[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Η Δικαιοσύνη σε κατάρρευση;

Πριν από μερικά χρόνια ο μεγάλος Αμερικανός διανοούμενος Ρίτσαρντ Ρόρτι είχε γράψει ένα βιβλίο με τον ελκυστικό τίτλο «Αchieving our Country», δηλαδή να κάνουμε κάτι (καλό) για τη χώρα μας.

Ίσως αυτός ο τίτλος θα ταίριαζε απόλυτα και για τη δική μας Δικαιοσύνη, γιατί μετά τα τελευταία θλιβερά γεγονότα, μάλλον κάτι θα πρέπει να κάνουμε με αυτό τον θεσμό ώστε να απαλλαγεί οριστικά από τις θλιβερές νοοτροπίες και πρακτικές εξαρτήσεων, τόσο από την πολιτική εξουσία όσο και από τους λεγόμενους «προϊσταμένους», ιδίως όταν οι τελευταίοι αγνοούν εμφανώς τα όρια της εξουσίας τους!

Αυτό όμως που τίθεται σε κίνδυνο εξαιτίας των τελευταίων γεγονότων είναι η ίδια η δημοκρατία μας, δηλαδή αν θα ακολουθήσουμε την ευρωπαϊκή (και αμερικανική) συνταγματική παράδοση, όπου το πολίτευμα διαρθρώνεται δυναμικά μέσα από την αντιπαράθεση της νομοθετικής, εκτελεστικής και δικαστικής εξουσίας ή αν θα ακολουθήσουμε αυτό που ο Αlexis de Τocqueville ονόμαζε «τυραννία της πλειοψηφίας», όπου το εκάστοτε κυβερνών κόμμα θα επιβάλλει παρανοϊκά τη βούλησή του παντού! Σε αυτό το πλαίσιο ανάλυσης, θα επιμείνω επιλεκτικά σε ένα γεγονός, επειδή κατά την άποψή μου ενισχύει τις προαναφερόμενες προσεγγίσεις. Έτσι, είναι σαφές ότι η υπόθεση του Βατοπεδίου έχει μετατραπεί σε καταλύτη των πολιτικών εξελίξεων, επειδή το δημόσιο συμφέρον υπέστη απίστευτη ζημιά από μια δραστήρια «χριστιανική» ομάδα (που περιελάμβανε και μοναχούς, ενδεχομένως και στελέχη της σημερινής κυβέρνησης).

Και ενώ συμβαίνει κάτι τέτοιο, ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου παραγγέλνει- ορθάτη συνέχιση των ερευνών για την προκείμενη υπόθεση (περιχαρακώνοντας όμως ακατανόητα την ευρύτητα της διερεύνησης, αφού εμφανίζει εξ αρχής τους εμπλεκόμενους κυβερνητικούς παράγοντες ως απλά υποκείμενα μιας παραπλάνησης)!

Εδώ όμως γίνεται και κάτι πιο ανησυχητικό. Οι δύο αντεισαγγελείς που αναλαμβάνουν τελικά να διενεργήσουν την προκαταρκτική εξέταση, προφανώς βρίσκουν κάποιες ενδείξεις ενοχής για τη διάπραξη αξιόποινων πράξεων από εν ενεργεία υπουργούς

ΚΑΠΟΙΟΙ ΕΙΧΑΝ ΚΑΝΕΙ

τον πολιτικό σχεδιασμό να μη φθάσει γρήγορα η υπόθεση του Βατοπεδίου στη Βουλή και το ηχηρό «όχι» των δύο εισαγγελέων ανέτρεψε την ατζέντα του σημερινού Πρωθυπουργού

και υφυπουργούς και ενημερώνουν γι΄ αυτό τον προϊστάμενο της Εισαγγελίας Εφετών Αθηνών, ο οποίος επειδή δεν επιθυμεί- αδικαιολόγητανα στείλει τη δικογραφία στη Βουλή, την «παίρνει» και ύστερα από λίγες ημέρες παραγγέλνει και νέες ανακριτικές πράξεις.

Και το μεγάλο ερώτημα είναι το εξής: Ήταν επιτρεπτή δικονομικά μια τέτοια επικίνδυνη (κατά τη γνώμη μου) παρέμβαση, που κατ΄ ουσίαν εκμηδένιζε το πόρισμα των δύο εισαγγελέων;

Σαφώς όχι, από τη στιγμή που οι δύο εισαγγελικοί λειτουργοί είχαν διαμορφώσει ολοκληρωμένη δικαιοδοτική κρίση, δηλαδή από τη στιγμή που είχαν υπαγάγει ορισμένα πραγματικά γεγονότα σε διατάξεις του Ποινικού Κώδικα και είχαν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η υπόθεση έπρεπε να αποσταλεί στο Κοινοβούλιο, γιατί κατά την άποψή τους υπήρχαν υπόνοιες ενοχής περί της διάπραξης ποινικών αδικημάτων από υπουργούς!

Η αντίληψη αυτή είχε υποστηριχθεί παλαιότερα και από έναν άνθρωπο που τίμησε το αξίωμα του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, τον Κωνσταντίνο Σταμάτη, ο οποίος είχε δεχθεί ότι η ιεραρχική εξάρτηση ενός κατώτερου από έναν ανώτερο εισαγγελέα δεν επεκτείνεται ποτέ στις ουσιαστικές νομικές κρίσεις, όπως σαφώς λέει και το άρθρο 24 του Οργανισμού των Δικαστηρίων (Σταμάτη- Μπάκα, «Εφαρμογή της Ποινικής Δικονομίας»).

Διαφορετικά, ο κάθε Προϊστάμενος θα μπορούσε να μαγειρεύει αυταρχικά τα νομικά αποτελέσματα που εκείνος ή οι ανώτεροί του επιθυμούν, κάτι που συμβαίνει μόνο σε ολοκληρωτικά καθεστώτα.

Όλα αυτά αποκαλύπτουν μια ανεπανόρθωτη κομματικοποίηση της Δικαιοσύνης και κάποτε πρέπει να ανατραπεί, επιτέλους, η συνταγματική διάταξη που επιτρέπει απαράδεκτα τον διορισμό των ανώτατων δικαστικών από την εκάστοτε κυβέρνηση!

Ποιο είναι το συμπέρασμα; Κάποιοι είχαν κάνει τον πολιτικό σχεδιασμό να μη φθάσει γρήγορα η υπόθεση του Βατοπεδίου στη Βουλή και το ηχηρό «όχι» των δύο εισαγγελέων ανέτρεψε την ατζέντα του σημερινού Πρωθυπουργού και έφερε δραματικά στη επιφάνεια την προβληματική για τον συνταγματικό πατριωτισμό (Verfassungspatrioti), δηλαδή την ανάγκη να ζούμε σύμφωνα με τους ορισμούς του Συντάγματος και άρα τηρώντας τη διάκριση των εξουσιών!

Ο Γρηγόρης Καλφέλης είναι καθηγητής της Νομικής Σχολής στο ΑΠΘ.