«Ο σάχης έφυγε, όμως ο λαός δεν πήρε όσα ζητούσε»

Οι στρατιωτικές παρελάσεις και οι επιδείξεις των αεροσκαφών στην Τεχεράνη για την 30ή επέτειο της ισλαμικής επανάστασης προβλέπονται εντυπωσιακές. Το Ιράν όμως που οδεύει σε εκλογές το καλοκαίρι, είναι μια χώρα με μεγάλη ανεργία και υψηλό πληθωρισμό. Και οι μεγαλειώδεις εορτασμοί συνοδεύονται από πολλές αμφισβητήσεις.

Η επανάσταση που ανέτρεψε αιώνες μοναρχίας, ανάγκασε έναν Αμερικανό πρόεδρο σε έξοδο από τον Λευκό Οίκο, οδήγησε στην εξάπλωση των ένοπλων Ισλαμιστών σε όλο τον κόσμο και προκάλεσε στη Δύση έναν πονοκέφαλο που δεν έχει περάσει ακόμα συμπληρώνει αύριο 30 χρόνια. Στο Ιράν έχουν αρχίσει ήδη οι δεκαήμερες εορταστικές εκδηλώσεις που έχουν ως στόχο και το διεθνές κοινό. Δύσκολα θα συγκεντρωθούν όμως στους δρόμους της Τεχεράνης το 1 εκατομμύριο που υποδέχθηκε τον Αγιατολάχ Χομεϊνί κατά την επιστροφή του από την εξορία το 1979.

Ο πρόεδρος Αχμαντινετζάντ διακήρυξε πρόσφατα ότι «έπειτα από 30 χρόνια, η επανάσταση είναι ακόμα ζωντανή και δυναμική», όμως πολλοί είναι εκείνοι που εκφράζουν αμφιβολίες. Ένας από τους φοιτητές που κράτησαν ομήρους τους 52 διπλωμάτες στην αμερικανική πρεσβεία στην Τεχεράνη επί 444 ημέρες- και διέλυσαν τις ελπίδες του Τζίμι Κάρτερ για δεύτερη προεδρική θητεία- λέει τώρα ότι ενώ η επανάσταση έδωσε και πάλι αυτοπεποίθηση στους Ιρανούς και το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης, εκείνος μαζί με πολλούς άλλους είναι απογοητευμένοι. «Ίσως σκεφτόμασταν ότι θα υπάρξει μια αδελφική κοινωνία. Πιστεύαμε ότι εάν αλλάξουμε τους ηγέτες θα βάζαμε τέλος στα προβλήματα και θα καταργούσαμε τη διαφθορά».

Οι προεδρικές εκλογές
Για τον πρόεδρο Αχμαντινετζάντ, ο οποίος θα έχει ως αντίπαλο τον μεταρρυθμιστή Μοχαμάντ Χαταμί, κάθε κίνηση από εδώ και πέρα θα γίνεται με τη σκέψη των προεδρικών εκλογών του καλοκαιριού. Το Ιράν μπορεί να έχει τα δεύτερα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου και αερίου, έχει όμως και υψηλή ανεργία, πληθωρισμό που ξεπερνά το 30%, ενώ η πλειοψηφία του πληθυσμού που είναι κάτω των 30 ετών ζητά μεγαλύτερες ελευθερίες. Ο Μοχσέν Αρμίν, που συμμετείχε στην ισλαμική επανάσταση, αναπολεί συχνά την ανατροπή του σάχη αλλά αισθάνεται ότι η εξέγερση δεν πέτυχε τους στόχους της. «Αν και ο Χομεϊνί εισήγαγε όλα τα απαραίτητα στοιχεία για μια δημοκρατική χώρα, ο λαός δεν πήρε αυτά που ζητούσε» λέει. Ο Νταρβίς Μοχατζερί, αξιωματικός του στρατού στη διάρκεια του οκτάχρονου περσο-ιρακινού πολέμου, παραπονιέται για την κατάσταση της οικονομίας. «Πολέμησα, ρισκάρισα τη ζωή μου και ήμουν διατεθειμένος να πεθάνω για την πατρίδα, αλλά σήμερα δεν έχω τίποτα. Εργάζομαι σε τρεις δουλειές και ακόμα δεν μπορώ να συγκεντρώσω τα χρήματα για τις ανάγκες της οικογένειάς μου».