[ Δρόμοι ]

Η σύγκρουση…
… της αισιοδοξίας με την απαισιοδοξία είναι παλιά όσο κι ο κόσμος. Κι έχει φέρει αντιμέτωπους τους μεγαλύτερους φιλοσόφους. Στη συνάντησή τους το Σαββατοκύριακο, οι δύο πόλοι του γαλλογερμανικού άξονα, η Μέρκελ και ο Σαρκοζί, υποσχέθηκαν έναν «νέο και ηθικό καπιταλισμό». Σίγουρα αισθάνονταν ότι είχαν στο πλευρό τους τον φιλόσοφο Λάιμπνιτς, όταν αυτός έλεγε πως ο κόσμος είναι ο λιγότερο κακός από όσους άλλους θα μπορούσαν να υπάρξουν.

Και ο Λάιμπνιτς…
… θα μπορούσε να κοιμάται ήσυχος ύστερα από αυτήν τη συνάντηση, αν δεν υπήρχε εκείνη η δημοσκόπηση που έγινε την παραμονή από το Ινστιτούτο ΤΝS-Sofres. Φαίνεται πως οι Ευρωπαίοι πολίτες, που απάντησαν στα ερωτήματά της, νιώθουν να τους εκφράζει περισσότερο εκείνο που είχε πει ο φιλόσοφος Σοπενχάουερ: «Το σήμερα είναι άσχημο και κάθε μέρα είναι πιο άσχημη, ώσπου να φτάσει το χειρότερο». Η δημοσκόπηση έγινε σε πέντε ευρωπαϊκές χώρες (Γαλλία, Βρετανία, Γερμανία, Σουηδία και Ισπανία). Και ομόφωνα, σε ποσοστό 81%, οι πολίτες αυτών των πέντε χωρών απάντησαν ότι αισθάνονται πως η τρέχουσα κρίση του οικονομικού συστήματος απειλεί τις αξίες τους και τον τρόπο ζωής τους. Τι πρέπει να γίνει λοιπόν; Να μεταρρυθμιστεί αυτό το σύστημα ή όχι; Να αλλάξει στο σύνολό του ή όχι; Το 52% των Ευρωπαίων ζητούν μια μεταρρύθμιση του συστήματος, αλλά το 31% εκφράζουν την επιθυμία να αλλάξει εκ βάθρων. Μάλιστα, οι πιο απαιτητικοί είναι οι Γάλλοι, που σε ποσοστό 53% πιστεύουν ότι δεν θα δουν άσπρη μέρα, αν δεν υπάρξουν ανατρεπτικές αλλαγές. Γενικότερα, στις απαντήσεις των Ευρωπαίων για τις πολιτικές των κυβερνήσεών τους διακρίνεται μια απαισιοδοξία, αφού μόνο το 7% από αυτούς πιστεύει πως το σύστημα θα μπορούσε να αλλάξει σε βάθος, ενώ το 35% εκφράζει τη βεβαιότητα πως δεν πρόκειται να γίνουν ούτε καν οι στοιχειώδεις αλλαγές.

Η γνώμη…
… των Ευρωπαίων πολιτών είναι καταδικαστική για τις ιδιωτικοποιήσεις και τον φιλελευθερισμό. Στην πλειονότητά τους (51%) πιστεύουν ότι το κράτος δεν παρεμβαίνει όσο θα έπρεπε στην οικονομική ζωή των χωρών τους. Το ίδιο ισχύει και για την κοινωνική προστασία, όπου η κρατική παρέμβαση κρίνεται ανεπαρκής από το 53% των ερωτηθέντων. Σε ποσοστό 56%, οι πολίτες των πέντε ευρωπαϊκών χωρών διαπιστώνουν με πικρία πως οι αξίες που έχουν επιβληθεί τα τελευταία χρόνια στη ζωή τους είναι ο καταναλωτισμός, ο ατομισμός και ο ανταγωνισμός. Και σε ποσοστό μέχρι και 91% εκφράζουν την επιθυμία για μια επιστροφή στον σεβασμό του ανθρώπου και στις οικογενειακές αξίες. Η κρίση…
… που ζουν οι Ευρωπαίοι πολίτες στην καθημερινή τους ζωή τούς σπρώχνει σε ριζοσπαστικά ανθρώπινα αιτήματα. Ξέρουν καλά πως αν υπήρχε ηθικός καπιταλισμός, δεν θα περίμενε να τον ανακαλύψουν η Μέρκελ και ο Σαρκοζί. Και πως μετά το ξεπέρασμα της κρίσης, αυτές οι ηθικές αναζητήσεις θα παραχωρήσουν τη θέση τους στη φιλοσοφία του «business as usual».