[ Πρόσωπα ] ΤΟΜ ΜΠΡΑΝΤΛΕΪ Φοβούνται το φάντασμά του

Όλες οι δημοσκοπήσεις προβλέπουν νίκη, του Μπάρακ Ομπάμα. Κι όμως, οι Δημοκρατικοί είναι ανήσυχοι. Δεν μπορούν να ξεχάσουν ότι το 2004 τα exit polls έδιναν νίκη στον Τζον Κέρι. Και δεν μπορούν να αποβάλουν- κυρίως- το σύνδρομο Μπράντλεϊ.

Τις τελευταίες ημέρες, κυκλοφορεί μια έρευνα- την οποία αμφισβητούν οι δημοσκόποι – που αναφέρει ότι το φυλετικό ζήτημα θα κοστίσει στον Ομπάμα έξι ποσοστιαίες μονάδες. Καθώς λοιπόν ο υποψήφιος των Δημοκρατικών προηγείται με αυτήν περίπου τη διαφορά, δεν αποκλείεται και να χάσει. Το ίδιο είχε συμβεί και πριν από 25 χρόνια, όταν ο δήμαρχος του Λος Άντζελες Τομ Μπράντλεϊ έχασε την εκλογική μάχη για τη θέση του κυβερνήτη, παρ΄ όλο που οι δημοσκοπήσεις τον έδιναν νικητή. Προφανώς, λοιπόν, οι ψηφοφόροι έλεγαν ψέματα.

Οι δημοσκόποι και οι πολιτικοί επιστήμονες θεωρούν ότι η συζήτηση αυτή γίνεται σε λάθος βάση. Υπάρχουν πολλοί τρόποι, λένε, που το φυλετικό ζήτημα μπορεί να περιπλέξει την έκβαση των εκλογών. Μπορεί ο Ομπάμα να σαρώσει έχοντας καταγάγει απροσδόκητες νίκες στον Νότο, μπορεί να ηττηθεί καθαρά και μπορεί το αποτέλεσμα να κριθεί στο νήμα. Μεταξύ των παραγόντων που αναφέρουν είναι και το αντίστροφο σύνδρομο Μπράντλεϊ, όπου οι δημοσκοπήσεις υποτιμούν την υποστήριξη προς τον μαύρο υποψήφιο, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου είναι κοινωνικά αποδεκτό να εκφράζει κανείς τη δυσπιστία του για τους μαύρους. Υπάρχει επίσης το ποσοστό των ψηφοφόρων οι οποίοι δεν λαμβάνουν μέρος στις δημοσκοπήσεις: οι άνθρωποι αυτοί θεωρείται λιγότερο πιθανό να ψηφίσουν έναν μαύρο υποψήφιο. Μια έρευνα μπορεί επίσης να επηρεαστεί και από το χρώμα του ανθρώπου που τη διεξάγει.

«Δεν έχουμε ενδείξεις ότι ο κόσμος μάς λέει ψέματα», σημειώνει ο Τζο Λένσκι, αντιπρόεδρος της Εdison Μedia Research που πραγματοποιεί τα exit polls τα οποία χρησιμοποιεί η τηλεόραση. Κατά την άποψή του, οι διαφορές ανάμεσα στις δημοσκοπήσεις και το αποτέλεσμα έχουν περισσότερο να κάνουν με το ποιοι αρνούνται να λάβουν μέρος στις έρευνες ή δηλώνουν αναποφάσιστοι. Έτσι κι αλλιώς, η σημασία του συνδρόμου Μπράντλεϊ φαίνεται να μειώνεται. Ο Ντάνιελ Χόπκινς, που κάνει μεταπτυχιακό στο Χάρβαρντ, μελέτησε 133 εκλογικές αναμετρήσεις από το 1989 ώς το 2006 και βρήκε ότι οι μαύροι που έβαζαν υποψηφιότητα πριν από το 1996 «πλήρωναν» κατά μέσον όρο το σύνδρομο αυτό με 3 ποσοστιαίες μονάδες. Μετά το 1996, όμως, οι μαύροι υποψήφιοι πηγαίνουν κατά 3 μονάδες καλύτερα από αυτό που προβλέπουν οι δημοσκοπήσεις. Σύμφωνα με τον Χόπκινς, η εξήγηση βρίσκεται στις τροποποιήσεις που έγιναν το 1996 στους νόμους για το κοινωνικό κράτος και στη μείωση της εγκληματικότητας.