Τρέχουν πιο γρήγορα οι ιδιώτες από τη ΔΕΗ

Το οικονομικό αδιέξοδο της ΔΕΗ ανοίγει την όρεξη στους ανταγωνιστές της, οι οποίοι δεν παρακολουθούν απλώς κάθε εξέλιξη γύρω από την εταιρεία, αλλά πλέον επιταχύνουν την κατασκευή των μονάδων τους προκειμένου να ισχυροποιήσουν τη δική τους θέση. Ενώ για τη ΔΕΗ η χρηματοδότηση των νέων της μονάδων ύψους 7 δισ. ευρώ αποτελεί πραγματικό γόρδιο δεσμό, μετά και την κορύφωση της κρίσης στη διεθνή χρηματοπιστωτική αγορά, οι ιδιωτικές επενδύσεις από ελληνικές και κορυφαίες εταιρείες της Ευρώπης επιταχύνονται.

Και ενώ η ΔΕΗ αναζητά πυξίδα για την προσεχή εξαετία, εκείνες επισπεύδουν τις διαδικασίες παράδοσης υλικού στα εργοτάξια και τις εργασίες τών υπό κατασκευή μονάδων τους, ώστε να προλάβουν να λειτουργήσουν πριν από το τέλος του 2009 ή το καλοκαίρι του 2010.

Στον άτυπο αυτό αγώνα δρόμου μεταξύ των ιδιωτικών επιχειρήσεων, ελαφρύ προβάδισμα φαίνεται να έχει η μονάδα του Ήρωνα, θυγατρική του ομίλου της ΤΕΡΝΑ (στόχος της να λειτουργήσει εντός του δευτέρου εξαμήνου του 2009), ακολουθούμενη από τις μονάδες του μεικτού ελληνοϊσπανικού σχήματος Εndesa- όμιλος Μυτιληναίου, και του ελληνοϊταλικού Εdison- ΕΛΠΕ. Γίνεται σαφές ότι όποια από τις μονάδες αυτές τεθεί πρώτη σε λειτουργία, εξασφαλίζει αυτόματα καλύτερη θέση στην αγορά, καθώς θα κληθεί να καλύψει τις αυξημένες ανάγκες των επόμενων καλοκαιριών, με τη ΔΕΗ να παρακολουθεί εκ του μακρόθεν.

Το πιο προχωρημένο από τα έργα της ΔΕΗ είναι η μονάδα φυσικού αερίου στο Αλιβέρι, η έναρξη λειτουργίας της οποίας μετατέθηκε για το 2010 (και βλέπουμε) λόγω των αρχαιοτήτων που βρέθηκαν στον αρχικό χώρο εγκατάστασης. Άλλωστε, ενώ η ΔΕΗ θέλει 5-7 χρόνια για να ολοκληρώσει μια καινούργια μονάδα- όπως έχει παραδεχθεί ο πρόεδρός της Τάκης Αθανασόπουλος-, οι ανταγωνιστές της τελειώνουν τη κατασκευή των δικών τους σε μόλις 2- 3 χρόνια.

Η μετωπική καλά κρατεί
Γι΄ αυτό και η μετωπική ΔΕΗ- ιδιωτών που μαίνεται παρασκηνιακά το τελευταίο διάστημα, διόλου τυχαία είναι. Συνειδητοποιώντας τη δυσμενή της θέση, η ΔΕΗ πιέζει την κυβέρνηση να αρθούν οι στρεβλώσεις στην αγορά ηλεκτρισμού, με κορυφαία τον τρόπο λειτουργίας της χονδρεμπορικής αγοράς, προκειμένου να καταφέρει να εξοικονομήσει σημαντικά κεφάλαια (300-400 εκατ. ευρώ σύμφωνα με κάποιες εκτιμήσεις) εν όψει της προδιαγεγραμμένης αποδυνάμωσής της τα επόμενα χρόνια. Από την πλευρά τους οι επενδυτές αντιδρούν στις πιέσεις της ΔΕΗ και ζητούν να παραμείνει η κατάσταση ως έχει, ώστε να ισχυροποιήσουν τη θέση τους. Έχουν άλλωστε κάθε λόγο να επιδιώκουν περαιτέρω αποδυνάμωσή της, προκειμένου να βελτιώσουν τα ποσοστά τους.

Σε αυτό το κλίμα κινούνται και οι κινήσεις ενδυνάμωσής της παρουσίας τους στην αγορά, αγνοώντας τη χρηματοπιστωτική κρίση. Πρόσφατα το σχήμα Εndesa- Μυτιληναίου απέκτησε μια ακόμη άδεια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, εξαγοράζοντας το 65% θυγατρικής της Μotor Οil με την οποία συμφώνησε στην από κοινού κατασκευή, λειτουργία και εκμετάλλευση μονάδας στους Αγίους Θεοδώρους (την τέταρτη της Εndesa). Εκτός μάλιστα από κινήσεις ενδυνάμωσης των ήδη υπαρχόντων ομίλων, έχουμε και είσοδο νέων στην ελληνική αγορά. Στους τέσσερις μέχρι σήμερα γνωστούς πρωταγωνιστές, δηλαδή την ΤΕΡΝΑ και τα σχήματα Εndesa- Μυτιληναίος, Εdison- ΕΛΠΕ και Εnel- Κοπελούζος, ήρθε να προστεθεί πρόσφατα άλλος ένας παίκτης, ο γαλλοελβετικός όμιλος της Εlectrabel – Suez. Αφού δεν κατάφερε να βρει Έλληνα συνεταίρο για να εισέλθει μέσω αυτού στην αγορά, αποφάσισε να δώσει τη μάχη μόνος τους, καταθέτοντας στην Ρυθμυστική Αρχή Ενέργειας αίτηση για άδεια παραγωγής μονάδας συνδυασμένου κύκλου, με φυσικό

