20 απλά μαθήματα οικονομίας στην κρίση

«Η παγκόσμια οικονομική κρίση μάς προκαλεί ανασφάλεια. Το αποτέλεσμα; Μέχρι να δούμε τι θα γίνει έχουμε μπει σε μια λογική οικονομίας και περιορίζουμε τα έξοδα στα απολύτως αναγκαία», λέει στα «ΝΕΑ» ο κ. Γιώργος Σακελλάρης.

O τριαντάχρονος προγραμματιστής, όπως και αρκετοί Έλληνες επιλέγει πλέον να είναι συγκρατημένος σε έξοδα τα οποία θεωρεί ότι επιβαρύνουν αρκετά την τσέπη του. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, «ξέρουμε ότι υπάρχουν λύσεις για να περιορίσουμε αυτά που ξοδεύουμε και φυσικά τις ψάχνουμε και τις εφαρμόζουμε, αφού δεν έχουμε άλλη επιλογή αν θέλουμε να επιβιώσουμε». Η κυριότερη τακτική που ακολουθεί μαζί με τη σύζυγό του προκειμένου να αποφύγουν περιττές σπατάλες είναι η έρευνα αγοράς. «Ακόμη και στο σούπερ μάρκετ κοιτάμε πλέον πολύ προσεκτικά τις τιμές

ΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ

Οργάνωση των αγορών, σύγκριση τιμών και περιορισμός των μετακινήσεων με Ι.Χ. είναι κάποια από τα τρικ

στα ράφια και φυσικά συγκρίνουμε μεταξύ διαφορετικών αλυσίδων. Οι διαφορές στα είδη πρώτης ανάγκης είναι τεράστιες από τη μια αλυσίδα στην άλλη, αγγίζουν ακόμη και το ένα ευρώ για το ίδιο προϊόν. Γι΄ αυτό διαλέγουμε όχι μόνο τι θα αγοράσουμε αλλά και από πού», σημειώνει. Προσθέτει ότι «πλέον δεν αγοράζουμε κάτι αν δεν το έχουμε πραγματικά ανάγκη. Δηλαδή αποφεύγουμε αυτά που τα είδαμε και απλά μας άρεσαν, κάτι που ο καθένας κάνει όταν πάει για ψώνια».

Διάχυτη ανασφάλεια
Σύμφωνα με τον κοινωνιολόγο κ. Χαράλαμπο Στέρτσο, «αποτελεί βασική αρχή της οικονομίας πως όταν το εισόδημα παραμένει στάσιμο και τα έξοδα αυξάνονται διαρκώς, όπως συμβαίνει τώρα, τότε τα πρώτα προϊόντα που θα γνωρίσουν πτώση στη ζήτηση είναι τα λεγόμενα ελαστικής ζήτησης ή πιο απλά αυτά που δεν εντάσσονται στα είδη πρώτης ανάγκης. Φαίνεται ήδη στην αγορά ότι οι Έλληνες νιώθουν ανασφαλείς εν όψει της κρίσης και περιορίζουν έξοδα που θεωρούν περιττά ή πολυτέλεια. Για παράδειγμα, δεν βγαίνουν έξω για φαγητό και προτιμούν να διασκεδάζουν στο σπίτι. Παράλληλα φαίνεται να αυξάνεται το ενδιαφέρον του αγοραστικού κοινού για προϊόντα από δεύτερο χέρι». Όπως προσθέτει, «ο κόσμος σκέφτεται πολύ το χρήμα πλέον και ανησυχεί επειδή είναι υπερχρεωμένος. Επίσης χαρακτηριστικό είναι ότι επιστρέφει σε παλαιότερες μορφές δανεισμού. Δηλαδή προτιμά να δανειστεί χρήματα από συγγενείς ή γνωστούς παρά να απευθυνθεί στις τράπεζες. Συχνά μάλιστα δανείζονται από τον στενό τους κύκλο προκειμένου να εξοφλήσουν τα χρέη τους προς τις τράπεζες».

