«Σπάνε» συνταξιοδοτικά συμβόλαια

Παγωμένη είναι η ασφαλιστική αγορά λόγω της κρίσης με τις πωλήσεις νέων συμβολαίων να φρενάρουν και ασφαλισμένους να ακυρώνουν τα συνταξιοδοτικά τους προγράμματα πρόωρα, δηλαδή πριν από τη λήξη τους.

Αν και το τελευταίο τρίμηνο κάθε έτους συνηθίζεται να είναι και το πιο παραγωγικό (δεδομένου ότι στο τέλος του χρόνου κρίνονται και οι στόχοι κάθε εταιρείας), η δυσκολία των ασφαλιστικών συμβούλων και πρακτόρων να προχωρήσουν σε οποιασδήποτε μορφής πώληση ασφαλιστηρίου συμβολαίου είναι κάτι παραπάνω από εμφανής.

Ασφαλιστικές εταιρείες μιλούν ήδη για κάθετη πτώση των πωλήσεων των συμβολαίων unit linked, όσων δηλαδή είναι συνδεδεμένων με χρηματιστηριακούς δείκτες, κατά τουλάχιστον 30% το δίμηνο Οκτωβρίου- Νοεμβρίου σε σχέση με το αντίστοιχο περυσινό. Το μεγαλύτερο πλήγμα δέχονται τα προγράμματα εφάπαξ καταβολής ασφαλίστρου, αφού σε αυτά ο πελάτης πληρώνει εξ αρχής το σύνολο του ποσού, γεγονός που σε συνθήκες οικονομικής κρίσης αποτελεί αντικίνητρο για την προώθηση τέτοιων προϊόντων.

Το πάγωμα των πωλήσεων σύνθετου τύπου συνταξιοδοτικών συμβολαίων είναι η μία όψη της κρίσης που βιώνει ο κλάδος των ασφαλειών. Η άλλη όψη αφορά τις ακυρώσεις συμβολαίων. Αν και οι ασφαλιστικές εταιρείες δεν δίνουν στοιχεία, παραδέχονται ότι από την έναρξη της κρίσης έχει αυξηθεί ο αριθμός των ακυρώσεων ασφαλιστηρίων συμβολαίων, κυρίως αυτών που αφορούν σε unit linked προϊόντα συνδεδεμένα με χρηματιστηριακούς δείκτες. Γ ιατί ακυρώνουν
Η κάθετη πτώση των τιμών στα χρηματιστήρια έχει οδηγήσει σε κάθετη πτώση των αποτιμήσεων, με συνέπεια η πλειονότητα των προγραμμάτων αυτών που είναι συνδεδεμένα με μετοχικά κεφάλαια να έχει δεχθεί ισχυρό πλήγμα. Την ώρα που η μείωση των αποτιμήσεων είναι της τάξης του 50%, οι αποδόσεις των προθεσμιακών καταθέσεων φθάνουν στο 5% με 7%. Έτσι αρκετοί κάτοχοι επενδυτικών προϊόντων προτιμούν να τα ρευστοποιήσουν και να στραφούν στην ασφάλεια των καταθέσεων.

Για να περιορίσουν την εκροή πελατών, οι ασφαλιστικές επιχειρούν κατ΄ αρχήν να αποτρέψουν τους πελάτες τους από το να «σπάσουν» πρόωρα τα συμβόλαια ζωής τους, εξηγώντας τους ότι σε μια τέτοια περίπτωση θα βρεθούν χαμένοι. Όπως εξηγούν στελέχη της αγοράς, πολλοί ασφαλισμένοι δεν γνωρίζουν ότι όσο συντομότερα από την έναρξη ισχύος ενός ιδιωτικού συνταξιοδοτικού προγράμματος το «σπάσουν» τόσο μεγαλύτερο θα είναι το κόστος «εξαγοράς» που θα τους επιβάλει η εταιρεία και τόσο λιγότερα χρήματα θα πάρουν πίσω.

Και αυτό διότι μέχρι τα τρία πρώτα χρόνια ισχύος ενός συμβολαίου, μόνο ένα μικρό μέρος των ασφαλίστρων που καταβάλλει στην εταιρεία ο πελάτης χρησιμοποιούνται για τον σχηματισμό του επιθυμητού κεφαλαίου. Το υπόλοιπο αφορά σε έξοδα της εταιρείας και σε προμήθειες των ασφαλιστών. Με λίγα λόγια, όσοι έχουν συνάψει συμβόλαια πριν από μια διετίατριετία και τώρα υπό το κράτος του πανικού σκέφτονται να τα εξαργυρώσουν, δεν θα πάρουν πίσω το σύνολο των χρημάτων που έχουν τοποθετήσει στον λογαριασμό τους.

