Βλέπουν απολύσεις μετά την καταιγίδα των αγορών

Ο εφιάλτης ενός ισχυρού πλήγματος στην πραγματική οικονομία έχει αρχίσει να ρίχνει βαριά τη σκιά του στην ελληνική αγορά και στις επιχειρήσεις. Καθώς εντείνονται συνεχώς οι αρνητικές επιπτώσεις από την χρηματοπιστωτική κρίση και ενισχύονται τα σημάδια της επερχόμενης ύφεσης στις μεγαλύτερες οικονομίες διεθνώς, οι Έλληνες επιχειρηματίες εμφανίζονται εξαιρετικά ανήσυχοι. Όσο διαρκεί η στασιμότητα στην αγορά τόσο μεγαλώνει ο φόβος τους για μια παρατεταμένη κρίση, με αποτέλεσμα να καταφεύγουν σε δυσοίωνες πολλές φορές προβλέψεις ως προς τις δυσκολίες που θα αντιμετωπίσουν την επόμενη χρονιά.

Πέρα από τα προβλήματα ρευστότητας που εντείνονται μέρα τη μέρα, οι επιχειρηματίες και οι εκπρόσωποί τους εκτιμούν ότι μια βαθιά κρίση θα επηρεάσει αρνητικά τα οικονομικά τους αποτελέσματα, ενώ, όπως λένε, θα έρθουν και απολύσεις. Άλλωστε, οι προβλέψεις των διεθνών οργανισμών, όπως του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, για απότομη πτώση της ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας στο 2% την επόμενη χρονιά, αλλά και η προβλεπόμενη άνοδος του αριθμού των ανέργων κατά περίπου 50.000 άτομα δεν αφήνουν περιθώρια για εφησυχασμό. Οι επιχειρήσεις έχουν αρχίσει ήδη να εξετάζουν εναλλακτικά σενάρια, με την περικοπή δαπανών και δη των εργατικών να αποκτά πρωτεύοντα ρόλο. Ορισμένοι κάνουν ήδη λόγο για τα πρώτα κρούσματα απολύσεων και κυρίως από τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Έτσι, το φάσμα της ανεργίας πλανάται, αλλού σε μεγαλύτερη και αλλού σε μικρότερη έκταση, πάνω από όλους σχεδόν τους κλάδους. Στις τράπεζες, αν και το σχέδιο ενίσχυσης της ρευστότητάς τους βρίσκεται στην τελική ευθεία μετά την κατάθεση στη Βουλή του σχετικού νομοσχεδίου, το ενδεχόμενο νέου κύματος συγχωνεύσεων και εξαγορών προκαλεί ρίγη ανησυχίας στους εργαζόμενους.

Τα πρώτα δραματικά αποτελέσματα που προϊδεάζουν για την επερχόμενη κρίση αποτυπώνονται στις επιχειρήσεις οι οποίες βρίσκονται ένα βήμα πριν από την πτώχευση, εξελίξεις που επιταχύνθηκαν λόγω των προβλημάτων ρευστότητας που αντιμετωπίζει τους τελευταίους μήνες ο επιχειρηματικός κόσμος. Το λουκέτο που έβαλε πρόσφατα η Αltec Τelecoms μπορεί να μην οφείλεται στην παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, αλλά θα μπορούσε ενδεχομένως να είχε αποφευχθεί σε άλλες εποχές όπου οι τράπεζες ήταν πιο γενναιόδωρες στη χρηματοδότηση των πελατών τους. Στελέχη της αγοράς εκφράζουν φόβους ότι με τα πολύ αυστηρότερα κριτήρια που βάζουν σήμερα οι τράπεζες για την χρηματοδότηση των επιχειρήσεων ο αριθμός αυτών που θα βρεθούν μακριά από τα γκισέ θα είναι μεγάλος, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την αγορά εργασίας. Η άρνηση των πιστωτριών τραπεζών να χρηματοδοτήσουν την εταιρεία Ελληνικές Ιχθυοκαλλιέργειες την οδήγησαν σε αίτηση υπαγωγής της στο άρθρο 99 του Πτωχευτικού Κώδικα. Σε ανάλογες κινήσεις προέβη πρόσφατα και η κατασκευαστική Βetanet λόγω προβλημάτων ρευστότητας, αλλά και η Lannet του ομίλου Λαναρά. Μία ακόμη εταιρεία του ομίλου, η Ενωμένη Κλωστοϋφαντουργία, βρίσκεται και πάλι σε δεινή θέση μετά την αιφνιδιαστική απόσυρση από την κυβέρνηση τροπολογίας για την ενίσχυση του κλάδου της κλωστοϋφαντουργίας. Δεν χωρεί αμφιβολία ότι ο εφιάλτης της ανεργίας βρίσκεται προ των θυρών της ελληνικής αγοράς.

