Οι διεθνείς τιμές έπεσαν, η ακρίβεια μένει

Η «φούσκα των τιμών» των σιτηρών, του γάλακτος και του πετρελαίου μπορεί να έσκασε, αλλά η κερδοσκοπία που προκάλεσε στην αγορά των τροφίμων παραμένει. Την ώρα που οι διεθνείς τιμές των σιτηρών μειώνονται με ραγδαίους ρυθμούς έχοντας ήδη καταγράψει πτώση έως και 35% από τον περασμένο Μάιο, του γάλακτος κατά 10% και του πετρελαίου κατά 53%, στα ράφια των σούπερ μάρκετ όχι μόνο δεν παρατηρούνται μειώσεις αλλά υπάρχει και ο κίνδυνος νέων αυξήσεων μετά τη λήξη του παγώματος των τιμών από τις βιομηχανίες στο τέλος του χρόνου. Για άλλη μία φορά οι Έλληνες καταναλωτές φαίνεται να πληρώνουν ακριβά την επιβεβαίωση του κανόνα σε ό,τι αφορά τις τιμές ότι «στην Ελλάδα ό,τι ανεβαίνει δεν κατεβαίνει».

Πριν από ένα χρόνο η παγκόσμια αγορά εμπορευμάτων έζησε την ξέφρενη κούρσα των τιμών των σιτηρών και του πετρελαίου. Οι τιμές των προϊόντων όπως το καλαμπόκι, το σιτάρι και η σόγια αλλά και το πετρέλαιο, εξαιτίας της ξέφρενης κερδοσκοπίας στις διεθνείς αγορές αλλά και των ανισορροπιών στην παγκόσμια προσφορά και στη ζήτηση αυξήθηκαν με ιλιγγιώδη ταχύτητα συμπαρασύροντας μαζί τους και αυτές των τροφίμων στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Αύξηση κατά 62,7% σημείωνε σε ετήσια βάση τον Μάιο του 2008 η διεθνής τιμή στο καλαμπόκι, 62,63% στο στάρι και κατά 74,5% στη σόγια, ενώ η διεθνής τιμή του πετρελαίου είχε εκτιναχθεί κατά 86,18% συγκριτικά με τον Μάιο του 2007. Πρόκειται για την παγκόσμια «φούσκα των τιμών» στο όνομα της οποίας στην Ελλάδα επιβλήθηκαν ανατιμήσεις ρεκόρ στα είδη διατροφής: έως και 41,8% αυξήθηκε η τιμή στο αλεύρι, έως 26,2% στα δημητριακά, έως 33% στα μακαρόνια.

Σήμερα όμως, η εικόνα στις διεθνείς αγορές είναι διαφορετική. Από τον Μάιο του 2008 έως και σήμερα οι διεθνείς τιμές παρουσίασαν σημαντική πτώση, η οποία μάλιστα εκτιμάται ότι θα συνεχιστεί και το 2009. Μέσα στο τελευταίο

Τ ο υπουργείο Ανάπτυξης παραδέχθηκε προ ημερών ότι τιμοκατάλογοι με νέες ανατιμήσεις για 300 και πλέον προϊόντα έως και 20% έχουν ήδη αποσταλεί προς τα σούπερ μάρκετ και θα περάσουν τις επόμενες ημέρες στα ράφια

εξάμηνο η τιμή του καλαμποκιού μειώθηκε κατά 34,68%, η τιμή του σιταριού κατά 29,61%, της σόγιας κατά 31,47%, ενώ η τιμή του αργού πετρελαίου από τα 147 δολάρια το βαρέλι που έφτασε στις αρχές του καλοκαιριού είναι σήμερα στα 66,14 δολάρια το βαρέλι, δηλαδή 55,1% χαμηλότερα.

Τα ράφια στο ύψος τους!
Την πορεία αυτή θα περίμενε κανείς να ακολουθήσουν και οι τιμές των προϊόντων στα ράφια των σούπερ μάρκετ, κάτι όμως που δεν έγινε. Ενδεικτικά ένα κιλό αλεύρι συγκεκριμένης εταιρείας κόστιζε τον Δεκέμβριο του 2007 1,1 ευρώ. Τον περασμένο Μάιο η τιμή του συγκεκριμένου προϊόντος διαμορφώθηκε στα 1,4 ευρώ το κιλό παρουσιάζοντας αύξηση 27,27% ακολουθώντας τις ανατιμήσεις των διεθνών τιμών των σιτηρών. Από τον Μάιο έως σήμερα οι διεθνείς τιμές μειώθηκαν κατά 29,61%, όμως η τιμή του συγκεκριμένου προϊόντος αντί να ακολουθήσει τη μείωση αυτή ακολούθησε αντίθετη πορεία. Αυξήθηκε και μάλιστα κατά 11,43% και πωλείται σήμερα προς 1,56 ευρώ το κιλό.

Κατά 10% μειώθηκε τους τελευταίους μήνες η τιμή του γάλακτος χωρίς όμως ιδιαίτερες επιπτώσεις στις τιμές γαλακτοκομικών και τυροκομικών προϊόντων. Για παράδειγμα, τυρί κρέμα 200 γρ. γνωστής εταιρείας κόστιζε τον Δεκέμβριο του 2007 1,85 ευρώ. Τον Μάιο του 2008 η τιμή του προϊόντος λόγω της αύξησης των πρώτων υλών έφτασε στα 1,95 ευρώ, δηλαδή αυξήθηκε κατά 5,41%. Στο διάστημα που ακολούθησε και παρά την πτώση της τιμής του γάλακτος, το συγκεκριμένο προϊόν ανατιμήθηκε κατά 4,62% και πωλείται σήμερα προς 2,04 ευρώ.

