Η φτώχεια έδιωξε 15.000 παιδιά από το σχολείο

Αυξήθηκε τα τελευταία χρόνια το ποσοστό των παιδιών που εγκαταλείπουν την εννιάχρονη- κατά τα άλλα- Υποχρεωτική Εκπαίδευση (ΔημοτικόΓυμνάσιο) πριν από την ολοκλήρωση των σπουδών τους. Σε σχολεία λαϊκών περιοχών, μεγάλων αστικών κέντρων και της υπαίθρου δεν ολοκληρώνει το Γυμνάσιο το 20%-60% των μαθητών. Παράλληλα, το ένα στα πέντε παιδιά που γράφεται σε τεχνικο-επαγγελματικά σχολεία το εγκαταλείπει πρόωρα.

Όσο και να ηχεί παράταιρα μέσα στην κυρίαρχη ρητορική «της ταχύτητας της γνώσης, της κοινωνίας της πληροφορίας και των λεωφόρων του κυβερνοχώρου», σήμερα, 33 ολόκληρα χρόνια μετά τη συνταγματική θεσμοθέτηση της εννιάχρονης Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης, χιλιάδες παιδιά ηλικίας μέχρι 16 ετών εξακολουθούν να εγκαταλείπουν το βασικό σχολείο κρατώντας ανοιχτή την «πληγή» του αναλφαβητισμού στη χώρα μας, με ναρκοθετημένο το μέλλον τους.

Ενώ από το 1980 έως το 2003 είχαμε μια κλιμακούμενη μείωση του ποσοστού των παιδιών που εγκατέλειπαν πρόωρα το υποχρεωτικό σχολείο, τα τελευταία πέντε χρόνια,για πρώτη φορά , ανατρέπεται η πτωτική τάση και παρουσιάζεταιαύξηση! Αυτό αποκαλύπτουν τα στοιχεία της τελευταίας έρευνας του «Παρατηρητηρίου Μετάβασης» του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, τα οποία ανακοινώθηκαν πριν από λίγες ημέρες κατά τη διάρκεια επιστημονικής ημερίδας που οργανώθηκε στην Αθήνα από το ίδιο το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο.

Ενώ στις προηγούμενες καταγραφές διαπιστωνόταν συνεχής μείωση του ποσοστού μαθητικής διαρροής (12,6% των μαθητών που γράφτηκαν στην Α΄ Γυμνασίου το 1989-1990 και αποφοίτησαν το 1991-1992, 9,6% των μαθητών που γράφτηκαν στην Α΄ Γυμνασίου το 1997-1998 και αποφοίτησαν το 1999-2000, 6,09% των μαθητών που γράφτηκαν στην Α΄ Γυμνασίου το 2000-2001 και αποφοίτησαν το 2002-2003) στην παρούσα έρευνα (μαθητές που γράφτηκαν στην Α΄ Γυμνασίου το 2003-2004 και αποφοίτησαν το 2006) παρουσιάστηκε αύξηση του ποσοστού μαθητικής διαρροής στο Γυμνάσιο από το 6,09% της προηγούμενης μέτρησης στο 6,51%! Αν μάλιστα λάβουμε υπόψη ότι τα στοιχεία αφορούν μόνο το Γυμνάσιο και όχι όλη την Υποχρεωτική Εκπαίδευση και πως ένα μέρος από τα παιδιά που ανήκουν στα πιο υποβαθμισμένα κοινωνικά στρώματα- αγγίζει το 1,5%2%- δεν περιλαμβάνονται στους δείκτες της διαρροής, γιατί δεν έχουν καν εγγραφεί στο σχολείο (παιδιά Τσιγγάνων, μειονοτικών, μεταναστών- κυρίως «μη νόμιμων»-, καθώς και παιδιά με ειδικές ανάγκες), τότε το συνολικό ποσοστό της διαρροής στην Υποχρεωτική Εκπαίδευση (Δημοτικό- Γυμνάσιο) αγγίζει το 8,5%!

