Ξέσπασμα της γενιάς των αποκλεισμένων

Αποτέλεσμα πολιτικής- και μάλιστα μακρόχρονης-, της ατμόσφαιρας ανομίας στην ελληνική πολιτική σκηνή, καθώς και αντίδραση απέναντι σε μια «κωφή» πολιτεία, θεωρούν οι ειδικοί πως είναι οι λεηλασίες που προκάλεσαν οι εκατοντάδες κουκουλοφόροι στην Αθήνα και σε μεγάλες πόλεις της Ελλάδας προχθές το βράδυ.

Μιλώντας στα «ΝΕΑ», πολιτικοί επιστήμονες και ψυχολόγοι εκτιμούν πως οι νεαροί που έκαιγαν και κατέστρεφαν δεν είναι οι δεκάδες «γνωστοί άγνωστοι» που γνωρίζαμε μέχρι σήμερα, αλλά ένας ολόκληρος κόσμος…

Παρότι είναι πολύ νωρίς για να εκτιμήσει κανείς από πού προέρχονται οι εκατοντάδες κουκουλοφόροι που έκαιγαν ον κάμερα προχθές το βράδυ το κέντρο της Αθήνας, δεν είναι λίγοι όσοι εκτιμούν πως δεν πρόκειται για τη γνωστή ώς σήμερα μειοψηφία που προκαλούσε μίνι επεισόδια κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων, κυρίως στους χώρους των πανεπιστημίων. Όπως θυμίζει η Βασιλική Γεωργιάδου επίκουρη καθηγήτρια στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, οι παρόμοιες ταραχές που είχαν πλήξει το Παρίσι όταν ο Νικολά Σαρκοζί ήταν υπουργός Εσωτερικών, «δεν προέρχονται από απόκληρους, αλλά από μετανάστες με προσόντα, που, όμως, δεν είχαν προσδοκίες ζωής. Το ίδιο συνέβη και κατά τις ταραχές στο Λονδίνο, από μετανάστες, που, όμως, είχαν πάει στο σχολείο και ήταν ενσωματωμένοι στη βρετανική κοινωνία».

Αδιέξοδα και κρίσεις
«Το προφίλ τους δεν το γνωρίζουμε… Τους μάθαμε μέσα από τις πράξεις τους. Σίγουρα δεν είναι οι «γνωστοί άγνωστοι» ή τουλάχιστον μόνο αυτοί. Τα ποιοτικά στοιχεία, που διαφοροποιούν αυτήν τη φορά από τις άλλες, είναι πολλά και τα ερωτήματα ακόμα περισσότερα», λέει η Βάσω Αρτινοπούλου αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Τμήμα Ψυχολογίας του Παντείου. Τονίζει μάλιστα ότι η βία των πόλεων ποτέ δεν είναι μονοσήμαντη, αλλά «έχει κοινωνικό, οικονομικό, πολιτισμικό υπόβαθρο. Υποδηλώνει τα αδιέξοδα και αντανακλά τις κρίσεις. Η σοβαρότητα αλλά και η γενίκευση των βίαιων επεισοδίων και των βανδαλισμών σε πολλές περιοχές της ελληνικής περιφέρειας υποδηλώνει ένα “ιδιότυπο κοινωνικό έρεισμα” και μια μορφή κοινωνικής αντίδρασης απέναντι σε μια “κωφή” και αδρανή πολιτεία. Η θεωρία του κύκλου της βίας είναι γνωστή: όσο εισπράττουμε βία (σε κάθε μορφή της) τόσο εθιζόμαστε και απαντάμε με βία. Και όσο οι πάσης φύσεως ανισότητες διευρύνονται τόσο τα περιθώρια αντίδρασης θα στενεύουν… Τις αλυσιδωτές επιδράσεις- πολύ φοβάμαι ότι- θα τις δούμε στο μέλλον…» Φαινόμενο με εύρος
Η Β. Γεωργιάδου εκτιμά, επίσης, ότι δεν μπορούμε να μιλάμε πια για μια ομάδα, αλλά για ένα φαινόμενο με εύρος. Όπως λέει, «προσκολλήθηκαν μέσα στο μπλοκ της βίας άτομα που έχουν απόθεμα βίας μέσα τους. Σε αυτό, όμως, βοηθά και η κατάσταση ανομίας που είναι διάχυτη στην Ελλάδα. Αυτή αφορά από τη μία την Αστυνομία, που κάνει ό,τι θέλει και δεν δίνει λογαριασμό κι από την άλλη την πολιτική εξουσία που είναι διεφθαρμένη, μειωμένη σε αποτελεσματικότητα και δεν δίνει λογαριασμό. Στην Ελλάδα παραβιάζουμε κανόνες είτε ως πολιτική τάξη, είτε ως κράτος, είτε ως πανεπιστήμια. Αυτό δημιουργεί επιπλέον αγωνίες, φόβους και οργή σε όσους προβληματίζονται για το μέλλον τους, γιατί κάποιοι βολεύονται και κάποιοι άλλοι δεν ξέρουν πώς θα είναι η ζωή τους. Όταν μεγαλώνεις μέσα στην ανομία και βλέπεις ότι η δημόσια σφαίρα πολλαπλασιάζει και επιβραβεύει αυτή την ανομική κατάσταση, την αναπαράγεις. Εδώ ο θύτης είναι και θύμα, γιατί αυτά είναι τα πρότυπα ζωής που του έχουν μεταφέρει. Σε κάθε κοινωνία υπάρχει απόθεμα βίας, αλλά μέχρι να εκδηλωθεί ο δρόμος είναι μακρύς. Όταν υπάρχει διάψευση προσδοκιών, όταν δεν υπάρχει προσδοκία από το αύριο, τότε πάμε σε τυφλή βία».

ΕΝΑΣ ΟΛΟΚΛΗΡΟΣ ΚΟΣΜΟΣ

Εκτιμούν πως οι νεαροί που κατέστρεφαν δεν είναι οι δεκάδες «γνωστοί άγνωστοι» που γνωρίζαμε μέχρι σήμερα, αλλά ένας ολόκληρος κόσμος

«Πολιτική που περιθωριοποιεί τη νεολαία»

«ΕΙΝΑΙ ΕΝΑΣ ΟΛΟΚΛΗΡΟΣ κόσμος τον οποίο πρέπει να καταλάβεις, για να μπορέσεις να τον διαχειριστείς. Ο κόσμος αυτός είναι προϊόν μιας μακρόχρονης πολιτικής. Δεν έπεσε από τον ουρανό. Πρόκειται για μια πολιτική που περιθωριοποιεί τη νεολαία, συρρικνώνει τον δημόσιο χώρο, τα εργασιακά, υποβαθμίζει την παιδεία. Μια πολιτική που από τη μία δίνει χρήματα για το Βατοπέδι κι από την άλλη ένα πολύ χαμηλό ποσοστό στην παιδεία. Ωστόσο, αυτή η μορφή αντίδρασης είναι εντελώς ατελέσφορη και αναποτελεσματική, γιατί αντί να συσπειρώνει τα ανακλαστικά της κοινωνίας, την παραλύει», σημειώνει ο Σεραφείμ Σεφεριάδης επίκουρος καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και γραμματέας της Ελληνικής Εταιρείας Πολιτικής Επιστήμης.