Κερδοσκοπικά παιχνίδια με θεατή την κυβέρνηση
Στο κερδοσκοπικό παιχνίδι που παίζουν οι βιομήχανοι, η κυβέρνηση έχει ρόλο θεατή. Και αυτό παρά το γεγονός ότι πριν από ένα χρόνο έσπευδε να δικαιολογήσει τις υπερβολικές ανατιμήσεις σε βασικά καταναλωτικά αγαθά στο όνομα των διεθνών ανατιμήσεων. Τότε παρουσίαζε ως γενεσιουργές αιτίες της ακρίβειας τις αυξήσεις των διεθνών τιμών των σιτηρών και του πετρελαίου. Σήμερα που οι τιμές στις διεθνείς αγορές πέφτουν η ηγεσία του υπουργείου Ανάπτυξης τηρεί σιγήν ιχθύος. Μάλιστα ο κίνδυνος για νέες αυξήσεις είναι ορατός, αφού στα τέλη του χρόνου όταν θα λήξουν οι συμφωνίες για πάγωμα τιμών και μειώσεις, στις οποίες προχώρησαν πριν από μερικούς μήνες οι βιομηχανίες και τα σούπερ μάρκετ, οι τιμές όσων προϊόντων μειώθηκαν θα επανέλθουν στα επίπεδα του περασμένου Μαΐου. Το υπουργείο Ανάπτυξης παραδέχθηκε προ ημερών ότι τιμοκατάλογοι με νέες ανατιμήσεις για 300 και πλέον προϊόντα έως και 20% έχουν ήδη αποσταλεί προς τα σούπερ μάρκετ και θα περάσουν τις επόμενες ημέρες στα ράφια. Στους νέους τιμοκαταλόγους που αφορούν το τελευταίο τετράμηνο του 2008 περιλαμβάνονται αυξήσεις σε 13 κατηγορίες βασικών καταναλωτικών αγαθών. Συγκεκριμένα ανατιμώνται έως 20% οι τροφές κατοικίδιων ζώων, από 3-6,8% οι τιμές των καλλυντικών, 10% οι τιμές των προϊόντων ντομάτας, κατά 6,5% οι κατεψυγμένες πατάτες, 4% τα γαλακτοκομικά, 15% τα κρουασάν, 2% τα πλαστικά, 11% τα αλάτια, 5% τα κρασιά και από 3% έως και 5% τα ρύζια.


Η αύξηση της παραγωγής φέρνει χαμηλότερες απολαβές στους καλλιεργητές

Οικονομικοί αναλυτές διαβεβαιώνουν ότι οι τιμές των σιτηρών δεν αναμένεται να αυξηθούν έως το τέλος του χρόνου, ενώ παράλληλα αφήνουν ανοικτό το ενδεχόμενο περαιτέρω μείωσης λόγω αύξησης της παραγωγής και το 2009. Την εκτίμηση αυτή κάνουν και στην Ελλάδα παράγοντες της αγοράς αλλά και οι ίδιοι οι αγρότες. Μάλιστα παρά το ότι μέρος των παραγόμενων ποσοτήτων έχει παραδοθεί είτε σε εμπόρους είτε στις Ενώσεις Αγροτικών Συνεταιρισμών, δεν έχει οριστικοποιηθεί η τιμή με την οποία θα πληρωθούν. Εκτιμάται όμως ότι θα είναι σημαντικά μειωμένες σε σχέση με πέρυσι. Για παράδειγμα, η τιμή του καλαμποκιού φέτος εκτιμάται ότι θα κυμανθεί γύρω στα 13-14 λεπτά το κιλό, όταν πέρυσι ήταν στα 25 λεπτά το κιλό. Με βάση τις νεώτερες εκτιμήσεις της για τη φετινή κοινοτική παραγωγή δημητριακών, που έδωσε στη δημοσιότητα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η σοδειά σίτου στα 27 κράτη- μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπεται να ανέλθει στα 306,17 εκατ. τόνους, έναντι 254,28 εκατ. τόνων πέρυσι. Θα είναι δηλαδή αυξημένη κατά 20,4%, σε σύγκριση με την αντίστοιχη περυσινή. Σε σχέση με την περίοδο εμπορίας 2007- 2008 έχουν αυξηθεί οι καλλιεργούμενες με διάφορα είδη σιτηρών εκτάσεις: 5,7% για το μαλακό σιτάρι, 8,6% για το σκληρό σιτάρι, 3,8% για το κριθάρι, 9,1% για το καλαμπόκι, 7,8% για τη σίκαλη και 4,1% για τη βρώμη. Η πιο σημαντική αύξηση για το καλαμπόκι οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη μεγάλη αύξηση των εκτάσεων στη Βουλγαρία, την Ουγγαρία και τη Ρουμανία, οι οποίες είχαν πληγεί σοβαρά από την ξηρασία κατά την περίοδο 2007- 2008.

Όσο για την παγκόσμια παραγωγή σιταριού εκτιμάται ότι θα φθάσει στα 676 εκατ. τόνους, έναντι 609 εκατ. τόνων πέρυσι (αύξηση κατά 11%). Αξιοσημείωτο είναι ότι στα παγκόσμια αποθέματα δημητριακών στο τέλος της τρέχουσας εμπορικής περιόδου 2008-09 θα είναι αυξημένα κατά 5,6%, σε σχέση με εκείνα της προηγούμενης εμπορικής περιόδου 2007-08 (301 εκατ. τόνοι, έναντι 285 εκατ.). Και αυτό παρά την αύξηση της διεθνούς κατανάλωσης τόσο στο σιτάρι όσο και στο καλαμπόκι.