζουν, κορίτσια που εξωθούνται στην πορνεία πριν γίνουν γυναίκες.