Σε κάθε περίπτωση οι εταιρείες αναζητούν εναλλακτικούς τρόπους διατήρησης του πελατολογίου τους ως ένα ανάχωμα στη μαζική εκροή κεφαλαίων. Στο πλαίσιο αυτό, κάποιες εταιρείες δίνουν τη δυνατότητα εγγραφών για προθεσμιακές καταθέσεις μέσω των ασφαλιστικών τους δικτύων. Για παράδειγμα η Ιnteramerican διαθέτει μέσω του ασφαλιστικού της δικτύου προθεσμιακή κατάθεση διάρκειας ενός, τριών ή έξι μηνών, με απόδοση συνδεδεμένη με το euribor και δυνατότητα εξαγοράς, χωρίς κόστος.

Οι ασφαλιστικές εταιρείες παραδέχονται ότι από την έναρξη της κρίσης έχει αυξηθεί ο αριθμός των ακυρώσεων ασφαλιστηρίων συμβολαίων που αφορούν κυρίως unit linked προϊόντα συνδεδεμένα με χρηματιστηριακούς δείκτες

Η βουτιά των unit linked

Τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρείες λανσάρισαν τα τελευταία χρόνια «επιθετικότερα» τα εφάπαξ ασφαλίστρου συνταξιοδοτικά προγράμματα προβάλλοντας το τεχνικό (εγγυημένο) επιτόκιο του 3,35%, σε μια περίοδο που τα επιτόκια των καταθέσεων ήταν χαμηλά. Σε αρκετές περιπτώσεις έδιναν στους πελάτες τους δάνειο για να χρηματοδοτήσουν το εφάπαξ ασφάλιστρο που έπρεπε να καταβάλουν, με στόχο να πάρουν ισόβια σύνταξη ή ένα εγγυημένο ποσό στη λήξη ύστερα από 20, 25 και 30 χρόνια. Σε μια τέτοια περίπτωση, ένας 40άρης θα μπορούσε να καταβάλει μεικτό ασφάλιστρο (με χαρτόσημο) ύψους 13.050

ευρώ σήμερα για να έχει ισόβια σύνταξη 200 ευρώ τον μήνα ύστερα από 25 χρόνια. Το εγγυημένο κεφάλαιο στη λήξη θα ήταν 27.947 ευρώ με βάση το τεχνικό επιτόκιο του 3,35%, συν ένα μέρισμα αν η μέση ετήσια απόδοση στα 25 χρόνια είναι μεγαλύτερη από το τεχνικό επιτόκιο. Αν ήταν 5%, ο δικαιούχος θα εισέπραττε επιπλέον μέρισμα 11.340 ευρώ.

Πάγωσαν λόγω της κρίσης
«Η χρηματοοικονομική κρίση όμως και η στενότητα ρευστότητας των τραπεζών είχαν ως αποτέλεσμα να μειωθούν κατά πολύ οι πωλήσεις στα ανωτέρω προγράμματα» επισημαίνει ο κ. Αλέξανδρος Σαρρηγεωργίου, διευθύνων σύμβουλος της ΕFG Ασφαλιστικής. Οι λόγοι είναι πολλοί. Από τη μια οι τράπεζες δεν επιθυμούν να δανείσουν τους ενδιαφερομένους και, από την άλλη, τα επιτόκια των προθεσμιακών καταθέσεων ξεπερνούν το 5% ή 6%. Παρ΄ ότι μια προθεσμιακή κατάθεση είναι βραχυπρόθεσμη (π.χ. εξάμηνη), πολλοί τη συγκρίνουν με το τεχνικό επιτόκιο του 3,35%, που αφορά στα πολυετή αποταμιευτικά προγράμματα.

Υπάρχουν ωστόσο και «παραδοσιακά» οχυρά στην κρίση- όπως λέει ο κ. Κώστας Κουγιουμτζής, διευθυντής του Κλάδου Ζωής της Εθνικής Ασφαλιστικής- και αυτά είναι τα κλασικά συνταξιοδοτικά συμβόλαια, καθώς και τα νοσοκομειακά. Τις δύο αυτές κατηγορίες, προς το παρόν τουλάχιστον, η κρίση δεν τις έχει αγγίξει πολύ. Τα πρώτα προσφέρουν τη σιγουριά ότι δεν επενδύουν σε μετοχές και αμοιβαία, ενώ παράλληλα παρέχουν εγγυημένο επιτόκιο 3,35%. Όσο για τα νοσοκομειακά προγράμματα, χάρη στην ανασφάλεια που προκαλεί σε πολλούς το Εθνικό Σύστημα Υγείας, αυξάνονται σταθερά οι πωλήσεις τους τα τελευταία χρόνια και για την ώρα δεν φαίνεται να επηρεάζονται από την κρίση.