Η υψηλότερη μαθητική διαρροή στο Γυμνάσιο παρουσιάζεται στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη (9,36%), την Αττική (7,77%) και τη Δυτική Ελλάδα. Το ποσοστό των μαθητών που δεν φοίτησαν καθόλου εμφανίζεται ιδιαίτερα υψηλό στους Νομούς Ξάνθης (12,67%), Δυτικής Αττικής (9,45%) και Ζακύνθου (8,60%).

Τα χαρακτηριστικά της μαθητικής διαρροής είναι:

α) Περίπου η μισή μαθητική διαρροή στο Γυμνάσιο οφείλεται στους μαθητές που από το Δημοτικό δεν παρουσιάστηκαν καθόλου να φοιτήσουν στο Γυμνάσιο.

β) Το ποσοστό διαρροής στις αγροτικές περιοχές είναι μεγαλύτερο απ΄ ό,τι στις αστικές.

γ) Η μαθητική διαρροή στον Νομό Αττικής είναι υψηλότερη από τον μέσο όρο (μ.ό.) της χώρας και παρουσιάζει αυξητική τάση.

Στα Τεχνικά- Επαγγελματικά Σχολεία
Ακόμη χειρότερα είναι τα πράγματα για τα παιδιά που φοιτούν στα Τεχνικά – Επαγγελματικά Σχολεία. Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, αυξήθηκε και εδώ η μαθητική διαρροή την ίδια περίοδο σε σχέση με τις αρχές της δεκαετίας και έφτασε σε ποσοστό 21,51%. Δηλαδή με λίγα λόγια ένας στους πέντε μαθητές που γράφτηκε την τελευταία πενταετία στα τεχνικο-επαγγελματικά σχολεία το εγκατέλειψε πριν από την ολοκλήρωση των σπουδών τους.

Συνολικά, περίπου 15.000 παιδιά «χάθηκαν» από την Α΄ Γυμνασίου μέχρι το τέλος του Λυκείου ή του Τεχνικού- Επαγγελματικού Σχολείου, χωρίς να υπολογίζονται οι «αθέατες»- από τη στατιστική έρευνα- κατηγορίες. Στο πλαίσιο αυτό δεν είναι τυχαία η επισήμανση του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου ότι η εξέλιξη αυτή στο θέμα της εγκατάλειψης του σχολείου δεν δημιουργεί αισιοδοξία για θετική συνεισφορά εκ μέρους της χώρας μας στην επίτευξη του στόχου του 10% για το 2010 που έχει τεθεί από την Ε.Ε.


Στον αγώνα για το μεροκάματο

ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΡΟΕΚΛΟΓΙΚΕΣ εξαγγελίες της κυβέρνησης ήταν η μείωση της σχολικής διαρροής και η επέκταση της υποχρεωτικής εκπαίδευσης.

Η κλιμάκωση των ανισοτήτων αλλά και η φτώχεια, είναι σίγουρο, λειτουργούν ήδη σαν θερμοκήπιο για την αύξηση των ποσοστών όσον αφορά τα παιδιά που εγκαταλείπουν το σχολείο. Ο εκπαιδευτικός αποκλεισμός δρα σαν κλασικός παράγοντας που αναπαράγει τη φτώχεια, ιδιαίτερα σε περιόδους αυξημένης ανεργίας. Με αυτόν τον τρόπο η «κληρονομημένη» φτώχεια ανανεώνει τη δυναμική της, καθώς δέχεται «νέο αίμα» από τη «φτώχεια της κρίσης» που γεννιέται στις χρεοκοπημένες βιομηχανικές περιοχές, στις ερημωμένες αγροτικές περιοχές και στα πολεοδομικά συγκροτήματα των υποβαθμισμένων συνοικιών των αστικών κέντρων.


Τα παιδιά σπουδάζουν στης ανάγκης τα θρανία
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Φωτεινή Στεφανοπούλου

ΣΤΟ 3ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ Μενεμένης (πρώην Γυμνάσιο Δενδροποτάμου), που βρίσκεται σε μία από τις πλέον υποβαθμισμένες περιοχές της Θεσσαλονίκης, περίπου το 75% του μαθητικού δυναμικού είναι Τσιγγανόπουλα, πολλά από τα οποία εγκαταλείπουν το σχολείο για οικονομικούς- κυρίως- λόγους.

