«Το σεξ υποκατέστησε πλέον το συναίσθημα»

Σπάνια μιλάει «περί έρωτος» η Ρούλα Πατεράκη και η ευκαιρία δίνεται με το φιλμ «Τρεις στιγμές» του Πέτρου Σεβαστίκογλου
O έρωτας σε τρεις ηλικίες, σε τρεις συγκρούσεις, σε «Τρεις στιγμές» κάνει τη Ρούλα Πατεράκη να εμφανιστεί για δεύτερη φορά στο σινεμά- μετά το «Μόνον της ζωής του ταξίδειον» του Λάκη Παπαστάθη. «Οι τρεις στιγμές του τίτλου», λέει, «μπορεί να είναι τρεις στιγμές στην ερωτική διαδρομή ενός ζευγαριού, τρεις στιγμές στον χρόνο μιας σχέσης, αλλά μπορεί να είναι και τρεις στιγμές σε τρία διαφορετικά ζευγάρια, ένα νεώτερο, ένα πιο ώριμο και ένα ηλικιωμένο ζευγάρι».

Στα τρία- ή ένα σε τρεις φάσεις της ζωής του – ζευγάρια της δεύτερης ταινίας του Πέτρου Σεβαστίκογλου- μετά το «Άνεμος στην πόλη» με τη Μαρίνα Βλαντί- ο έρωτας περνά από πολλές διακυμάνσεις. «Μπορεί ο έρωτας να αλλάζει, να διαφοροποιείται, αλλά το μόνο που δεν αλλάζει είναι το πάθος», επισημαίνει η Ρούλα Πατεράκη, «το πάθος που καμιά φορά είναι και καταστροφικό, αλλά είναι αυτό το βασικό συστατικό της ερωτικής επιθυμίας».

Μπορούμε να καταλήξουμε σε κάποιο «συμπέρασμα» περί έρωτος;

Δεν ξέρω… Όπως για τον θάνατο, έτσι και για τον έρωτα δεν υπάρχουν ασφαλή συμπεράσματα. Έχω συγκεκριμένη άποψη για το τι είναι έρωτας: συνήθως προτιμώ να μ΄ αγαπούν παρά να αγαπώ. Δεν θέλω να αγαπώ χωρίς ανταπόκριση, ούτε μπόρεσα ποτέ να ερωτευτώ έτσι. Αυτό λέει πολλά. Αντίθετα, όταν ένιωσα πολύ ερωτευμένη είχα και μεγάλη ανταπόκριση…

Μήπως, έρωτας ίσον ουτοπία;
Αν ξεφύγουμε από το ρομαντικό πλαίσιο που ορίζει τον έρωτα, όπου πάντως ο έρωτας είναι ουτοπία και διαρκεί εσαεί- ή τουλάχιστον έτσι νόμιζαν οι άνθρωποι, ακόμη κι αν το αντικείμενο του πόθου δεν ήταν εκεί. Οι εποχές παρόμοιων κατά τους ρομαντικούς ορισμών έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Μπορούμε να «ξαναθυμηθούμε» ρομαντικά τον έρωτα μέσα από παλιές ιστορίες, ίσως. Αλλά σήμερα πολύ δύσκολα ερωτευόμαστε χωρίς φραγμούς…

Κι όταν τη ρωτάμε «γιατί», μας απαντάει αυθόρμητα: «Φταίει η πεζότητα της εποχής, φταίει το γεγονός ότι κατά τη διάρκεια του 20ού και 21ου αιώνα έχει πριμοδοτηθεί πολύ το σεξ. Το σεξ έχει υποκαταστήσει το συναίσθημα. Παλιότερα οι άνθρωποι, εξαιτίας ηθικών ή κοινωνικών περιορισμών έκαναν συνεχείς μετατοπίσεις στο ιδεατό. Δηλαδή η σωματική επαφή αργούσε να έρθει, μπορούσε να περιμένει κατά τον αρραβώνα π.χ. ή κατά τον γάμο. Αυτή η περιέργεια τροφοδοτούσε το πάθος. Η αναμονή, η γοητεία του ανεκπλήρωτου. Σήμερα τα πράγματα είναι πιο εύκολα, πιο απλά. Αλλά, ναι, παρότι οι επιθυμίες ικανοποιούνται εύκολα, υπάρχουν φραγμοί».