Η εταιρεία Ενωμένη Κλωστοϋφαντουργία βρίσκεται και πάλι σε δεινή θέση μετά την αιφνιδιαστική απόσυρση από την κυβέρνηση τροπολογίας για την ενίσχυση του κλάδου

Λιανέμποροι: Θα μειώσουμε προσωπικό ως τα Χριστούγεννα

«Όταν μιλάμε για ύφεση, μιλάμε και για αύξηση της ανεργίας». Αν και διπλωματικά διατυπωμένη, η φράση διά στόματος του κ. Θεόδωρου Βάρδα, επιχειρηματία και προέδρου του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Λιανικών Πωλήσεων Ελλάδος (ΣΕΛΠΕ), δίνει το στίγμα του τι μέλλει γενέσθαι στο λιανεμπόριο και όχι μόνο εξαιτίας της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης. Αν και το λιανικό εμπόριο στη χώρα μας βρίσκεται ακόμη σε περίοδο ανάπτυξης, με τις μεγάλες εταιρείες να προσθέτουν συνεχώς νέα καταστήματα στα δίκτυά τους και κυρίως αυτά που ανοίγουν στα νέα εμπορικά κέντρα, οι έμποροι προβληματίζονται έντονα λόγω των αρνητικών επιπτώσεων που προκαλεί η διεθνής κρίση. «Αν δεν γυρίσει η αγορά μέχρι τα Χριστούγεννα και συνεχίσει η αναδουλειά και την επόμενη χρονιά», λέει χαρακτηριστικά παράγοντας της αγοράς, «τότε θα οδηγηθούμε αναπόφευκτα σε απολύσεις». Σύμφωνα με πληροφορίες, οι λιανέμποροι, περιμένοντας τα χειρότερα, μελετούν σήμερα τρόπους περικοπής των δαπανών. Μετά τα υψηλά ενοίκια, τα οποία δεν μπορούν να αποφύγουν, τη δεύτερη θέση στα πάγια έξοδα καταλαμβάνει το κόστος μισθοδοσίας. Σύμφωνα με πληροφορίες, ορισμένοι προχωρούν ήδη σε απολύσεις κυρίως υψηλόμισθων στελεχών, ενώ πολλοί είναι αυτοί που δεν αντικαθιστούν τους εργαζόμενους που αποφασίζουν να αποχωρήσουν. Ήδη στα γραφεία μεγάλων εμπόρων καταφθάνουν, αν και σε μικρό ακόμη αριθμό, βιογραφικά εμποροϋπαλλήλων οι οποίοι μόλις αποχώρησαν ή απολύθηκαν από άλλες μεγάλες εμπορικές επιχειρήσεις, καθώς και από εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε άλλους κλάδους. Σύμφωνα με κορυφαίο έμπορο, στα χέρια του έφτασε πρόσφατα βιογραφικό νεαρής εργαζόμενης η οποία αποχώρησε πρόσφατα από ιδιωτική τράπεζα.