Έξι στους δέκα μαθητές του συγκεκριμένου Γυμνασίου εγκαταλείπουν τις σχολικές αίθουσες πριν ολοκληρώσουν την υποχρεωτική εκπαίδευση.

Μέχρι τα Χριστούγεννα…
«Πολλά παιδιά Τσιγγάνων έρχονται και φεύγουν συνεχώς. Συνήθως μετά τα Χριστούγεννα εγκαταλείπουν το σχολείο για να δουλέψουν ως μικροπωλητές στα παζάρια. Είναι μειοψηφία αυτοί που τελειώνουν τη βασική εκπαίδευση», δήλωσε στα «ΝΕΑ» ο διευθυντής του Γυμνασίου κ. Ελευθέριος Βούρος.

Σύμφωνα πάντως με τους εκπαιδευτικούς η κατάσταση είναι ακόμα πιο απογοητευτική για τα παιδιά των Τσιγγάνων. Ενδεικτικά είναι τα στοιχεία που συγκέντρωσε ο σχολικός σύμβουλος, διδάκτωρ Παιδαγωγικής κ. Άγγελος Χατζηνικολάου, που ήταν δάσκαλος στο συστεγαζόμενο 3ο Δημοτικό Σχολείο. Όπως είπε στα «ΝΕΑ», κατά τη σχολική χρονιά 2001-2002 απεφοίτησαν από το Δημοτικό 28 παιδιά Ρομά, εκ των οποίων μόνο ένα κατόρθωσε τελικά να ολοκληρώσει το Γυμνάσιο. Αντίστοιχα, την επόμενη σχολική χρονιά από τα 13 Τσιγγανόπουλα που τελείωσαν το Δημοτικό, κανένα δεν απεφοίτησε από το Γυμνάσιο. «Η κατάσταση είναι χειρότερη, αν σκεφτεί κανείς ότι στο Δημοτικό ενεγράφησαν πολύ περισσότερα παιδιά από αυτά που απεφοίτησαν, ενώ 350 παιδιά δε ενεγράφησαν σε κανένα σχολείο. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα παιδιά ζουν σε μία περιοχή γκέτο, από τις φτωχότερες της Ελλάδας, και βιώνουν τον ρατσισμό και τον κοινωνικό αποκλεισμό. Επιπλέον, τα παιδιά αναγκάζονται να εργαστούν για να συμβάλουν στον οικογενειακό προϋπολογισμό», εξήγησε ο κ. Χατζηνικολάου.

10 μαθητές στο Λύκειο
Ακόμα χειρότερα όμως είναι τα πράγματα στο Λύκειο. «Από τα 40 παιδιά που τελειώνουν το Γυμνάσιο, τα 10 συνεχίζουν στο Λύκειο, παρ΄ ότι ο ιερέας, ο δήμος και οι σύλλογοι πιέζουν συνεχώς για να συνεχίσουν. Είναι θέμα νοοτροπίας. Τα αγόρια συνήθως αρχίζουν να δουλεύουν, ενώ τα κορίτσια παντρεύονται μικρά», επεσήμανε ο καθηγητής του 3ου Λυκείου Μενεμένης κ. Θέμης Νικολίνας.

«Στην υποβαθμισμένη αυτή περιοχή είναι χαμηλό το επίπεδο παιδείας», ανέφερε στα «ΝΕΑ» ο πρόεδρος της Α΄ ΕΛΜΕ Θεσσαλονίκης κ. Νίκος Αγαθαγγέλου. «Το συγκεκριμένο σχολείο θέλει ειδική προσοχή, με μικρές τάξεις και εξειδικευμένο προσωπικό. Επίσης, δεν πρέπει να απομονωθούν τα παιδιά, αλλά να τους δώσουμε νέα δεδομένα και εφόδια».