7ο Πανελλήνιο Συνεδρίο Δεικτών Καρκίνου και Στοχευμένης Θεραπείας

Οι ραγδαίες εξελίξεις της Μοριακής Βιολογίας και Μοριακής Ογκολογίας είχαν σαν συνέπεια την αναγνώριση πολλών οδών καρκινογένεσης που μπορεί να οδηγήσουν στη δημιουργία του καρκίνου είτε κατευθείαν, είτε μέσω διασταυρωμένης συνομιλίας (cross-talking) με άλλους δρόμους καρκινογένεσης. Σήμερα υπάρχει η δυνατότητα αναγνώρισης πολλών μορίων-στόχων στους δρόμους της καρκινογένεσης. Αυτά τα μόρια στόχοι συμβάλλουν σήμερα τα μέγιστα στη διάγνωση και πρόγνωση του καρκίνου.

Ακόμη πιο σημαντικό είναι το γεγονός ότι έγινε εφικτό να παραχθούν αντίστοιχα μόρια που εξουδετερώνουν αυτούς τους στόχους διακόπτοντας έτσι τους δρόμους της καρκινογένεσης και οδηγώντας το καρκινικό κύτταρο στην αδράνεια ή ακόμη και στο θάνατο. Τέτοια μόρια είναι οι αναστολείς κινασών τυροσίνης, μονοκλωνικά αντισώματα και αντινοηματικά νουκλεοτίδια. Τα μόρια αυτά χρησιμοποιούνται ευρύτατα από μόνα τους είτε σε συνδυασμό με τα κλασικά χημειοθεραπευτικά φάρμακα στη θεραπεία του καρκίνου, αυξάνοντας την επιβίωση και βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής των ασθενών σε πολλές περιπτώσεις.

Τα παραπάνω τονίσθηκαν σε συνέντευξη τύπου που δόθηκε με αφορμή την διοργάνωση του 7ου Πανελληνίου Συνεδρίου Δεικτών Καρκίνου & Στοχευμένης Θεραπείας με διεθνή συμμετοχή, το οποίο θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα, από 27 έως 29 Νοεμβρίου 2008.

Όπως ανέφερε ο πρόεδρος τηςΕλληνικής Εταιρείας Δεικτών Καρκίνουκαι Στοχευμένης Θεραπείας κ. Δημ. Σκάρλος, η καρκινογένεση είναι μία πολυσταδιακή διαδικασία κατά την οποία τα γονίδια, υπό την επίδραση των διαφόρων καρκινογόνων (ιοί, φυσικά, χημικά) υφίστανται μεταλλάξεις με αποτέλεσμα τη μεταμόρφωση των φυσιολογικών κυττάρων σε καρκινικά. Στην καρκινογένεση συμβάλλουν σε ένα ποσοστό 2-5% κληρονομικές μεταλλάξεις που είναι υπεύθυνες για τον κληρονομικό καρκίνο.

Ο κ. Δ. Πεκτασίδης και η κ. Ν. Αγνάντη , πρόεδροι της Επιστημονικής Επιτροπής του συνεδρίου , τόνισαν επίσης πως σήμερα γίνεται σημαντική ερευνητική προσπάθεια να μετατραπεί η μεταστατική νόσος σε χρόνιο νόσημα με τη βοήθεια απλών μη τοξικών στοχευμένων θεραπειών