Ακόμη και οι επιχειρήσεις που βρίσκονται σε στάδιο δυναμικής επέκτασης στοχεύουν στη μείωση του εργατικού κόστους. «Στα νέα καταστήματα θα προσλάβουμε λιγότερους από ό,τι προγραμματίζαμε πριν από μερικούς μήνες»

΄΄ Στα γραφεία μεγάλων εμπόρων καταφθάνουν, αν και σε μικρό ακόμη αριθμό, βιογραφικά εμποροϋπαλλήλων οι οποίοι μόλις αποχώρησαν ή απολύθηκαν από άλλες μεγάλες εμπορικές επιχειρήσεις

επισημαίνει ο κ. Βάρδας. Πράγματι, οι έμποροι θα προσπαθήσουν να δουλέψουν τα νέα καταστήματα είτε μετακινώντας πλεονάζον προσωπικό είτε με όσο το δυνατόν λιγότερες προσλήψεις. Και ως φαίνεται οι επιχειρήσεις προχωρούν σε περικοπές δαπανών από όπου είναι δυνατόν. «Θα πρέπει να συμμαζέψουμε τα έξοδα» παρατηρεί ο κ. Αλέξης Τσαντίλης, διευθύνων σύμβουλος της ομώνυμης αλυσίδας. «Με αφορμή την κρίση θα προσπαθήσουμε να λειτουργήσουμε πιο οικονομικά. Κόβουμε τις πολυτέλειες, ενώ παράλληλα, δεν εξετάζουμε τις νέες προτάσεις για επενδύσεις που καταφθάνουν στα γραφεία μας».

Ακόμα και οι πλέον αισιόδοξοι προετοιμάζονται για τα χειρότερα. «Αυτή την εποχή επεξεργαζόμαστε εναλλακτικά σενάρια», δηλώνει ο κ. Βασίλης Φουρλής, διευθύνων σύμβουλος του ομώνυμου ομίλου, ο οποίος βρίσκεται σε φάση δυναμικής ανάπτυξης. Αν και διαπιστώνει ότι «τις τελευταίες τρεις εβδομάδες ο κόσμος διστάζει να ψωνίσει», εκτιμά ότι «η κρίση δεν έχει ακόμη αποκρυσταλλωθεί στην πραγματική οικονομία». Πότε θα συμβεί κάτι τέτοιο; Κατά τον κ. Φουρλή κρίσιμο ρόλο θα παίξουν οι εξελίξεις το πρώτο τρί μηνο του επόμενου έτους και εκτιμά ότι «το 2009 θα είναι μια δύσκολη χρονιά».

Ανάλογες είναι οι εκτιμήσεις του κ. Δημήτρη Βαράγκη, διευθύνοντος συμβούλου της ομώνυμης βιομηχανίας επίπλων, ο οποίος δεν αποκλείει ακόμη και μείωση των προσδοκώμενων πωλήσεων κατά 30% εάν δεν υπάρξει αλλαγή του κλίματος. Αν και υποστηρίζει ότι ο κλάδος δεν έχει ακόμη επηρεαστεί αρνητικά, καθώς εκκρεμεί η παράδοση δρομολογημένων παραγγελιών, εκτιμά ότι «θα δούμε τις επιπτώσεις από την κρίση τους επόμενους τέσσερις μήνες».

Στη βιομηχανία τροφίμων και ποτών τα πρώτα σημάδια της μείωσης της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών είναι ήδη ορατά. Ο διευθύνων σύμβουλος της μεγαλύτερης ελληνικής εταιρείας παραγωγής μπίρας, της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας, κ. Jac van Ηerpen, εκφράζει φόβους ότι «η κρίση θα ακουμπήσει ακόμα και την αγορά της μπίρας». Σύμφωνα με πληροφορίες η αγορά έχει ήδη αρχίσει να δέχεται τα πρώτα χτυπήματα από τη χαμηλότερη κατανάλωση σε χώρους εστίασης. “Ο κόσμος έχει αρχίσει να περιορίζει τις εξόδους τους,” λέει χαρακτηριστικά στέλεχος της αγοράς. Ο πρόεδρος του ΕΒΕΑ κ. Κωνσταντίνος Μίχαλος προειδοποιεί ότι αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα από την κυβέρνηση ώστε να αντιστραφεί η κακή ψυχολογία, η επιδείνωση του οικονομικού κλίματος θα έχει δραματικές συνέπειες. “Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αναγκάζονται ήδη να προχωρήσουν σε απολύσεις,” δηλώνει. “Οι μεγάλες εταιρείες, ελλείψει ρευστότητας, έχουν μειώσει τις παραγγελίες τους προς μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες αναγκάζονται να περικόψουν έξοδα για να αμυνθούν”.

