Η Μόνα Λίζα στο Κάμελοτ και η πυρηνική συμφωνία

Όταν η Τζάκυ Κέννεντυ έφερε τον διασημότερο πίνακα του κόσμου στην Αμερική θεωρήθηκε διπλωματικός θρίαμβος. Στα παρασκήνια όμως εκτυλίσσονταν διαπραγματεύσεις προκειμένου να επιτραπεί στη Γαλλία να αναπτύξει τα δικά της πυρηνικά όπλα. Κι έτσι η «Μόνα Λίζα» απέκτησε και διαστάσεις που ξεπερνούν τις καλλιτεχνικές…

Τα Χριστούγεννα του 1962 έφθασαν έξι ημέρες νωρίτερα στον Λευκό Οίκο. Στις 19 Δεκεμβρίου η Τζάκυ Κέννεντυ πήρε το δώρο που λαχταρούσε: το γαλλικό πολεμικό πλοίο «France» μπήκε στο λιμάνι της Νέας Υόρκης και ένας στολίσκος από μικρά καράβια το υποδέχθηκαν σφυρίζοντας. Το πλοίο μετέφερε τον περίφημο πίνακα του Λεονάρντο ντα Βίντσι «Μόνα Λίζα», έναν πίνακα ο οποίος στο παρελθόν δεν είχε απομακρυνθεί από το Μουσείο του Λούβρου παρά μόνο στη διάρκεια των δύο Παγκοσμίων Πολέμων, για να προστατευθεί. Ένας κλέφτης την είχε πάρει στην Ιταλία το 1911 αλλά επέστρεψε γρήγορα. Το Παρίσι φύλασσε ως κόρην οφθαλμού την Τζοκόντα, αυτό το αριστούργημα της Αναγέννησης που πιστεύεται ότι δημιουργήθηκε το 1503, για περισσότερα από 450 χρόνια. Και για πρώτη φορά ένας υπουργός Πολιτισμού, ο Αντρέ Μαλρό είχε υποσχεθεί σε μια κυβέρνηση να τον στείλει εκτός Γαλλίας.

Η άγνωστη πτυχή
Στο βιβλίο της «Η Μόνα Λίζα στο Κάμελοτ» η συγγραφέας Μάργκαρετ Λέσλι Ντέιβις περιγράφει μια άγνωστη πτυχή της μεταφοράς του διασημότερου πίνακα στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Η Τζάκυ Κέννεντυ ως νεαρή φοιτήτρια στο Παρίσι τη δεκαετία του ΄50 είχε εκστασιαστεί με την Τζοκόντα και όταν επέστρεψε 10 χρόνια αργότερα, ως σύζυγος του Αμερικανού προέδρου, οι Γάλλοι την αποθέωσαν. Μισό εκατομμύριο άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους να υποδεχθούν το προεδρικό ζεύγος και το μόνο που έμενε για να ισχυροποιηθεί η αμερικανογαλλική σχέση ήταν μια σημαντική συμφωνία. Η Γαλλία έβλεπε τις ΗΠΑ ως έναν σημαντικό σύμμαχο εναντίον του κομμουνισμού και η Αμερική υποσχέθηκε να μη φέρει αντιρρήσεις στις πυρηνικές φιλοδοξίες του Παρισιού. Κάπως έτσι κλείστηκε η συμφωνία:

η «Μόνα Λίζα» θα ταξίδευε στις ΗΠΑ για τρεις μήνες.

Καθώς έφτανε όμως η ώρα να αναχωρήσει το αριστούργημα του Ντα Βίντσι για τη Νέα Υόρκη, οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες ανακάλυψαν ότι οι Σοβιετικοί ενίσχυαν το πυρηνικό τους οπλοστάσιο στην Κούβα. «Κανείς δεν σκεφτόταν να στείλει έναν τόσο σπάνιο πίνακα σ΄ ένα επικίνδυνο θαλάσσιο ταξίδι όταν ο κόσμος βρισκόταν στο χείλος πυρηνικού πολέμου» γράφει η Ντέιβις. Έπειτα από δύσκολες διαπραγματεύσεις, η κρίση των πυραύλων στην Κούβα έληξε με αμοιβαίες υποχωρήσεις. Λίγο αργότερα, το «France» έφευγε για να διασχίσει τον Ατλαντικό.

Η δολοφονία
Η συγγραφέας πιστεύει ότι η ιστορία αυτή ξεχάστηκε επειδή οκτώ μήνες αργότερα ο Τζων Κέννεντυ δολοφονήθηκε. Μία εβδομάδα μετά τη δολοφονία η Τζάκυ έδωσε συνέντευξη στο περιοδικό «Life» και αναφέρθηκε στον θρύλο της Στρογγύλης Τραπέζης του βασιλιά Αρθούρου, περιγράφοντας τη διακυβέρνηση του συζύγου της ως «μια μικρή αστραφτερή στιγμή που έμοιαζε με το Κάμελοτ», ένας όρος που έμεινε να χαρακτηρίζει την εποχή Κέννεντυ.

Όταν ο Μαλρό στη διάρκεια της επίσκεψης των Κέννεντυ στο Παρίσι τον Μάιο του 1961 είχε δεχθεί το αίτημα της Τζάκυ Κέννεντυ για την αποστολή της Τζοκόντας στην Αμερική, πολλοί Γάλλοι αξιωματούχοι, ανησυχώντας για την κατάσταση του εύθραυστου πίνακα, προσπάθησαν να το εμποδίσουν- ο πίνακας ήταν 500 ετών και χρειαζόταν σταθερά ειδική θερμοκρασία και υγρασία. Και η κοινή γνώμη στη Γαλλία, με αιχμή του δόρατος τις εφημερίδες, αντιτάσσονταν στον δανεισμό του πίνακα. Στο τέλος, όμως, κυριάρχησε η πολιτική και η «Μόνα Λίζα» ταξίδεψε διά θαλάσσης στις ΗΠΑ όπου περισσότεροι από 2 εκατ. άνθρωποι έκαναν ουρές σε Νέα Υόρκη και Ουάσιγκτον για να θαυμάσουν το αριστούργημα του Ντα Βίντσι.