Ενώ η ΔΕΗ θέλει 5-7 χρόνια για να ολοκληρώσει μια καινούργια μονάδα- όπως έχει παραδεχθεί ο πρόεδρός της Τάκης Αθανασόπουλος- οι ανταγωνιστές της τελειώνουν την κατασκευή των δικών τους σε μόλις 2- 3 χρόνια

αέριο. Υπό τις παρούσες επομένως συνθήκες, η συρρίκνωση του μεριδίου της ΔΕΗ φαίνεται προδιαγεγραμμένη. Το γνωρίζουν οι ιδιώτες, μιλάει πλέον ανοιχτά για αυτό και η διοίκηση της ΔΕΗ. Το επιχειρησιακό της πλάνο προβλέπει ότι ακόμη και αν υλοποιήσει το σύνολο του επενδυτικού της προγράμματος θα καταφέρει να διατηρήσει ως το 2014 ένα ποσοστό 72%, ενώ σε διαφορετική περίπτωση τα μερίδιά της θα μειωθούν στο 55%.

Η ζημιά θα μεγαλώνει
Το δεύτερο αυτό σενάριο, με κάποιες παραλλαγές (π.χ. μερίδιο ΔΕΗ στο 60%) θεωρείται από κάποιους όχι και τόσο μακρινό, δεδομένων των προδιαγεγραμμένων εξελίξεων στην αγορά ηλεκτρισμού της λιανικής, όπου προς το παρόν δραστηριοποιείται μόνο η ΔΕΗ. Όσο θα συνεχίζει να αγοράζει ακριβά την ενέργεια που πωλούν οι ιδιώτες στη χονδρική και να την πουλά κάτω του κόστους της στους τελικούς καταναλωτές, η ζημιά της θα μεγαλώνει. Όπως έχει αναφέρει ο πρόεδρός της, από τις περίπου 32 κατηγορίες τιμολογίων της ΔΕΗ, μόνον οι 4 καλύπτουν σήμερα το κόστος της. Οι τιμές σε όλες τις υπόλοιπες κατηγορίες είναι χαμηλότερες του κόστους. Αυτό σημαίνει ότι η μελλοντική ανάπτυξη του ανταγωνισμού στην λιανεμπορική αγορά κινδυνεύει να γίνει εις βάρος της ΔΕΗ. Κι αυτό διότι οι ανταγωνιστές της θα εστιάσουν τις προσπάθειές τους- και δικαίως- στο να αποσπάσουν τους πελάτες που πληρώνουν στη ΔΕΗ τα υψηλότερα τιμολόγια (δηλαδή αυτές τις 4 κατηγορίες), τα οποία όμως στην πράξη επιδοτούν όλα τα υπόλοιπα τιμολόγια της επιχείρησης που δεν καλύπτουν το κόστος. Αν δηλαδή η ΔΕΗ χάσει πελατεία σε αυτές τις κατηγορίες- κάτι που δεν αποκλείεται – θα βρεθεί να συνεχίζει να συσσωρεύει ζημιές, χωρίς όμως πλέον να μπορεί να μπαλώσει τις τρύπες, όπως κάνει σήμερα.

Ιδιωτικά τιμολόγια
Λέγεται ότι οι εναλλακτικοί πάροχοι δεν αποκλείεται να κάνουν την εμφάνισή τους μέσα στο 2009. Αρχικά θα στραφούν σε καταστήματα και μικρές εμπορικές επιχειρήσεις, διότι εκεί θεωρούν ότι υπάρχει περιθώριο να ανταγωνιστούν τη ΔΕΗ στα τιμολόγια. Τους πρώτους οικιακούς πελάτες, πιθανόν να τους προσεγγίσουν προς το τέλος του 2009, ξεκινώντας από τις μεγάλες καταναλώσεις (από 3.000 κιλοβατώρες το τετράμηνο και πάνω) όπου το ρεύμα σήμερα κοστίζει πολύ ακριβά και όπου επίσης υπάρχουν περιθώρια ανταγωνισμού της ΔΕΗ. Ύστερα από δυο- τρία χρόνια, και όταν πια η αγορά ενέργειας θα έχει ωριμάσει, αναμένεται να αρχίσουν και οι προσφορές προς τους μικρούς και μεσαίας κατηγορίας, από άποψη δαπάνης ενέργειας, καταναλωτές.