Μια τακτική που επιλέγουν να ακολουθήσουν αρκετοί ώστε να κάνουν οικονομία για να καταπολεμήσουν την ανασφάλεια που προκαλεί η οικονομική κρίση είναι να ιεραρχούν τις προτεραιότητές τους αναφορικά με τα έξοδα. Όπως επισημαίνει η κ. Σιώζου, «για παράδειγμα όταν έπρεπε να πληρώσω την ιδιωτική ασφάλεια ζωής που έχουμε αποφάσισα για δύο βδομάδες να μην πάω στο σούπερ μάρκετ παρά μόνο μια φορά και να ψωνίσω τα απολύτως αναγκαία». Συμπληρώνει δε ότι «τα έξοδα τρέχουν, οπότε αναγκαστικά τα ιεραρχείς. Έτσι ρούχα και παπούτσια για εμάς, όταν έχουμε δύο μικρά παιδιά, τα οποία κάθε τρεις με εννιά μήνες χρειάζονται καινούργια ρούχα, είναι πολυτέλεια και θα επιλέξουμε να ξοδέψουμε χρήματα για τα μωρά».

ΒΕΝΖΙΝΗ
«Πηγαίνουμε όλοι μαζί με ένα Ι.Χ. στη δουλειά»
ΑΠΟ ΤΑ ΒΑΣΙΚΟΤΕΡΑ έξοδα που οι περισσότεροι επιλέγουν να περιορίσουν όσο πιο πολύ μπορούν είναι αυτά της μετακίνησης. Με το κόστος της βενζίνης να παραμένει σε υψηλά επίπεδα, παρά τις μειώσεις στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου, η οικονομία στη χρήση του αυτοκινήτου είναι μονόδρο- μος. «Χρησιμοποιώ ελάχιστα πια το αυτοκίνητό μου και προτιμώ τα μέσα μαζικής μεταφοράς», σημειώνει η κ. Σιώζου, ενώ και ο κ. Σακελλάρης εφαρμόζει μια αρκετά πρωτότυπη μέθοδο για να μειώσει τον λογαριασμό της βενζίνης. «Έχουμε κανονίσει με δύο συναδέλφους που μένουμε κοντά να πηγαίνουμε μαζί στη δουλειά, κάθε μέρα ο ένας από εμάς παίρνει το αυτοκίνητό του και μεταφέρει τους άλλους δύο. Το κέρδος είναι σημαντικό για όλους μας».

ΡΟΥΧΑ
«Να διαλέγουμε κομμάτια που αντέχουν στον χρόνο»
ΓΙΑ ΤΑ ΕΞΟΔΑ «παραστάσεως», όπως ρούχα ή είδη υπόδησης, όπως επισημαίνει η κ. Νάντια Γεωργιάδου, ιδιοκτήτρια μπουτίκ στη Θεσσαλονίκη, «ο κόσμος είναι «παγωμένος», δυσκολεύεται. Η πλειονότητα καταφεύγει στα εκτός πόλης πολυκαταστήματα- για λόγους οικονομίας- και σε καταστήματα stock. Σύμφωνα πάντως με τη σχεδιάστρια μόδας κ. Άντρια Παπαδοπούλου, ειδικά σε ό,τι αφορά την εμφάνιση μπορεί κανείς να κάνει οικονομία χωρίς να αναγκαστεί να κάνει περικοπές στην ποιότητα. «Πρέπει να ξεκινάμε ανάποδα, δηλαδή να μην αγοράζουμε ενθουσιωδώς και άσκοπα ό,τι μας μπαίνει στο μάτι αλλά να κάνουμε έναν προϋπολογισμό. Δηλαδή πρέπει να αποφασίζουμε αν χρειαζόμαστε ρούχα για τη δουλειά ή για την προσωπική μας ζωή. Να επιλέγουμε διαχρονικά κομμάτια που θα μπορούμε να φορέσουμε για πολλές χρονιές. Επίσης να προτιμούμε υφάσματα που φοριούνται σε όλες τις σεζόν, ούτε πολύ χειμερινά δηλαδή ούτε πολύ καλοκαιρινά», λέει. Ένα ακόμη μυστικό είναι για τη σχεδιάστρια μια καλή αναζήτηση στην ντουλάπα. «Δεν πρέπει να ξεχνάμε τα ρούχα που έχουμε στην ντουλάπα μας, μπορούμε να βρούμε αξεσουάρ αλλά και ρούχα τα οποία με κάποιες μεταποιήσεις ή απλά μικρές αλλαγές να είναι σαν καινούργια. Μια ζώνη πάνω σε ένα παλιό κλασικό μαύρο σακάκι το κάνει σχεδόν καινούργιο».

