Η ΑΛΛΗ ΟΨΗ Η μεγάλη σύγχυση

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΗ κρίση που μετατρέπεται με ραγδαίο ρυθμό σε οικονομική, μαζί με πολλά άλλα έχει δημιουργήσει σύγχυση και στο επίπεδο της θεωρητικής προσέγγισης για την αντιμετώπισή της. Ζούμε πιθανόν, τηρουμένων κάποιων αναλογιών, το αντίστροφο από αυτό που συνέβη το 1989 με την κατάρρευση του ανατολικού μπλοκ.

Εκείνη η κατάρρευση αποτέλεσε για πολλούς την ευκαιρία να πεταχθούν με συνοπτικές διαδικασίες στον κάλαθο των αχρήστων επιλογές οικονομικής πολιτικής που μόνο άχρηστες δεν αποδεικνύονται σήμερα. Η επιλογή ανάληψης ενεργού ρόλου του κράτους στην οικονομική ζωή έγινε για μια εικοσαετία ντεμοντέ και παρωχημένη. Όχι αδικαιολόγητα. Υπό τη σημαία της απελευθέρωσης των αγορών ακολούθησε μια πορεία ταχύτατης ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας με πρωτοπόρες στις οικονομικές επιδόσεις τις χώρες που είχαν μόλις εγκαταλείψει πολύχρονες πολιτικές ασφυκτικού κρατικού ελέγχου των οικονομιών τους.

Οι εξελίξεις αυτές απομάκρυναν την οικονομική πολιτική στον δυτικό κόσμο από το μοντέλο της ζυγισμένης μεικτής οικονομίας, όπου οι ρόλοι του δημόσιου και του ιδιωτικού χώρου στην οικονομία μοιράζονται με κανόνες και όρους. Το μοντέλο οικονομικής απελευθέρωσης φαίνεται έφθασε με την παρούσα κρίση στο τέλος του. Η προηγούμενη εμπειρία, όμως, αποτελεί ευκαιρία για περίσκεψη τόσο σε θεωρητικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο εφαρμογής οικονομικής πολιτικής. Από τις κραυγές για απελευθέρωση περνάμε ταχύτατα σε κραυγές για επιστροφή σε μοντέλα κρατισμού. Η μεγάλη σύγχυση που γίνεται από πολλούς, είναι αυτή ανάμεσα στον κεϊνσιανισμό και τον κρατισμό. Άλλο η προσωρινή και παροδική ανάληψη εκ μέρους του κράτους πρωτοβουλιών για τη σταθεροποίηση της οικονομίας που ξεκινούν από την αύξηση των δημοσίων επενδύσεων και δαπανών και φθάνουν ακόμη και στην κρατικοποίηση κρίσιμων για τη λειτουργία της οικονομίας επιχειρήσεων, όπως οι τράπεζες, και άλλο η είσοδος του κράτους σε μόνιμη βάση σε παραγωγικούς κλάδους της οικονομίας. Αν αυτή η σύγχυση δεν τερματιστεί γρήγορα, οι οικονομίες κινδυνεύουν από λανθασμένες επιλογές στο μέτωπο της οικονομικής πολιτικής.