[ Δρόμοι ]

Ένα ζευγάρι…
… αγρότες που, όταν δεν σκύβουν πάνω από ένα σωρό λογαριασμούς στο τραπέζι της κουζίνας, ξεπαγιάζουν γύρω από ένα μαγκάλι στα μπλόκα. Λυπούμαστε, μα αυτή είναι η εικόνα εδώ και χρόνια. Κι αυτό είναι το τίμημα της «προόδου».

Η επιβολή…
… της οικονομίας των ανοιχτών αγορών έχει σπρώξει τους αγρότες στην τελευταία και πιο οδυνηρή πράξη του δράματός τους. Και αφού έχει πια διαλυθεί η μυθολογία του ανεξάρτητου παραγωγού, αναγνωρίζουν σήμερα τους εαυτούς τους σαν υποτακτικούς και ευάλωτους κολίγους. Μια χούφτα γιγάντιες επιχειρήσεις έχουν επιβάλει τη συγκέντρωση και τον έλεγχο της παραγωγής και της διανομής τροφίμων. Από τα ίδια ακριβώς προϊόντα που οι αγρότες κάθε χρόνο ζημιώνονται, αυτές οι επιχειρήσεις βγάζουν ολοένα και περισσότερα κέρδη. Στην Ευρώπη…
… η κοινή αγροτική πολιτική όξυνε τις ανισότητες μεταξύ των αγροτών. Το 70% των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν βάσει αυτής της πολιτικής κατέληξε στα χέρια του 20% των μεγαλύτερων αγροτοβιομηχανικών επιχειρήσεων. Οι μικρομεσαίοι αγρότες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν μαζικά τα χωράφια τους. Σύμφωνα με την οργάνωση «Φίλοι της Γης», «τα τελευταία 25 χρόνια, το αγροτικό δυναμικό της Ευρώπης περιορίστηκε από 13 σε 7 εκατομμύρια, ενώ σε παραδοσιακά αγροτικές χώρες, όπως η Ιταλία, η Ισπανία και η Ελλάδα, ο ενεργός αγροτικός πληθυσμός μειώθηκε στο ένα πέμπτο σε σχέση με τη δεκαετία του 1950». Στο σύστημα διανομής τροφίμων κυριαρχεί σήμερα ένας μικρός αριθμός μεσαζόντων που έχουν τη δύναμη να επιβάλλουν τα συμφέροντά τους. Σε πολλά προϊόντα, οι αγροτικές τιμές έχουν πέσει σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες, όχι όμως και οι τιμές που πληρώνει ο καταναλωτής. Οι μεσάζοντες, τα σούπερ μάρκετ και οι μεγάλες αγροτοβιομηχανικές επιχειρήσεις τσεπώνουν τα κέρδη εις βάρος των αγροτών και των καταναλωτών. Για παράδειγμα, στη Βρετανία, μολονότι ο δείκτης τιμών λιανικής των τροφίμων έχει αυξηθεί 50% από το 1987, ο δείκτης τιμών παραγωγού έχει μειωθεί 3%. Στη Βρετανία, τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ισπανία, τα πέντε μεγαλύτερα σούπερ μάρκετ κάθε χώρας ελέγχουν το 30-50% της αγοράς τροφίμων. Και γενικότερα, έξι μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες ελέγχουν το 85% του παγκόσμιου εμπορίου σιτηρών και άλλες πέντε ελέγχουν τα 2/3 του παγκόσμιου εμπορίου γεωργικών φαρμάκων. «Η συγκέντρωση της παραγωγής και της διανομής τροφίμων σε λίγα χέρια έχει μετατρέψει τους αγρότες σε δουλοπάροικους στην ίδια τους τη γη», γράφει ο οικονομολόγος Ουίλιαμ Γκρέιντερ στο περιοδικό «Νέισον». «Πρόκειται για μια νέα φεουδαρχία». Σε ποιον…
… ανήκει η φύση; αναρωτιούνται οι αγρότες που μέχρι σήμερα ζούσαν με την αυταπάτη μιας διπλής ταυτότητας: ιδιοκτήτες και εργάτες της γης. Από εδώ και πέρα διαπιστώνουν ότι είναι υποχρεωμένοι να πετάξουν τη μία και να κρατήσουν την άλλη. Το σύστημα που επιβλήθηκε σαν «πρόοδος» δένει τις τύχες των εργατών της γης με τις τύχες όλων των άλλων εργατών αυτού του κόσμου που υποδουλώθηκαν από τους νέους φεουδάρχες.