Οι πειρατές ξανάρχονται

Έπειτα από τόσες επιτυχίες, οι πειρατές της Σομαλίας υπέστησαν και μία ήττα: ινδικό αντιτορπιλικό άνοιξε πυρ και βύθισε ένα πειρατικό στον Κόλπο του Άντεν. Ωστόσο, οι πειρατές κατέλαβαν ακόμα ένα- ταϊλανδικό- σκάφος, ενώ άρχισαν διαπραγματεύσεις για λύτρα με τους Σαουδάραβες ιδιοκτήτες του υπερδεξαμενόπλοιου «Sirius Star». Εν έτει 2008, η πειρατεία γνωρίζει νέες δόξες.

Σε τι οφείλεται αυτή η έκρηξη κρουσμάτων πειρατείας ανοιχτά της Σομαλίας;
Ουσιαστικά, ήταν μια έκρηξη που περίμενε κανείς να συμβεί. Δύο δεκαετίες τώρα, η Σομαλία είναι βυθισμένη στην αναρχία, η κυβέρνηση του Μογκαντίσου έχει ελάχιστη δύναμη, ισλαμιστές αντάρτες ελέγχουν μεγάλο μέρος της χώρας, και ο μισός πληθυσμός εξαρτάται από την επισιτιστική βοήθεια. Κρούσματα πειρατείας καταγράφονται εδώ και 10 χρόνια, αρχικά όμως οι πειρατές δεν ήταν παρά Σομαλοί ψαράδες που έβλεπαν τους ξενόφερτους, παράνομους αλιείς να λυμαίνονται τα πλούσια σε τόνους ύδατά τους. Η πειρατεία ξεκίνησε από τις νότιες ακτές και άρχισε να μετατοπίζεται προς Βορρά το 2007, για να γίνει σήμερα, με σχεδόν 100 επιθέσεις από τις αρχές του έτους, μια βιομηχανία εκατομμυρίων ευρώ.

Αυτοί οι σύγχρονοι πειρατές ποιοι είναι, από πού έρχονται;
Το άντρο τους είναι η Πουντλάνδη, όπου μεταφέρονται και τα περισσότερα κατειλημμένα πλοία. Οι σπείρες των πειρατών αποτελούνται συνήθως από πρώην ψαράδες, πρώην αντάρτες καθώς και τεχνικούς εμπειρογνώμονες- κάποιος πρέπει να ξέρει πώς λειτουργούν τα δορυφορικά τηλέφωνα, τα GΡS και ο στρατιωτικός εξοπλισμός. Οι περισσότεροι πειρατές είναι 20-35 ετών και διάγουν πολυτελή ζωή.

Αληθεύουν οι φήμες ότι έχουν σχέσεις με την Αλ Κάιντα;
Το ινστιτούτο πολιτικών μελετών Jane΄s κάνει λόγο για «ανίερη συμμαχία» των πειρατών με τους ισλαμιστές αντάρτες της Σομαλίας: οι πειρατές φροντίζουν να φτάνουν στους ισλαμιστές φορτία με όπλα και ξένοι μαχητές, και τους εκπαιδεύουν σε τακτικές ναυτικού πολέμου· οι ισλαμιστές εφοδιάζουν τους πειρατές με όπλα, τους εκπαιδεύουν στη χρήση τους, και συνδράμουν στις βάσεις από όπου επιχειρούν. Η ισλαμική οργάνωση Σαχάαμπ, έχει πλέον αποκτήσει κάποιον έλεγχο σε αρκετές πειρατικές ομάδες- και κατηγορείται από τις ΗΠΑ για σχέσεις με την Αλ Κάιντα.

Εμάς πόσο μας αφορά όλη αυτή η ιστορία της πειρατείας;
Πέρα από τον κίνδυνο για τα ελληνικά πλοία, η πειρατεία βλάπτει και την τσέπη μας. Τα ασφάλιστρα που καταβάλλουν οι ναυτιλιακές εταιρείες έχουν εκτιναχθεί στα ύψη, όποιος στέλνει φορτηγό πλοίο γύρω από τις ανατολικές ακτές της Αφρικής πληρώνει σήμερα τα δεκαπλάσια από πέρυσι. Επιπλέον, ολοένα και περισσότερες ναυτιλιακές εταιρείες αποφεύγουν τη Διώρυγα του Σουέζ, προτιμώντας να κάνουν τον (πολύ πιο χρονοβόρο και δαπανηρό) γύρο της Αφρικής. Περισσότεροι πλοιοκτήτες στρέφονται επίσης στη λύση της ιδιωτικής προστασίας, που κοστίζει έως και 4.000 ευρώ ημερησίως… «Κάποιος πρέπει να πληρώσει για όλα αυτά, και αυτός θα είναι ο Ευρωπαίος καταναλωτής», συνοψίζει ο Ρότζερ Μίντλτον, ερευνητής στη δεξαμενή σκέψης Chatham Ηouse.

Τι μπορεί να γίνει λοιπόν για να τελειώνουμε με το πρόβλημα;
Οι δυτικές δυνάμεις ενισχύουν διαρκώς τη στρατιωτική παρουσία τους, προσπαθούν να διοργανώσουν έναν «ασφαλή διάδρομο» για τα διερχόμενα πλοία. Η θεωρούμενη ως ζώνη υψηλού κινδύνου ωστόσο έχει περίπου 700 ναυτικά μίλια μήκος και 200 μίλια πλάτος, είναι λοιπόν δύσκολο να περιφρουρείται στο σύνολό της συνέχεια. Πόσω μάλλον αφού συνήθως μεσολαβούν μόλις 15 λεπτά από τη στιγμή που ένα πλοίο βλέπει για πρώτη φορά πειρατές να πλησιάζουν με τις εξωλέμβιές τους μέχρι το ρεσάλτο. Άπαξ δε και καταλάβουν κάποιο πλοίο οι πειρατές, τα χέρια της διεθνούς κοινότητας είναι λίγο-πολύ δεμένα. Εν τέλει, επισημαίνει ο «Ιndependent», «μόνο μια πιο ισχυρή σομαλική κυβέρνηση μπορεί να θέσει τέλος στο πρόβλημα». Αλλά η ιστορία της Σομαλίας δεν αφήνει μεγάλα περιθώρια για αισιοδοξία.