Κατά τον κ. Σάββα Ρομπόλη, επιστημονικό διευθυντή του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ, “η κρίση επεκτείνεται από τις κατασκευές και την οικοδομή στους κλάδους με εξαγωγική δραστηριότητα, ενώ ο τουρισμός θα χτυπηθεί τον επόμενο χρόνο”. Πρόκειται για εξελίξεις οι οποίες σε συνδυασμό με τον προβλεπόμενο κύμα συγχωνεύσεων σε τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρείες θα οδηγήσουν σε αύξηση της ανεργίας.


Φοβούνται μαζικές περικοπές θέσεων εργασίας στις τράπεζες

Κύμα απολύσεων στον τραπεζικό τομέα, στον απόηχο της κρίσης και με φόντο εξαγορές και συγχωνεύσεις, φοβούνται οι εργαζόμενοι. Με επιστολή που απέστειλε η ΟΤΟΕ προς τον υπουργό Οικονομίας, τον Διοικητή της ΤτΕ και τα πολιτικά κόμματα, ζητεί εγγύηση των θέσεων εργασίας και διασφάλιση των εργασιακών δικαιωμάτων, με ειδική διάταξη στο νομοσχέδιο για τη «σωτηρία» των τραπεζών. «Ο κίνδυνος απολύσεων είναι πολύ μεγάλος και είμαστε έτοιμοι να αντιδράσουμε», λέει στα «ΝΕΑ», ο πρόεδρος της ΟΤΟΕ Σταύρος Κούκος εξηγώντας πως «φταίει η αντίληψη που επικρατεί στους Έλληνες τραπεζίτες, σύμφωνα με την οποία διέξοδο από την κρίση θα αποτελέσουν συγχωνεύσεις και εξαγορές, ώστε μέσω της μείωσης του κόστους να διατηρηθεί η κερδοφορία.

Πάλι το… μάρμαρο, δηλαδή, να το πληρώσουν οι εργαζόμενοι για να μη μειωθούν τα κέρδη των τραπεζών». Τονίζει δε πως «δεν θα επιτρέψουμε οι εργαζόμενοι να είναι τα “θύματα” της κρίσης, ας την πληρώσουν αυτοί που τη δημιούργησαν, αυτοί που έπαιρναν τους παχυλούς μισθούς και τα μπόνους τόσα χρόνια, τα golden boys».

Προσθέτει δε ότι αν οι απολύσεις αγγίξουν τον τραπεζικό κλάδο, θα επιδράσουν πολλαπλασιαστικά στο σύνολο της οικονομίας. Η ΟΤΟΕ επικαλείται αναλύσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Νέας Υόρκης, σύμφωνα με τις οποίες οι αναμενόμενες 35.000 απολύσεις εργαζόμενων στη Wall Street, θα «στοιχίσουν» συνολικά 165.000 θέσεις εργασίας στη μητρόπολη του καπιταλισμού εξαιτίας της συνακόλουθης κάμψης της κατανάλωσης. «Μπορεί τα μεγέθη να μην είναι ευθέως συγκρίσιμα» αναγνωρίζει ο κ. Κούκος, προσθέτει όμως ότι ο κίνδυνος και στην Ελλάδα είναι παραπάνω από ορατός και για τον τραπεζικό κλάδο και για το σύνολο της οικονομίας.


