Σκληρή κόντρα στη Βουλή για τα 28 δισ. ευρώ

Σκληρή κόντρα ανάμεσα στην κυβέρνηση και την αξιωματική αντιπολίτευση ξέσπασε στη Βουλή κατά τη διάρκεια της συζήτησης του νομοσχεδίου για το πακέτο στήριξης των τραπεζών ύψος 28 δισ. ευρώ.  Ο Γ.Αλογοσκούφης κατηγόρησε την Αντιπολίτευση για άγνοια και διαστρέβλωση της πραγματικότητας, ενώ ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι χαρίζει χρήματα του ελληνικού λαού.

«Η κυβέρνηση κινείται με προχειρότητα, με καθυστέρηση, δέσμια των συμφερόντων που θέλει να υπηρετήσει και, τελικά, η κυβέρνηση απλώς αντιπολιτεύεται τις δικές μας προτάσεις» σημείωσε ο Γ.Παπανδρέου.

Ο ίδιος επανέλαβε ότι το ΠΑΣΟΚ θα καταψηφίσει το νομοσχέδιο γιατί δεν έχει τα ελάχιστα εχέγγυα διαφάνειας και αποτελεσματικότητας, ενώ κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι δεν αξιοποίησε την εμπειρία άλλων χωρών.

Κατά τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ η κυβέρνηση δίνει λευκή επιταγή στις τράπεζες και μια μοναδική ευκαιρία να φορτώσουν στο Δημόσιο ό,τι θεωρούν προβληματικό.

Ο ίδιος πρότεινε το Δημόσιο να ενισχύει την ρευστότητα κάθε τράπεζας -που αντιμετωπίζει πρόβλημα- μέσα από ένα Ειδικό Ταμείο Αναχρηματοδότησης και με έναν απαράβατο όρο: Η τράπεζα να δανειοδοτεί με ευνοϊκούς όρους, με χαμηλά επιτόκια, τις μικρομεσαίες και εξαγωγικές επιχειρήσεις, καθώς και τα νοικοκυριά.

Παράλληλα, αναρωτήθηκε αν θα χρειαστεί και πέραν του 2009 πρόσθετη ρευστότητα για τη στήριξη του τραπεζικού συστήματος: «Ποια η απάντηση και ποια η δέσμευσή σας; Δυστυχώς, καμία. Και αν δεν ξέρετε, ή απαντάτε με μισόλογα, τότε έχουμε έναν ακόμα λόγο για τον οποίο πρέπει να υπάρξει απόλυτη διαφάνεια» εξήγησε.

Ο πρόεδρος της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ Αλέκος Αλαβάνος επανέλαβε τις θέσεις του κόμματος για ισχυρό πιστωτικό σύστημα με αιχμή την ΑTEbank, το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο και την επανεθνικοποιημένη Εθνική Τράπεζα.

«Σημαίνει ενεργοποίηση στην κατεύθυνση της διευκόλυνσης αυτών που χρειάζονται τον δανεισμό να συνεχίσει και να τροφοδοτείται προκειμένου να ανταποκριθούν σε επιχειρηματικές ή άλλες υποχρεώσεις και σημαίνει ενίσχυση των δημοσίων δαπανών και για την άμεση αντιμετώπιση της κρίσης και για την αντιμετώπιση του προβλήματος της ανεργίας αλλά και για να δώσει δυνατότητες στη χώρα μας, μέσα από επενδύσεις στην παιδεία, τεχνολογία, νέους επιχειρηματικούς τομείς, να ανταποκριθεί σε πολύ δυσκολότερες συνθήκες στο διεθνές επίπεδο» κατέληξε.

Το σχέδιο ενίσχυσης της ρευστότητας της οικονομίας έχει τρία σκέλη:

1) Πρώτον, τη συμμετοχή του Δημοσίου στο μετοχικό κεφάλαιο των πιστωτικών ιδρυμάτων έως το ύψος των 5 δισ. ευρώ.