Αυτοί οι φραγμοί, όμως, βάζουν και «όρους» μεταξύ των σημερινών ερωτευμένων…

Ναι. Δύσκολα σήμερα οι εραστές πιστεύουν στην αιωνιότητα του έρωτα, όπως παλιότερα. Μυθιστορήματα γράφτηκαν, τραγούδια, άνθρωποι αυτοκτονούσαν από ερωτικό πάθος όπως μας έδειξε ο Σαίξπηρ. Τα κείμενα αυτά, τα τραγούδια, δεν ήταν εκτός πραγματικότητας, είχαν ένα αραξοβόλι στην καθημερινή ζωή, την αντανακλούσαν. Σήμερα αυτό ολοένα απομακρύνεται, οι ήρωες δεν πεθαίνουν από αγάπη. Πιο εύκολα σήμερα κάποιος αυτοκτονεί για την καριέρα που χάνει ή επειδή την πάτησε στο χρηματιστήριο. Εξάλλου, στις μέρες μας αυτό είναι και πιο θεμιτό. Οπότε ναι, στην πεζή και εφήμερη εποχή μας, ο έρωτας είναι ουτοπία…

ΙΝFΟ

Το ονειρικό φιλμ «Τρεις στιγμές» του Πέτρου Σεβαστίκογλου με τους Ευγενία Δημητροπούλου, Δημήτρη Λαρεντζάκη, Ρούλα Πατεράκη, Χρίστο Νικολάου, Αντώνη Καρυστινό, Γιώργο Διαλεγμένο προβάλλεται στον κινηματογράφο «Έλλη» (Ακαδημίας).

«Πιο εύκολα βαράς σήμερα την πόρτα πίσω σου»

Γιατί πιστεύετε πως χωρίζουν όλο και πιο εύκολα τα ζευγάρια σήμερα;

Κάποτε ο έρωτας ως έννοια κυρίως ήταν ο καλύτερος μηχανισμός παραγωγής ψευδαισθήσεων: οι άνθρωποι επινοούσαν, καλλιεργούσαν και διατηρούσαν την εντύπωση του αιώνιου έρωτα. Σήμερα μόλις περάσουν δυο τρεις μήνες, αρχίζει ο ένας και βαριέται τον άλλον, κάποιες συνήθειες ή καμώματα του άλλου του φαίνονται οχληρά. Μοιάζει τόσο δύσκολο να συνυπάρξεις, να αντέξεις τον άλλον, που μάλλον είναι πιο εύκολο να ζεις με τη μαμά και τον μπαμπά σου, παρά με τον εραστή ή την ερωμένη σου. Πιο εύκολα σήμερα βαράς μια πόρτα κι αφήνεις πίσω σου τον μέχρι τώρα αγαπημένο σου.

Αυτό είναι θέμα ανεξαρτησίας ή εγωισμού;
Παλιότερα τα κορίτσια- τουλάχιστον- δεν είχαν άλλη επιλογή. Ήταν αμαρτία να έχουν δικαίωμα στο σώμα τους. Ήταν μομφή να έχουν δικαίωμα στην πρώτη νύχτα του γάμου. Στις μέρες μας είναι πιο ανεξάρτητες, έχουν αυτοπεποίθηση απέναντι στη ζωή. Πατούν καλύτερα στα πόδια τους. Αντίθετα, οι άνδρες σήμερα είναι τρομοκρατημένοι, πιο ανασφαλείς. Ο έρωτας είναι πλέον ελεύθερος, η ομοφυλοφιλία είναι αποδεκτή όπως και η χειραφέτηση της γυναίκας. Παλιά η απαγόρευση όριζε το πλαίσιο του έρωτα.

Ως ταμπού αλλά και ως καύσιμο που τροφοδοτούσε το πάθος. Σήμερα κυριαρχεί το σεξ. Και ιεραρχείται ψηλά, πολύ ψηλά.

Αμέσως μετά το χρήμα και το κέρδος, ισοδυναμεί με την εξουσία…