Κραχ τιμών για ναυτιλία, χαλυβουργία – ασφυξία στις κατασκευαστικές

Στη Χαλυβουργία τα πρώτα αρνητικά σημάδια από την κρίση είναι ήδη ορατά. Η Σιδενόρ του ομίλου της Βιοχάλκο, η Χαλυβουργική που ελέγχεται από την οικογένεια Κων. Αγγελόπουλου αλλά και η Χαλυβουργία Ελλάδος, αφού είδαν τις τιμές των προϊόντων τους να εκτινάσσονται στα ύψη από τις αρχές του έτους μέχρι και τον Ιούλιο, από τον Ιούλιο και μετά μετρούν σοβαρές απώλειες. Οι τιμές του χάλυβα οπλισμού σκυροδέματος (σίδερο για τις οικοδομές) έχουν κατρακυλήσει λόγω κατακόρυφης πτώσης της ζήτησης κατά 35% έως 40%. Αν και εντάσεως κεφαλαίου, η ελληνική χαλυβουργία απασχολεί σήμερα περί τα 4.000 άτομα. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συνδέσμου Χαλυβουργιών Ελλάδος κ. Αλέξανδρο Τικτόπουλο, οι τρεις μεγάλες ελληνικές χαλυβουργίες τηρούν στάση αναμονής για την πορεία της κρίσης και την τύχη των θέσεων εργασίας που σήμερα καλύπτουν.

Στις κατασκευές, ένας κλάδος που αποτελούσε μέχρι πρότινος την ατμομηχανή της ελληνικής οικονομίας με δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας, η κατάσταση είναι πλέον διαφορετική. Ήδη και άσχετα από την σημερινή κρίση, ο κατασκευαστικός κλάδος έχει μπει σε φθίνουσα πορεία με μεγάλες εταιρείες- ΑΛΤΕ, Θεμελιοδομή, Έμπεδος, ΑΕΓΕΚ- να υπολειτουργούν και άλλες να έχουν βάλει λουκέτο. Η κρίση, εφόσον συνεχιστεί, είναι βέβαιο ότι θα προσθέσει και νέους κρίκους στην αλυσίδα των προβληματικών κατασκευαστικών εταιρειών.

Τ ον κώδωνα του κινδύνου
Μόλις πριν από λίγες ημέρες ο Σύνδεσμος Τεχνικών Εταιρειών Ανώτατης Τάξης έκρουσε για άλλη μια φορά τον κώδωνα του κινδύνου και σε ανακοίνωσή του επισήμανε ότι αν η κυβέρνηση συνεχίσει την πολιτική περικοπών στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων- 8,5 δισ. ευρώ το 2009 έναντι 9,5 δισ. πέρυσι αλλά και στα προηγούμενα χρόνια-, τα πράγματα θα γίνουν πολύ δύσκολα για τον κατασκευαστικό κλάδο. Ήδη μεγάλος αριθμός εταιρειών έχει “οδηγηθεί στην καταστροφή”, με αποτέλεσμα να έχουν χαθεί πολλές χιλιάδες θέσεις εργασίας. Ο ΣΤΕΑΤ προβλέπει ότι και τα περίφημα ΣΔΙΤ (Συμπράξεις Ιδιωτικού Δημόσιου Τομέα) κινδυνεύουν να ακυρωθούν στην πράξη, καθώς οι τράπεζες είναι απρόθυμες να χρηματοδοτήσουν τα έργα που έχουν προγραμματιστεί ή βρίσκονται σε φάση σχεδιασμού. Εξάλλου, ο κύκλος των μεγάλων κερδών για τους εφοπλιστές έκλεισε και δεν προβλέπεται να ξανανοίξει πολύ σύντομα, αυτό μάλιστα θα διαρκέσει όσο καιρό η παγκόσμια οικονομία θα βρίσκεται σε ύφεση. Ήδη οι ναύλοι βρίσκονται σε τροχιά ελεύθερης πτώσης: στα φορτηγά πλοία μεγάλης χωρητικότητας, από 130.000 τόνους και άνω, τα λεγόμενα capsize, η πτώση προσεγγίζει ήδη το 100%. Στην κορύφωση της αγοράς ένα τέτοιο πλοίο ναυλωνόταν προς 230.000 δολ. την ημέρα, τώρα έχει φθάσει να ναυλώνεται μόλις 15.000. Μάλιστα την περασμένη Παρασκευή υπήρξε εφοπλιστής που ναύλωσε καινούργιο capsize φορτηγό προ 4.500 δολ.! Το συγκεκριμένο πλοίο αγοράστηκε 100 εκατ. δολάρια και έχει ημερήσια έξοδα λειτουργίας και τοκοχρεολύσια που φθάνουν συνολικά τα 45.000 δολάρια.