Η συμμετοχή αυτή είναι απαραίτητη προϋπόθεση για όσα πιστωτικά ιδρύματα δεν έχουν ικανοποιητικό δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας, προκειμένου να εγκριθεί η συμμετοχή τους και στα άλλα δύο σκέλη του σχεδίου. Το Δημόσιο συμμετέχει με προνομιούχες μετοχές που έχουν απόδοση 10% και ορίζει εκπροσώπους του στο Διοικητικό Συμβούλιο κάθε πιστωτικού ιδρύματος που συμμετέχει στο σχέδιο. Σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 3, ο εκπρόσωπος του Δημοσίου έχει δικαίωμα βέτο στον καθορισμό των αμοιβών των ανωτάτων στελεχών των τραπεζών, καθώς και στην πολιτική διανομής των μερισμάτων.

Για τα πιστωτικά ιδρύματα που θα συμμετέχουν στο σχέδιο, οι αποδοχές των ανωτάτων στελεχών -του προέδρου, του διευθύνοντος συμβούλου, των γενικών διευθυντών, των αναπληρωτών γενικών διευθυντών και των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου- δεν μπορούν να ξεπερνούν το σύνολο των αποδοχών του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος.

Τα πάσης φύσεως μπόνους καταργούνται κατά τη διάρκεια εφαρμογής του σχεδίου. Αυτό θα εξασφαλισθεί -και όποιος άλλος επιπλέον περιορισμός κριθεί απαραίτητος στη διάρκεια εφαρμογής του σχεδίου -και με σαφή γραπτή εντολή στον εκπρόσωπο του Δημοσίου που θα ορισθεί, με την οδηγία να εξασκεί το δικαίωμα του βέτο.

Όσον αφορά τη διανομή των κερδών, για τη διάρκεια εφαρμογής του σχεδίου, καμία από τις συμμετέχουσες τράπεζες δεν θα μπορεί να διανέμει ως μέρισμα στους μετόχους ποσό μεγαλύτερο από το 35% των συνολικών κερδών της. Σας θυμίζω ότι το 35% είναι το ελάχιστο ποσοστό διανεμομένων κερδών που προβλέπει ο νόμος περί ΑΕ.

Παρότι ο νόμος προβλέπει ότι δεν μπορεί να διανεμηθεί μέρισμα μεγαλύτερο από το 35%, θέλω να ξεκαθαρίσω ότι οι τράπεζες, οι οποίες θα κάνουν χρήση του μέτρου της κεφαλαιακής ενίσχυσης, δεν θα επιτραπεί να διανέμουν μέρισμα, προκειμένου τα όποια κέρδη τους να συμβάλλουν στην κεφαλαιακή τους ενίσχυση.

Για την ενίσχυση της εποπτείας της εφαρμογής του σχεδίου, δημιουργείται Συμβούλιο Εποπτείας, υπό την προεδρία του υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών και με τη συμμετοχή του διοικητή της ΤτΕ και του αρμόδιου υφυπουργού για το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Στο Συμβούλιο Εποπτείας μετέχουν οι εκπρόσωποι του Δημοσίου στα Διοικητικά Συμβούλια των πιστωτικών ιδρυμάτων που θα ενταχθούν στο σχέδιο. Το Συμβούλιο αυτό θα συνέρχεται μια φορά το μήνα, προκειμένου να συντονίζει την εφαρμογή του σχεδίου, σύμφωνα με τις επιταγές του νόμου προς όφελος της ελληνικής οικονομίας και της ελληνικής κοινωνίας.

2) Το δεύτερο σκέλος του σχεδίου αφορά στην παροχή των εγγυήσεων του Δημοσίου για τη σύναψη μεσοπρόθεσμων δανείων από τα συμμετέχοντα πιστωτικά ιδρύματα, ποσού έως 15 δισ. ευρώ. Στόχος είναι η συνέχιση της παροχής ρευστότητας από το πιστωτικό σύστημα στην ελληνική οικονομία για την κάλυψη των αναγκών των επιχειρήσεων, των νοικοκυριών, των δημοσίων έργων που εκτελούνται με Συμβάσεις Παραχώρησης, των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στον επενδυτικό νόμο και των έργων που εκτελούνται με Συμπράξεις Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα.

