Φαινόμενα

Κόλαση κρυμμένη στην άμμο
, Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr

Παρατηρητής μιας τραγωδίας σχεδόν αθέατης από τον δυτικό κόσμο, ο φακός του «Εξάντα» καταγράφει όσα οφείλει να γνωρίζει τουλάχιστον η συνείδησή του
Άνθρωποι δίχως στέγη, δίχως νόμο. Εξαθλιωμένοι και εξαγριωμένοι. Μια γη που ξεραίνεται σιγά σιγά από το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Το νερό λιγοστό. Είναι η αφορμή ενός εμφυλίου που ξεκινά από συγκρούσεις δύο φυλών του Σουδάν, για να πάρει τις διαστάσεις γενοκτονίας.

Εκεί βρέθηκε ο φακός του «Εξάντα» (ΝΕΤ) να αποτυπώνει τη δυστυχία που εκτυλίσσεται κάτω από τη μύτη της παγκόσμιας κοινότητας, κρυμμένη κάτω από τη σκόνη της ερήμου.

Τα γυρίσματα κράτησαν τρεις εβδομάδες, μας ενημερώνει ο Γιώργος Αυγερόπουλος, που ακολούθησε τις λιγοστές δυνάμεις των Ηνωμένων Εθνών για να περιπλανηθεί στους καταυλισμούς των προσφύγων και χρειάστηκε αρκετές φορές να τα διακόψει γιατί παρενέβαιναν οι μυστικές υπηρεσίες προσάγοντας τον ίδιο και τον διευθυντή φωτογραφίας, Γιάννη Αυγερόπουλο, για ανάκριση.

Ωστόσο κατέγραψε την τραγωδία των προσφύγων Φουρ. Φυλή αφρικανική, γεωργοί στην πλειονότητά τους και θύματα της σκληρής επιθετικότητας της αραβικής φυλής Τζαντζαουίντ, οι οποίοι αρχικώς ήθελαν να πάρουν το νερό και την εύφορη γη τους, αλλά στη συνέχεια να τους εξοντώσουν στηρίζοντας την εξουσία του δικτάτορα Μπασίρ. Πάνω από 2 εκατομμύρια άνθρωποι, εγκαταλελειμμένοι στη φροντίδα της δυτικής φιλανθρωπίας που δεν αρκεί να τους χορτάσει, χωμένοι σε παράγκες από νάιλον και χαρτί, σε καταυλισμούς που προσπαθούν τη νύχτα να προστατέψουν ολιγάριθμοι κυανόκρανοι από ληστές και διάφορες συμμορίες.

Μια μεγάλη πληγή, από αυτές που κρύβει ο πλανήτης στις υποβαθμισμένες περιοχές του και που γίνονται γνωστές μόνο όταν ακτιβιστές χρησιμοποιήσουν μεθόδους που συγκινούν τον δυτικό κόσμο. Αλλά ακόμη κι αυτό γίνεται αντικείμενο ειρωνείας από αξιωματούχο της κυβέρνησης Μπασίρ, που σπεύδει να ισχυριστεί ότι τίποτε από όσα ήδη έχουμε δει στο ντοκιμαντέρ του Αυγερόπουλου δεν ισχύει και ότι είναι «Χόλιγουντ» και φταίνε οι ακτιβιστές γι΄ αυτό, που φέρνουν διάφορους ηθοποιούς να φωτογραφηθούν με φτωχούς.

Παγώνει η ευκολία με την οποία αξιοποιεί ο αξιωματούχος του δικτάτορα Μπασίρ ένα ρεύμα σκέψης και αμφισβήτησης από τα σπλάγχνα του δυτικού πολιτισμού για να το μετατρέψει σε επιχείρημα υπέρ της αυταρχικής κυβέρνησης του Σουδάν. Και δεν αρκείται σε αυτό, αλλά θα ισχυριστεί στον φακό του Έλληνα δημοσιογράφου ότι οι πρόσφυγες περνούν μια χαρά στους καταυλισμούς και μάλιστα μερικοί έχουν βρει και δουλειά στην πόλη και έχουν αγοράσει σπίτια, γι΄ αυτό και δεν θέλουν να γυρίσουν στα κτήματά τους, στο Νταρφούρ.

Η πραγματικότητα τον διαψεύδει. Οι λιγοστοί κυανόκρανοι, μόλις 12.000

από τις 26.000 που είχε αρχικώς προβλεφθεί, εξηγούν ότι δεν έχουν τα μέσα ούτε τον εαυτό τους να προστατέψουν. Μια βάση τους λεηλατήθηκε από συμμορίες ληστών που λυμαίνονται την περιοχή. Τους πήραν ακόμη και τα κράνη.

Πάνω από 2 εκατομμύρια άνθρωποι, εγκαταλελειμμένοι στη φροντίδα της δυτικής φιλανθρωπίας, που δεν αρκεί να τους χορτάσει

Οι ζωγραφιές των παιδιών

Πανέμορφες γυναίκες, τυλιγμένες στα πολύχρωμα υφάσματα αφηγούνται τραγικές σκηνές θανάτων και βιασμών. Αλλά τίποτε δεν είναι πιο αληθινό, δεν επιβεβαιώνει με πιο τραγικό και απόλυτο τρόπο τη γενοκτονία, από τις ζωγραφιές των παιδιών: με μπογιές ζωγραφισμένα τα όπλα και οι νεκροί. Σε άσπρα χαρτιά, αντί για ήλιους και σπιτάκια, τα παιδιά των Φουρ ζωγραφίζουν τον θάνατο.

Για πρώτη φορά στην ιστορία του Δικαστηρίου της Χάγης, αυτές οι ζωγραφιές έχουν τη θέση αποδεικτικού υλικού. Εκεί, στα μάτια των παιδιών γραμμένη όλη η αλήθεια της Ιστορίας, αλλά και η φρίκη της.