ΡΕΥΜΑ
«Νυχτερινό μαγείρεμα και πράσινες συσκευές»
Η κ. ΜΑΙΡΗ ΣΙΩΖΟΥ είναι νοικοκυρά και μητέρα δύο παιδιών. «Νομίζω ότι ακόμη δεν έχουμε περιοριστεί αρκετά, ωστόσο εφαρμόζουμε διάφορα τρικ στην καθημερινότητά μας για να κάνουμε οικονομία», λέει. «Πλέον κάνω όλες τις δουλειές του σπιτιού με νυχτερινό ρεύμα. Μαγειρεύω, σιδερώνω και πλένω. Προσπαθούμε ακόμη και να κλείνουμε τον διακόπτη όταν φεύγουμε από το δωμάτιο», λέει. Αλλά και στην εβδομαδιαία βόλτα στο σούπερ μάρκετ έχει αλλάξει συνήθειες. «Πλέον δεν αγοράζω προμήθειες, δηλαδή εκεί που παλαιότερα έπαιρνα 15 μήλα τώρα θα πάρω μόνο τα πέντε που ξέρω ότι χρειαζόμαστε για να μην αναγκαστώ να πετάξω τα υπόλοιπα». «Αν αντικαθιστούμε λάμπες ή παλιές ηλεκτρικές συσκευές με άλλες που έχουν καλύτερη ενεργειακή απόδοση, τότε μπορούμε να έχουμε μεγαλύτερο όφελος», σημειώνει η κ. Μαρίτα Παντέρη, υπεύθυνη του WWF Ελλάς. Στην ιστοσελίδα της οργάνωσης υπάρχει, μάλιστα, μια εφαρμογή στην οποία μπορεί ο καθένας να βρει το ενεργειακό του τοποτύπωμα, δηλαδή το ποσοστό ενέργειας που καταναλώνει, ανάλογα με τα τετραγωνικά του σπιτιού του, το είδος των ηλεκτρικών συσκευών που χρησιμοποιεί και τις καθημερινές συνήθειές του και, κατά συνέπεια, να υπολογίσει τα χρήματα που μπορεί να κερδίσει αν αλλάξει συνήθειες.

ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΗ
«Περικοπές στις εξόδους αλλά και τις παραγγελίες»
ΕΞΟΔΟΙ ΓΙΑ διασκέδαση, φαγητό, ποτό ή καφέ ήταν από τα πρώτα που κόπηκαν, όπως λέει η κ. Σιώζου. Αυτό το επιβεβαιώνουν και οι εστιάτορες. Σύμφωνα με τον κ. Γιάννη Ευσταθιάδη, ιδιοκτήτη εστιατορίου στις Σέρρες, «η δουλειά έσπασε τα τελευταία τρία χρόνια μέχρι 70%. Ο κόσμος δεν έχει λεφτά πλέον, δεν έχει χρήματα στα χέρια του. Όλοι δουλεύουν με κάρτες και δάνεια. Παλιότερα έρχονταν στην ταβέρνα τουλάχιστον μια φορά την εβδομάδα. Τώρα αν έρθουν, παραγγέλνουν ελάχιστα. Κλείστηκαν στα σπίτια τους». Και στην πρωτεύουσα όμως τα πράγματα δεν είναι καλύτερα. Για τον κ. Κωνσταντίνο Χαμπυλομάτη, ιδιοκτήτη εστιατορίου στο κέντρο της Αθήνας, η κατάσταση έχει φτάσει στο απροχώρητο.

«Βάζω στο ταμείο κάθε βράδυ περίπου 1.500 ευρώ και το πρωί στην τσέπη δεν μου μένει ούτε ένα ευρώ. Αλλά το να αυξήσω τις τιμές δεν είναι σίγουρα λύση, αφού η πελατεία έχει ήδη μειωθεί και έτσι θα χάσω κι αυτούς που απέμειναν», λέει.