[ Πρόσωπα ] «Επιβίωσα του 20ού αιώνα»

Από την 1η Ιανουαρίου η Ευρώπη βρίσκεται στα χέρια ενός πρίγκιπα. «Τίποτε δεν είναι τέλειο», απολογείται ο Τσέχος υπουργός Εξωτερικών, πρίγκιπας Κάρελ Σβάρτσενμπεργκ.

Κρίση στη Γάζα, σύγκρουση για το φυσικό αέριο, προβλήματα με τη Συνθήκη της Λισαβώνας- αν προσθέσουμε σ΄ αυτά και τον ευρωσκεπτικισμό του προέδρου της Τσεχίας Βάτσλαβ Κλάους, η εξάμηνη τσεχική προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης άρχισε με πολλά προβλήματα. Ο Σβάρτσενμπεργκ, κληρονόμος παλιάς πριγκιπικής οικογένειας της Αυστροουγγαρίας και υπουργός Εξωτερικών από το 2007, θα χρειαστεί όλο το διπλωματικό ταλέντο του για να τα βγάλει πέρα. Από την άλλη βέβαια, στα 71 του, έχει ήδη ζήσει τις συμφωνίες του Μονάχου, τον ναζισμό, τον κομμουνισμό, την εξορία και την επιστροφή, τη διαίρεση της Τσεχοσλοβακίας, την είσοδο της χώρας του στην Ε.Ε. «Αντιπροσωπεύει από μόνος του επτακόσια χρόνια διπλωματίας» λέει ένας συνεργάτης του. «Έχω κάποια πείρα», παραδέχεται ο ίδιος.

Ο πρίγκιπας Καρλ Γιοχάνες Νεπόμουκ φον Σβάρτσενμπεργκ, κόμης του Σουλτς, δούκας του Κρουμάου, ο οποίος έχει επιλέξει το όνομα Κάρελ Σβάρτσενμπεργκ, έζησε μια χρυσή παιδική ηλικία στον οικογενειακό πύργο στην Πράγα- το ανάκτορο Σβάρτσενμπεργκ, που σήμερα είναι γκαλερί τέχνης μπαρόκ. Η οικογένειά του έδωσε στην Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία στρατηγούς, επισκόπους και κρατικούς λειτουργούς. Όμως το 1947, ο λεγόμενος «νόμος Σβάρτσενμπεργκ» στέρησε από την οικογένεια όλη την περιουσία της και ο νεαρός πρίγκιπας Καρλ Ζ΄, μόλις 11 χρόνων, αναγκάστηκε να εξοριστεί στην Αυστρία. Εκεί σπούδασε δίκαιο και δασοπονία, διαχειριζόταν τις οικογενειακές ιδιοκτησίες στην Αυστρία και τη Βαυαρία και υποστήριζε πολιτικούς εξόριστους και διαφωνούντες. Έτσι γνώρισε τον Βάτσλαβ Χάβελ, ο οποίος τον έκανε σύμβουλό του όταν εξελέγη στην προεδρία, μετά την κατάρρευση του κομμουνισμού. Η 29η Δεκεμβρίου 1989, η ημέρα της εκλογής του Χάβελ, ήταν «η πιο ωραία ημέρα της ζωής μου», δήλωσε στο γερμανικό περιοδικό Cicero. «Ο εφιάλτης είχε επιτέλους τελειώσει στη χώρα μου. Επέστρεψα στο σπίτι. Επιβίωσα του 20ού αιώνα».

Ο Σβάρτσενμπεργκ διατηρεί τη διπλή, τσεχική και ελβετική, υπηκοότητά του και η περιουσία του υπολογίζεται σήμερα σε 400 εκατομμύρια ευρώ. Εξελέγη στην τσεχική Γερουσία με τη δεύτερη προσπάθεια, το 2004. Όταν το 2007, έπειτα από πρόταση των Πρασίνων, έγινε υπουργός Εξωτερικών στον κεντροδεξιό συνασπισμό του Μίρεκ Τοπολάνεκ, ο ευρωσκεπτικιστής πρόεδρος Κλάους αμφισβήτησε την «πίστη του ως πολίτη» λέγοντας γι΄ αυτόν ότι «έχει το ένα πόδι του στην Αυστρία!». Ωστόσο η διπλωματική γοητεία του είναι, σύμφωνα με τη γαλλική «Λε Φιγκαρό», το καλύτερο ατού της τσεχικής προεδρίας. «Όλες οι ελπίδες μας βρίσκονται σ΄ αυτόν» λέει ο Τσέχος δημοσιολόγος Γίρι Πέχε. «Είναι θλιβερό, αλλά είναι ένας από τους ελάχιστους αληθινούς Ευρωπαίους σ΄ αυτή τη χώρα. Οι περισσότεροι πολιτικοί μας είναι πολύ επαρχιώτες και δεν έχουν καμιά ευρωπαϊκή διάσταση».