Ενθαρρυντικά όμως είναι και τα νέα από τον καρκίνο του προστάτη. Ένα νεότερο πειραματικό φάρμακο στοχεύει και μπλοκάρει τη βιοσύνθεση των ανδρογόνων που παράγονται στις γονάδες, στα επινεφρίδια και στο μικροπεριβάλλον του καρκίνου του προστάτη. Αυτό έχει σα συνέπεια να μην τροφοδοτείται το καρκινικό κύτταρο από ανδρογόνα με αποτέλεσμα να θανατώνεται. Ασθενείς με μεταστατική νόσο στα οστά που έχουν λάβει όχι μόνο κλασική αγωγή αποκλεισμού ανδρογόνων αλλά και πολλαπλές άλλες θεραπευτικές προσεγγίσεις έχουν σημαντικό κλινικό όφελος. Η κλινική μελέτη που θα καταδείξει εάν υπάρχει όφελος στη επιβίωση είναι σε εξέλιξη σε ΗΠΑ και Ευρώπη και σύντομα θα διεξαχθεί και στη χώρα μας. Οι εφαρμογές της νανοτεχνολογίας στον καρκίνο αποτελούν ιδιαίτερο ερευνητικό πεδίο με πολύ σημαντικά ερευνητικά επιτεύγματα, πολλά από τα οποία έχουν περάσει στην κλινική πράξη. Σήμερα οι ασθενείς επωφελούνται ήδη από τα επιτεύγματα της νανοτεχνολογίας στην αντικαρκινική θεραπεία, στην διαγνωστική και στην απεικόνιση νεοπλασιών.

Η ογκολογία είναι από τους πρώτους κλάδους της ιατρικής που ανέδειξε τα πλεονεκτήματα της νανοτεχνολογίας.Τα λεγόμενα νανοφάρμακα χορηγούν τοξικό συστατικό εγκλωβισμένο σε λιποσωμιακό νανοσωματίδιο με αποτέλεσμα τον πολύ σημαντικό περιορισμό των παρενεργειών. Σήμερα μια μεγάλη σειρά τέτοιων φαρμάκων βρίσκεται σε τελικό στάδιο κλινικών δοκιμών ενώ τα πρώτα πολυμερικά νανοφάρμακα έχουν πάρει ήδη έγκριση κυκλοφορίας . Ο εγκλωβισμός αντικαρκινικών ουσιών σε πολυμερικά νανοσωματίδια όχι μόνο περιορίζει τις ανεπιθύμητες παρενέργειες , αλλά διευκολύνει και την στόχευση προς συγκεκριμένα όργανα ή όγκους και επιμηκύνει τη διάρκεια παραμονής του φαρμάκου στον οργανισμό.

Παράλληλα παρέχεται η δυνατότητα για ταυτόχρονο εγκλωβισμό ουσιών με διαφορετική βιολογική δράση καθώς και για προγραμματισμένη αποδέσμευση ώστε να επιτυγχάνονται εξαιρετικά αποδοτικές θεραπείες.

Άλλο σημαντικό πεδίο εφαρμογών είναι η in-vivo απεικόνιση νεοπλασιών . Η χορήγηση ειδικών νανοσωματιδιων σε ασθενείς με καρκίνο του προστάτη δίνει θεαματικά αποτελέσματα σε σχέση με τις κλασικές μεθόδους όσον αφορά τον επιτυχή εντοπισμό μεταστατικώνλεμφαδένων

Οι εφαρμογές των νανοϋλικών σε συσκευές υψηλής τεχνολογίας πολλαπλασιάζουν τις δυνατότητες για υπερ-ακριβή ανίχνευση πρωτεϊνικών μορίων και αντισωμάτων καθώς και αλλοιώσεων και μεταλλάξεων του γενετικούυλικ0ύ με προφανή την χρησιμότητα στην ογκολογία και την ιατρική.

Στο τριήμερο συνέδριο τηςΕλληνικής Εταιρείας Δεικτών Καρκίνουκαι Στοχευμένης Θεραπείαςθα ακουστούν οι νεότερες εξελίξεις που έχουν σχέση με καρκινικούς δείκτες, στοχευμένες θεραπείες και θεραπευτικούς συνδυασμούς στοχευμένων θεραπειών με χημειοθεραπευτικά φάρμακα. Οι στοχευμένες θεραπείες έχουν σήμερα εφαρμογή σχεδόν σε όλα τα είδη των κακοηθών νεοπλασιών και τα αποτελέσματα είναι πολλές φορές εντυπωσιακά.