[ ΣΕ ΠΡΩΤΟ ΕΝΙΚΟ ] Ο έρωτας στα χρόνια της… μιζέριας

Πήγα και είδα την «Ελεγεία ενός έρωτα»- κυρίως γιατί ήταν βασισμένη στο βιβλίο του Φίλιπ Ροθ «Τhe dying animal»και παρά τις αντίθετες κινηματογραφικές κριτικές, δεν το βρήκα καθόλου Άρλεκιν. Μέσα από το πάθος του κυνικού εξηντάρη Μπεν Κίνγκσλεϊ για την τριαντάρα Πενέλοπε Κρουζ (και αντιστρόφως) και μια υπέροχη πιανιστική υπόκρουση, πέφτουν «στο τραπέζι» όλες οι ανθρώπινες σχέσεις- με το άλλο φύλο, με τα παιδιά μας, με τους φίλους μας, με την ίδια τη ζωή. Η μοναξιά, η πίστη, η ζήλεια, ο χωρισμός, η απώλεια. Συγκινήθηκα και προβληματίστηκα. Το συζητήσαμε αμέσως μετά, το σκέφτηκα αρκετά μόνη μου, ξανάνοιξα το θέμα την επομένη με άλλους που είχαν δει την ταινία.

Καθένας είχε αποκομίσει άλλα πράγματα. «Τα γηρατειά, ο φόβος του θανάτου τα αλλάζει όλα», σχολίασε ο ένας. «Εγώ κατάλαβα για μια ακόμα φορά ότι το σεξ δεν είναι ποτέ μόνο σεξ», είπε κατηγορηματικά μια φίλη. «Όλες οι σχέσεις τελικά βασίζονται στο ψέμα», ήταν η απαισιόδοξη τρίτη άποψη.

Λίγες εβδομάδες νωρίτερα είχα απολαύσει το «Βίκυ, Κριστίνα, Μπαρτσελόνα» του Γούντι Άλεν, με τις δυο κοπέλες που είχαν αντίθετη στάση προς τον έρωτα, να ανατρέπουν τα πιστεύω τους σε ένα κοινό ταξίδι στη μοναδική καταλανική πόλη. Εκ πρώτης όψεως, είδα μια ανάλαφρη καλή κωμωδία. Με μια δεύτερη ματιά, όμως, ανακαλύπτεις το έξυπνο παιχνίδι ανάμεσα σε διαφορετικές στάσεις ζωής: μονογαμική σχέση ή ελεύθερη; «Καλό παιδί, με σκοπό τον γάμο» ή τα τινάζω όλα στον αέρα για τον μεγάλο έρωτα και όπου βγει; Το σταυροδρόμι, ο ενθουσιασμός, η απογοήτευση, ο συμβιβασμός. Και ταυτόχρονα, βέβαια, η αποθέωση της λαϊκής ρήσης «μεγάλη μπουκιά φάε, μεγάλη κουβέντα μην πεις…», με την αναθεώρηση κάποια στιγμή κάθε απόλυτης θέσης- όπως συνέβη σε όλους μας, εάν θέλουμε να κοιτάζουμε ευθεία τον καθρέφτη…

Δύο ταινίες, το ίδιο (μεγάλο) θέμα: η Αυτού Μεγαλειότητα ο Έρωτας, που τον προσπεράσαμε μέσα σε αυτή την απίστευτα μπερδεμένη εποχή. Και εδώ θυμήθηκα τι γράφει ο Μάρκες στο τέλος του βιβλίου «Ο έρωτας στα χρόνια της χολέρας»: ο καπετάνιος κοίταξε τον Φλορεντίνο Αρίσα, την ακατανίκητη ψυχραιμία του, τον ατρόμητο έρωτά του, και τον τρόμαξε η αργοπορημένη υποψία πως είναι η ζωή περισσότερο από τον θάνατο αυτή που δεν έχει όρια. «Και μέχρι πότε νομίζετε ότι μπορούμε να συνεχίσουμε αυτό το πηγαινέλα του διαβόλου;», τον ρώτησε. Ο Φλορεντίνο Αρίσα είχε την απάντηση έτοιμη εδώ και πενήντα τρία χρόνια, εφτά μήνες και έντεκα μέρες με τις νύχτες τους. «Για όλη μας τη ζωή», είπε…