Η εφαρμογή και αυτού του σκέλους θα εποπτεύεται από το Συμβούλιο Εποπτείας. Το δικαίωμα βέτο του εκπροσώπου του Δημοσίου επεκτείνεται και για τις τράπεζες που έχουν ικανοποιητική κεφαλαιακή επάρκεια χωρίς τη συμμετοχή του Δημοσίου μέσω προνομιούχων μετοχών, αλλά θα κάνουν χρήση αυτού του σκέλους του σχεδίου.

3) Τρίτο σκέλος του σχεδίου είναι η έκδοση ειδικών ομολόγων από το Δημόσιο ύψους έως 8 δισ. ευρώ. Στο άρθρο 5 του σχεδίου νόμου προβλέπεται ρητά ότι η επιπλέον ρευστότητα που προκύπτει από αυτούς τους τίτλους προορίζεται αποκλειστικά για τη χρηματοδότηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων και στεγαστικών δανείων με ανταγωνιστικούς όρους.

Το Συμβούλιο Εποπτείας θα παρακολουθεί την εφαρμογή του άρθρου 5 και ως προς τη χορήγηση των δανείων, αλλά και ως προς τους όρους των δανείων. Προϋπόθεση για τη συμμετοχή και στο τρίτο σκέλος του Σχεδίου είναι η ικανοποιητική κεφαλαιακή επάρκεια.

Οι ειδικοί όροι για την εφαρμογή του σχεδίου

Με απόφαση του υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών, καθορίζονται οι ειδικοί όροι για την εφαρμογή του σχεδίου και τη συμμετοχή των πιστωτικών ιδρυμάτων σε αυτό. Η Υπουργική Απόφαση έχει εγκριθεί μαζί με το σχέδιο νόμου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Ειδικότερα, με την απόφαση καθορίζονται τα κριτήρια κατανομής της ρευστότητας στα πιστωτικά ιδρύματα. Τα βασικά κριτήρια είναι η κεφαλαιακή επάρκεια των πιστωτικών ιδρυμάτων, το μερίδιό τους στην εγχώρια πιστωτική αγορά και η συμβολή τους στη χρηματοδότηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των στεγαστικών δανείων. Το ύψος των προμηθειών καθορίζεται με βάση τη διαδικασία που αποφάσισε η ΕΚΤ και η οποία καλύπτει το λειτουργικό κόστος και τον πιστωτικό κίνδυνο.

Σύμφωνα με το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, η δημιουργούμενη ρευστότητα, ύψους 28 δισ. ευρώ, δεν συνιστά επιβάρυνση για τον κρατικό προϋπολογισμό και επιστρέφει εξ ολοκλήρου στη χρηματοδότηση της οικονομίας. Η συμμετοχή του Δημοσίου στο μετοχικό κεφάλαιο των πιστωτικών ιδρυμάτων αποτελεί περιουσιακό στοιχείο του Έλληνα φορολογούμενου και δίνει στο Δημόσιο το δικαίωμα ελέγχου.

Οι εγγυήσεις που δίνονται δεν αποτελούν στοιχείο ούτε του δημοσιονομικού ελλείμματος ούτε του δημοσίου χρέους. Τα ειδικά ομόλογα που θα εκδοθούν αντισταθμίζονται με αντίστοιχες καταθέσεις του Δημοσίου στο πιστωτικό σύστημα.

Με την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου, προβλέπεται, σύμφωνα με το υπουργείο Οκονομίας, άμεση ωφέλεια για τον Έλληνα φορολογούμενο και τον κρατικό προϋπολογισμό, καθώς το Δημόσιο θα εισπράξει από τις τράπεζες έως 500 εκατ. ευρώ ετησίως. Τα έσοδα αυτά προκύπτουν από την απόδοση 10% των προνομιούχων μετοχών και τις προμήθειες για την παροχή των εγγυήσεων του Δημοσίου και την έκδοση των ειδικών ομολόγων.